Tại sao Fed lại cắt giảm lãi suất?

Nhiều người ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng cho rằng nền kinh tế Mỹ đang tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, thông thường, đây không phải là lý do để cắt giảm lãi suất, đặc biệt khi lạm phát vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed và còn đang tăng. Trong điều kiện bình thường, Fed sẽ duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí tăng thêm để kiềm chế lạm phát.

Nhưng tình hình hiện nay không bình thường. Nền kinh tế đang bị chi phối bởi lượng nợ khổng lồ. Một hệ thống đầy nợ không thể vận hành tốt nếu lãi suất chỉ tăng nhẹ. Nó cần dòng tiền rẻ để duy trì hoạt động. Fed dường như sẵn sàng cung cấp điều đó để giữ cho tăng trưởng không bị gián đoạn, dù phải đánh đổi bằng lạm phát.

Fed đang đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc tiếp tục chống lạm phát, hoặc ngăn chặn bong bóng tài sản vỡ. Họ không thể làm cả hai cùng lúc. Và Fed đã chọn nới lỏng, chấp nhận rủi ro lạm phát.

Theo Khảo sát Fed của CNBC tháng Mười, hầu hết các nhà kinh tế, chiến lược gia và quản lý quỹ đều dự đoán Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp này và tiếp tục giảm thêm trong hai cuộc họp tới. Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý.

Trong số những người tham gia khảo sát, 92% cho rằng Fed sẽ cắt giảm lãi suất, nhưng chỉ 66% nghĩ rằng việc này là đúng đắn, và 38% phản đối. CEO của Richard Bernstein Advisors cho rằng yếu tố chính trị đang ảnh hưởng đến quyết định của Fed nhiều hơn là dữ liệu kinh tế.

Ông nhận xét: “Điều kiện tài chính hiện đang ở mức nới lỏng lịch sử, GDP tăng trưởng khoảng 3.5–4%, tài sản tài chính tăng mạnh, và lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu. Trong bối cảnh bình thường, Fed sẽ không bao giờ cắt giảm lãi suất.”

Thực tế, chỉ số Điều kiện Tài chính Quốc gia của Fed Chicago cho thấy chính sách hiện tại đang rất nới lỏng so với lịch sử. Ngay cả ở thời điểm Fed tăng lãi suất cao nhất, chính sách tiền tệ vẫn chưa thực sự thắt chặt.

Nhà kinh tế trưởng Lindsey Piegza của Stifel cho rằng việc thiếu dữ liệu do chính phủ đóng cửa khiến Fed không có đủ thông tin để ra quyết định đúng đắn. Bà cảnh báo Fed nên kiên nhẫn, chờ thêm dữ liệu trước khi tiếp tục cắt giảm lãi suất, vì điều đó có thể làm sai lệch chính sách nếu lạm phát và thị trường lao động không cải thiện.

Chiến lược gia Guy Lebas của Janney Montgomery Scott ví việc Fed ra quyết định lúc này như “bay trong bão tuyết với khăn bịt mắt và không có thiết bị hỗ trợ,” và nói rằng điều này còn tệ hơn khi phía trước là dãy núi.

Thiếu dữ liệu rõ ràng đúng là vấn đề, nhưng kể cả khi có đủ thông tin, kế hoạch điều hành kinh tế tập trung vẫn có thể thất bại. Không ai có thể hiểu hết mọi biến số trong một nền kinh tế phức tạp. Và những quyết định sai lầm thường kéo theo các hậu quả khó lường.

Tuy nhiên, dù còn hạn chế, con người vẫn tin rằng mình có thể kiểm soát được mọi thứ. Họ sẽ tiếp tục thử — và tiếp tục thất bại.