Tâm điểm hướng về thỏa thuận thương mại về đất hiếm giữa lúc đà tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc suy giảm
Diệu Linh
Junior Editor
Các cuộc đàm phán thương mại đất hiếm Mỹ - Trung trở lại tâm điểm khi Bắc Kinh và Washington cân nhắc lợi thế đàm phán, thuế quan và rủi ro tuân thủ trong ngắn hạn. Dữ liệu tháng 10 yếu, gồm doanh số bán lẻ chậm lại và sản lượng công nghiệp suy yếu, đang làm dấy lên nghi ngờ về khả năng Trung Quốc đạt mục tiêu tăng trưởng 5%. Một thỏa thuận đất hiếm dịp Lễ Tạ Ơn có thể tạm thời giảm căng thẳng, nhưng các nhà phân tích cảnh báo Trung Quốc khó từ bỏ lợi thế dài hạn của mình.
Tổng quan thị trường
Thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung trong tháng 10 sẽ tiếp tục là tâm điểm khi Bắc Kinh và Washington quay lại bàn đàm phán.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã phát tín hiệu về khả năng xuất hiện một thỏa thuận thương mại đất hiếm trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ-Trung vẫn âm ỉ.
Một thỏa thuận đất hiếm có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn và tạo lực đẩy nhất định cho nhu cầu đối với các cổ phiếu niêm yết tại Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, chính sách thương mại của Mỹ vẫn là yếu tố gây sức ép lên nền kinh tế Trung Quốc, làm tăng bất định về khả năng tuân thủ của bất kỳ thỏa thuận thương mại nào.
Cuộc cạnh tranh giành vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực AI đã tăng tốc trong những tháng gần đây, thách thức nỗ lực của Washington nhằm giảm sự phụ thuộc toàn cầu vào Trung Quốc.
Thỏa thuận đất hiếm dịp Lễ Tạ Ơn: Triển vọng và giới hạn
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền Trump đang hướng tới một thỏa thuận thương mại dịp Lễ Tạ Ơn với Trung Quốc. Theo The Kobeissi Letter: “Bessent nói rằng ông tin tưởng Trung Quốc sẽ tôn trọng thỏa thuận.”
Dù một thỏa thuận đất hiếm có thể mang lại lợi ích cho Mỹ, các mức thuế hiện hành lên hàng hóa Trung Quốc vẫn tiếp tục tạo áp lực lên nhu cầu bên ngoài đối với hàng hóa Trung Quốc. Dữ liệu kinh tế gần đây cho thấy bất kỳ thỏa thuận đất hiếm nào cũng có thể chỉ là một sự tạm ngưng trong cuộc chiến thương mại, thay vì một thay đổi căn bản về chính sách. Quan trọng hơn, việc ký thỏa thuận đồng nghĩa Trung Quốc từ bỏ một con bài mặc cả quan trọng trong đàm phán.
Nick Redman, Giám đốc Phân tích và Trưởng bộ phận Oxford Analytica tại Dow Jones, đánh giá thấp khả năng Trung Quốc từ bỏ lợi thế của mình, nói rằng: “Vì vậy, tôi không nghĩ Trung Quốc sẽ từ bỏ lợi thế. Thỏa thuận này chỉ là chúng ta tạm dừng trong một năm. Chúng ta tự cho mình một năm để cố gắng đàm phán điều gì đó mang tính lâu dài hơn.”
Câu hỏi lớn hơn là liệu Trung Quốc có nhận được bất kỳ nhượng bộ dài hạn nào từ thỏa thuận đất hiếm hay không.
Redman kết luận rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng chỉ mang tính tạm thời, khi cả Bắc Kinh và Washington đều muốn phát triển các chuỗi cung ứng độc lập.
Alicia Garcia Herrero, Kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis, cũng cho rằng Trung Quốc sẽ không từ bỏ con bài thương lượng tối quan trọng, nói rằng:b“Thỏa thuận còn lâu mới hoàn tất. Trung Quốc có thể sử dụng giấy phép như một đòn bẩy, quyết định cấp hay thu hồi chúng và tạo áp lực bất cứ lúc nào.”
Đáng chú ý, kỳ vọng về một thỏa thuận đất hiếm vẫn không đủ sức kéo nhu cầu đối với cổ phiếu niêm yết tại Trung Quốc đại lục. Nền kinh tế suy yếu đã gây áp lực lên tâm lý thị trường, với chứng khoán Trung Quốc đại lục ghi nhận chuỗi giảm ba phiên liên tiếp vào thứ Ba, ngày 18 tháng 11.
CSI 300 – Biểu đồ khung ngày – 181125
Thách thức về nhu cầu bên ngoài và trong nước gia tăng
Các cuộc đàm phán thương mại đất hiếm diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với nền kinh tế Trung Quốc. Dữ liệu tháng 10 tiếp tục cho thấy dấu hiệu suy yếu, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 5%.
