Thận trọng tiền về Tetons: Đà phục hồi chững lại khi lợi suất tăng trở lại

Từ kỳ vọng đến trở ngại: Thị trường chịu áp lực sau phát biểu của Powell

Thị trường đang thận trọng trước thềm hội nghị Jackson Hole, sau chuỗi năm ngày giảm liên tiếp, khi giới giao dịch lãi suất nhìn lại chỉ số PPI nóng của tuần trước — dấu hiệu đầu tiên cho thấy thuế quan không chỉ là vấn đề chính trị mà còn tạo áp lực lạm phát. Chỉ số này đã đủ để làm suy yếu lập trường dovish. Dữ liệu PMI Mỹ công bố hôm thứ Năm còn mạnh mẽ hơn: đạt 53.3, mức cao nhất trong ba năm. Con số này đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ lên cao và làm giảm xác suất Fed cắt giảm lãi suất trong tháng Chín từ 80% xuống còn khoảng 70%. Đà phục hồi mùa hè vốn dựa trên kỳ vọng cắt giảm lãi suất vì vậy bắt đầu mất dần động lực.

Chỉ số S&P 500 hiện ghi nhận chuỗi giảm dài nhất kể từ tháng Một, với năm phiên liên tiếp đi xuống. Đây chưa phải là tình trạng hoảng loạn, nhưng rõ ràng niềm tin đang suy yếu. Cổ phiếu công nghệ, động lực chính của đà phục hồi năm 2025, chịu tác động mạnh nhất. Nhóm cổ phiếu mega-cap giảm liền năm phiên, kéo chỉ số S&P 500 tính theo vốn hóa thị trường đi xuống, trong khi chỉ số tính theo trọng số ngang gần như đi ngang. Điều này cho thấy sự bùng nổ nhờ AI chủ yếu nâng đỡ nhóm cổ phiếu lớn, trong khi phần còn lại của thị trường ít được hưởng lợi. Hiện tại, áp lực đang quay trở lại với chính những mã cổ phiếu đã dẫn dắt nhịp tăng.

Định giá của nhóm AI cũng đang dấy lên lo ngại bong bóng. Khoảng 2.7 nghìn tỷ USD giá trị thị trường của các công ty này dựa trên mô hình tài chính thiếu bền vững, khi mỗi 1 USD doanh thu lại kéo theo 25 USD chi phí đổ vào các hyperscaler và nhà sản xuất GPU. Đây không phải là sự tăng trưởng bền vững, mà giống một rủi ro tích tụ chờ bùng phát.

Báo cáo lợi nhuận của các doanh nghiệp bán lẻ không mang lại sự hỗ trợ. Walmart dù báo doanh thu tăng nhưng CFO cảnh báo rằng thuế quan sẽ làm giảm lợi nhuận trong nửa cuối năm. Đây cũng là xu hướng chung ở các doanh nghiệp khác: chi phí tăng, thuế quan gây sức ép, và triển vọng lợi nhuận bị hạ thấp.

Lợi suất trái phiếu chính phủ cho thấy tín hiệu rõ ràng nhất. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giữ ở mức 4.325%, đồng USD tăng giá, với USDJPY đạt đỉnh 10 ngày. Thị trường crypto cũng điều chỉnh, khi bitcoin và ether giảm theo xu hướng ít dovish hơn. Đây không chỉ là việc các nhà đầu tư điều chỉnh vị thế trước sự kiện Powell, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường không còn đặt cược vào kịch bản siêu dovish.

Trong khi đó, Nhật Bản đang tạo thêm yếu tố bất ổn vĩ mô. Lợi suất JGB 30 năm chạm trần lần thứ ba, và nếu đúng theo kịch bản thị trường, nỗ lực thứ ba này có thể tạo ra đột phá, lan tỏa tác động đến nhiều loại tài sản từ tiền tệ đến tín dụng toàn cầu.

Tất cả hiện đang hướng về bài phát biểu Jackson Hole của Powell — lần thứ tám và cũng là cuối cùng của ông tại Tetons. Giới chính sách quan tâm đến di sản, sự độc lập và có thể cả điều chỉnh khung chính sách, nhưng thị trường chỉ tập trung vào một điều: ông có xác nhận cắt giảm lãi suất trong tháng Chín hay không. Sau các dữ liệu PPI và PMI mang tính hawkish, yêu cầu cho một thông điệp dovish đã cao hơn, niềm tin thị trường trở nên mong manh hơn, và bất kỳ phát biểu nào thiếu định hướng rõ ràng đều có thể biến chuỗi giảm năm ngày thành một đợt bán tháo mạnh hơn.

Thị trường trái phiếu Nhật Bản biến động mạnh: Lợi suất trái phiếu chính phủ vượt trần, tác động lan tỏa toàn cầu

Trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) tiếp tục biến động mạnh, với lợi suất trái phiếu lên mức cao nhất kể từ cuối thập niên 2000 sau phiên đấu giá thất bại khiến tâm lý thị trường lung lay. Lợi suất JGB 10 năm tăng vọt lên 1.61%, mức cao nhất từ năm 2008, trong khi lợi suất 20 năm lên 2.655%, mức chưa từng thấy từ năm 1999. Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu yếu tại phiên đấu giá 20 năm, với tỷ lệ bid-to-cover giảm xuống 3.09 từ 3.15 trong tháng Bảy. Con số này tưởng như nhỏ, nhưng là tín hiệu rõ ràng rằng nhu cầu với kỳ hạn dài đang giảm. Trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại BoJ có thể nâng lãi suất, nhu cầu yếu càng khiến thị trường chịu áp lực.

Đây không chỉ là vấn đề một phiên đấu giá đơn lẻ, mà là dấu hiệu cấu trúc thị trường đang thay đổi. Trái phiếu chính phủ Nhật Bản trị giá 9 nghìn tỷ USD từ lâu là nền tảng của chiến lược carry toàn cầu, vốn được duy trì nhờ chính sách kiểm soát lợi suất chặt chẽ của BoJ. Giờ đây, với mỗi phiên đấu giá yếu, những rạn nứt trong nền tảng này ngày càng lộ rõ, lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng. Nhu cầu ở kỳ hạn dài giảm cho thấy nhà đầu tư không tin rằng mức lợi suất hiện tại đủ hấp dẫn để bù đắp rủi ro. Khi thị trường Nhật Bản biến động, hệ quả lan rộng ra thị trường trái phiếu toàn cầu. Việc lợi suất JGB tăng mạnh nhắc nhở rằng chỉ một thay đổi nhỏ trong chính sách của BoJ cũng có thể kéo lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu lên, gây khó khăn cho danh mục trái phiếu từ Frankfurt đến New York.

Ở bức tranh lớn hơn, Nhật Bản đang trong giai đoạn chuyển đổi chính sách. BoJ phải cân bằng rủi ro: thắt chặt quá nhanh sẽ đe dọa sự ổn định tài chính trong bối cảnh nợ công lớn, nhưng chậm trễ sẽ làm suy giảm uy tín khi động lực lạm phát thay đổi. Dù theo kịch bản nào, thời kỳ ổn định kéo dài của JGB đã qua, và biến động tại Tokyo là lời cảnh báo cho toàn bộ thị trường vĩ mô toàn cầu — những gì diễn ra ở trái phiếu Nhật Bản sẽ không chỉ giới hạn ở Nhật Bản.