Rủi ro điều chỉnh lan rộng khi thị trường chờ tín hiệu mới từ Nvidia

Diễn biến giá gần đây cho thấy thị trường đang suy yếu dần, ngay cả trước khi điều này thể hiện rõ trên biểu đồ. Nhóm cổ phiếu AI, vốn là động lực chính của đợt tăng trong năm 2025, đang suy yếu do định giá cao và tốc độ tăng trưởng quá nhanh. Điều này không phải là sụp đổ hay hoảng loạn, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường đã tăng lên mức quá cao và đang thiếu động lực mới. S&P giảm bốn phiên liên tiếp, chỉ số VIX tăng lên gần 25, phản ánh sự thay đổi trong tâm lý nhà đầu tư, đặc biệt khi quy mô chi tiêu cho AI (capex AI) ngày càng lớn.

Khảo sát nhà quản lý quỹ toàn cầu của BofA củng cố xu hướng này. Gần một nửa số nhà đầu tư tổ chức xem bong bóng AI là rủi ro lớn nhất hiện nay. Lần đầu tiên từ năm 2005, họ lo ngại về việc doanh nghiệp chi tiêu quá mức, chủ yếu vì các kế hoạch đầu tư vào AI đang vượt xa mức thông thường. Điều này cho thấy thị trường đã chuyển từ kỳ vọng hợp lý sang kỳ vọng quá cao, khi hoạt động đầu tư không còn được xem xét dựa trên lý do cần thiết mà chỉ tập trung vào quy mô.

Trong khi đó, thị trường tín dụng bắt đầu phát đi tín hiệu cảnh báo. Các tập đoàn công nghệ lớn đã phát hành hơn 121 tỷ USD trái phiếu hạng cao trong năm nay, gấp ba lần mức trung bình năm năm. Dù vậy, chênh lệch lãi suất vẫn duy trì ở mức thấp bất thường, thể hiện sự mất cân đối giữa nhu cầu và rủi ro. Ví dụ, Amazon phải giảm quy mô đơn hàng từ 80 tỷ USD xuống 47 tỷ USD sau khi giá được điều chỉnh, cho thấy nhu cầu của khách hàng đang giảm và họ không còn chấp nhận trả mức giá quá cao. Đây không phải dấu hiệu của hoảng loạn, mà là sự giảm dần của nhu cầu từng được cho là chắc chắn.

Kết hợp với sự suy yếu của thị trường toàn cầu, Nhật Bản và Hàn Quốc giảm hơn 3%, châu Âu giảm 1%, lợi suất trái phiếu CCC vượt 10%, Nasdaq giảm mạnh, bức tranh chung cho thấy thị trường không còn hứng thú tuyệt đối với AI mà bắt đầu xem xét lại mức độ hợp lý của định giá. Nvidia đã vượt giá trị của cả ngành trong chỉ số S&P, nên chỉ cần thay đổi nhỏ trong kỳ vọng lợi nhuận cũng đã đủ để gây biến động mạnh trên toàn bộ thị trường. Đây là hệ quả khi một câu chuyện tăng trưởng trở nên quá quan trọng và chiếm tỷ trọng quá lớn trong chỉ số.

Điều này dẫn chúng ta đến lợi nhuận của Nvidia, yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến tâm lý thị trường hiện tại. Báo cáo sắp tới của Nvidia không chỉ quan trọng về mặt kết quả kinh doanh, mà còn có ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng của toàn bộ ngành AI. Tuy nhiên, dù Nvidia liên tục báo cáo kết quả vượt dự báo, phản ứng giá cổ phiếu vẫn chủ yếu là giảm. Điều này cho thấy định giá đã đạt mức quá cao và thị trường đang yêu cầu nhiều hơn nữa để duy trì đà tăng.

Những yếu tố cơ bản của Nvidia vẫn tốt: nhu cầu với các sản phẩm như H100 vẫn mạnh, chuỗi cung ứng ổn định và triển vọng dài hạn của AI vẫn tích cực. Vấn đề nằm ở kỳ vọng ngắn hạn quá lớn và áp lực phải tiếp tục tăng trưởng với tốc độ vượt chuẩn. Do đó, dù nền tảng kinh doanh tốt, thị trường vẫn điều chỉnh rủi ro bằng cách định giá lại.

Hiện tại, thị trường thể hiện trạng thái trái ngược: vẫn tin vào tác động dài hạn của AI nhưng mệt mỏi với mức định giá quá cao; vẫn tin vào tiềm năng công nghệ nhưng nghi ngờ về khả năng duy trì tốc độ tăng trong ngắn hạn. Đây là giai đoạn thị trường không thay đổi câu chuyện dài hạn, nhưng bắt đầu tính phí rủi ro cao hơn.

Đợt điều chỉnh hiện tại không phải là kết thúc chu kỳ, mà là thời điểm thị trường đánh giá lại xem liệu mức kỳ vọng hiện tại có quá cao hay không. Điều này diễn ra đồng thời với tín hiệu từ thị trường tín dụng và vĩ mô cho thấy chi phí vốn đang tăng lên. Dữ liệu lao động cũng góp phần vào bức tranh này: các công ty Mỹ cắt giảm khoảng 2.500 việc làm mỗi tuần, với số đợt sa thải tăng mạnh lên 39,000 trong tháng 10. Nếu thị trường lao động yếu đi, sức mua sẽ giảm và tác động tiêu cực đến tiêu dùng, một trong những trụ cột giúp duy trì định giá cổ phiếu trong thời gian qua.

Một số yếu tố hỗ trợ gần đây giúp giảm bớt áp lực, như thông báo Gemini 3 của Google, thị trường crypto ổn định hơn và thông tin Saudi Arabia làm việc với các công ty Mỹ trong lĩnh vực AI. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu Mỹ vẫn biến động mạnh: nhà đầu tư bán ở kỳ hạn dài và mua ở kỳ hạn ngắn do kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất sớm hơn. Chênh lệch tín dụng ngành công nghệ trong nhóm trái phiếu IG hiện rộng hơn mức của thị trường chung, điều chưa từng xảy ra hơn một thập kỷ, phản ánh rủi ro gia tăng từ chu kỳ đầu tư AI.

Để thị trường phục hồi bền vững, cần một chất xúc tác rõ ràng đủ mạnh để chuyển tâm lý từ lo ngại sang tin tưởng trở lại, chẳng hạn một chuỗi dữ liệu kinh tế tích cực nhưng không làm tăng rủi ro lạm phát. Trước mắt, thị trường đang chờ Nvidia vì báo cáo này có khả năng quyết định xu hướng ngắn hạn của toàn bộ nhóm công nghệ.