Đáng chú ý, tăng trưởng doanh số bán lẻ giảm từ 3% YoY trong tháng 9 xuống 2.9% trong tháng 10, trong bối cảnh cuộc chiến giá cả bào mòn biên lợi nhuận. Điều này buộc nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm lương và nhân sự. Triển vọng thị trường lao động thiếu chắc chắn và thuế quan của Mỹ gây sức ép lên nhu cầu bên ngoài, kéo giảm tâm lý người tiêu dùng và làm suy yếu tiêu dùng nội địa.
Trong khi đó, sản xuất công nghiệp tăng 4.9% YoY, chậm lại so với mức 6.5% trong tháng 9, phản ánh nhu cầu yếu hơn. Xuất khẩu giảm 1.1% YoY trong tháng 10, đảo chiều mạnh từ mức tăng 8.3% trong tháng 9.
Dù Mỹ và Trung Quốc có thể đạt một thỏa thuận đất hiếm ngắn hạn, vấn đề trọng tâm đối với Bắc Kinh sẽ là giải quyết sự suy giảm trong nhu cầu trong và ngoài nước.
Gần đây, Bắc Kinh đã công bố gói kích thích tài khóa trị giá 1.4 nghìn tỷ USD nhằm thúc đẩy chi tiêu cơ sở hạ tầng và xử lý vấn đề nợ của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, thị trường có thể cần thấy sự tập trung lớn hơn vào lĩnh vực nhà ở, do giá nhà có ảnh hưởng mạnh đến sức mua hộ gia đình và tâm lý tiêu dùng.
Chứng khoán đại lục thoái lui bất chấp đình chiến và kích thích
Chứng khoán Trung Quốc đại lục đã điều chỉnh từ đỉnh tháng 11 dù có thỏa thuận đình chiến thương mại Trump - Tập hồi cuối tháng 10. Sự bất định về khả năng tuân thủ các điều khoản đình chiến kéo dài một năm và dữ liệu kinh tế yếu kém tiếp tục tạo sức ép lên tâm lý thị trường.
Chỉ số CSI 300 đã giảm 0.90% trong tháng 11 tính đến nay. Một thỏa thuận thương mại cân bằng hơn, bao gồm việc giảm thuế lên hàng hóa Trung Quốc và thêm kích thích tài khóa từ Bắc Kinh, có thể giúp CSI 300 hướng tới đỉnh tháng 10.
CSI 300 – Biểu đồ khung tháng – 181125
Nhận định: Nền kinh tế Trung Quốc dưới kính hiển vi
Khi các nhà giao dịch theo dõi các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung, dữ liệu kinh tế quan trọng của Trung Quốc cũng sẽ đóng vai trò then chốt đối với tâm lý thị trường.
Lợi nhuận công nghiệp sẽ được theo dõi sát vào cuối tháng. Sự cải thiện của lợi nhuận công nghiệp có thể cho thấy áp lực biên lợi nhuận đang giảm. Biên lợi nhuận nới rộng có thể giúp doanh nghiệp tăng tuyển dụng và nâng lương, hỗ trợ tiêu dùng nội địa. Các nhà kinh tế nhận định lợi nhuận công nghiệp sẽ tăng 3.7% (từ tháng 1 đến tháng 10) so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3.2% trong tháng 9.
Những số liệu tích cực có thể nâng đỡ tâm lý thị trường, giúp chứng khoán Trung Quốc đại lục hướng về các đỉnh năm 2025.
Morgan Stanley gần đây đưa ra nhận định tích cực cho cổ phiếu Trung Quốc. Theo CN Wire: “Cổ phiếu Trung Quốc được dự báo sẽ ghi nhận mức tăng vừa phải vào năm 2026, nối dài đà tăng khiến chúng trở thành một trong những thị trường hoạt động tốt nhất thế giới trong năm nay, theo Morgan Stanley.”
CN Wire cũng dẫn dự báo của Morgan Stanley về lợi nhuận doanh nghiệp – yếu tố then chốt đối với xu hướng giá cổ phiếu: “Ngân hàng dự kiến lợi nhuận doanh nghiệp Trung Quốc tăng 6% vào năm tới bất chấp giảm phát kéo dài, và tăng lên 10% vào năm 2027 khi nền kinh tế bắt đầu thoát giảm phát trong nửa cuối năm.”
Theo Morgan Stanley, đà tăng của thị trường năm 2025 có được nhờ hỗ trợ từ chính phủ, căng thẳng thương mại Mỹ-Trung hạ nhiệt và tiến bộ trong công nghệ.
Bất chấp điều chỉnh ngắn hạn, CSI 300 đã tăng 17% YTD. Để so sánh, Hang Seng tăng 30% YTD, còn Nasdaq Composite tăng 18%.
fxempire
