Thị trường cần thận trọng khi kỳ vọng Fed sẽ dovish trong năm 2026

Thị trường đang giao dịch với Fed như thể đây là một tổ chức có một tiếng nói thống nhất và sắp chuyển hẳn sang lập trường dovish. Cách nhìn này không chính xác. Fed không phải là một cá nhân ra quyết định đơn lẻ mà là một tập thể gồm nhiều thành viên, với quan điểm và ưu tiên khác nhau. Hiện tại, các nhóm trong Fed chưa có sự đồng thuận rõ ràng về hướng đi chính sách.

Nhìn từ bên ngoài, việc thay đổi lãnh đạo có vẻ đơn giản. Donald Trump sẽ đề cử Chủ tịch Fed tiếp theo. Jerome Powell sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng Năm. Powell thường được xem là dovish, nhưng cách gọi này chưa phản ánh đầy đủ vai trò thực sự của ông. Powell không phải là người luôn ủng hộ nới lỏng, mà là người điều phối, giữ cho ủy ban ra quyết định không đi quá nhanh hoặc quá chậm. Thành tựu lớn nhất của ông không phải là cắt giảm lãi suất, mà là giữ được sự thống nhất tương đối trong Fed khi lạm phát tăng mạnh và gây áp lực lên toàn bộ nền kinh tế.

Thị trường đang giả định rằng Chủ tịch Fed tiếp theo sẽ tự động thừa hưởng cả vị trí lãnh đạo lẫn khả năng chi phối chính sách. Đây là điểm giả định dễ gây sai lầm.

Bên trong Fed đang tồn tại một sự khác biệt quan điểm rõ rệt. Một bên là các Thống đốc Fed tại Washington, những người thường chú ý nhiều đến điều kiện tài chính, tín hiệu suy yếu của thị trường lao động và rủi ro chính trị nếu thắt chặt chính sách quá mức. Bên còn lại là các Chủ tịch Fed khu vực. Nhóm này tiếp xúc thường xuyên với doanh nghiệp và kinh tế địa phương, nghe trực tiếp những phản ánh về giá cả còn cao, tiền lương khó giảm và người tiêu dùng vẫn phải chấp nhận chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Với họ, lạm phát không phải là vấn đề đã qua, mà vẫn là áp lực đang hiện hữu.

Điểm quan trọng là các quyết định của FOMC không dựa trên danh tiếng hay kỳ vọng của thị trường, mà dựa trên biểu quyết. Và hiện tại, các lá phiếu đó chưa đồng loạt nghiêng về phía dovish.

Tháng trước, Fed đã gửi đi một tín hiệu nhưng thị trường hầu như không chú ý. Hội đồng Thống đốc đã tái bổ nhiệm 11 trong số 12 Chủ tịch Fed khu vực. Đây là những người nhiều lần cảnh báo không nên tuyên bố chiến thắng trước lạm phát quá sớm. Trường hợp duy nhất rời vị trí là Raphael Bostic, và nguyên nhân chủ yếu là do nghỉ hưu, không phải vì thay đổi quan điểm chính sách. Điều này cho thấy định hướng thận trọng của Fed vẫn được giữ nguyên, không có sự thay đổi đáng kể về nhân sự hay tư duy.

Có thể hình dung theo cách đơn giản hơn. Nhóm Thống đốc nhìn về phía trước và lo ngại nguy cơ suy thoái. Nhóm Chủ tịch khu vực theo dõi sát diễn biến hiện tại và vẫn thấy áp lực lạm phát trong nền kinh tế. Một bên lo nền kinh tế chậm lại, bên kia lo nền kinh tế vẫn còn quá nóng. Cả hai mối lo đều có cơ sở, nhưng chúng kéo chính sách theo hai hướng khác nhau.

Thành công của Powell trong năm vừa qua đến từ việc ông thay đổi cách Fed nhìn nhận rủi ro. Ông thuyết phục được đủ thành viên rằng rủi ro thất nghiệp đang tăng lên và cần được quan tâm nhiều hơn, thay vì chỉ tập trung vào lạm phát. Điều này không chỉ dựa vào số liệu, mà dựa vào uy tín cá nhân mà ông đã xây dựng trong nội bộ Fed. Powell không bao giờ nói rằng lạm phát đã được kiểm soát hoàn toàn, mà nhấn mạnh rằng việc nới lỏng ở mức độ nhất định là một biện pháp phòng ngừa rủi ro.

Chủ tịch Fed tiếp theo có thể có xu hướng dovish hơn, nhưng quan điểm của một mình chủ tịch là chưa đủ. Khi trong ủy ban tồn tại bất đồng mạnh mẽ, người đứng đầu mềm mỏng hơn không đồng nghĩa với việc chính sách sẽ lập tức thay đổi. Fed chỉ thực sự chuyển hướng khi đa số thành viên đồng ý rằng rủi ro nào là nghiêm trọng hơn.

Yếu tố chính trị cũng khiến mọi thứ phức tạp hơn. Sự độc lập của ngân hàng trung ương không còn được coi là điều hiển nhiên. Mỗi quyết định lãi suất hiện nay đều chịu sự soi xét nhiều hơn so với trước đây. Trong bối cảnh đó, các Chủ tịch Fed khu vực có xu hướng bám chặt vào mục tiêu kiểm soát lạm phát để bảo vệ uy tín, thay vì chấp nhận rủi ro nới lỏng sớm. Điều này khiến họ thận trọng hơn với việc cắt giảm lãi suất.

Trong khi đó, thị trường lại đang hành xử như thể cuộc tranh luận nội bộ của Fed đã kết thúc. Các đợt cắt giảm lãi suất được định giá như điều chắc chắn, thay vì là kết quả của một quá trình tranh luận và bỏ phiếu. Đây là một cách nhìn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vấn đề then chốt cho năm 2026 không phải là Chủ tịch Fed có dovish hay không, mà là đa số trong ủy ban có cho rằng lạm phát vẫn nguy hiểm hơn thất nghiệp hay không. Cuộc tranh luận này vẫn đang tiếp diễn, và các tiếng nói kêu gọi thận trọng đang ngày càng rõ ràng hơn.

Fed hiện tại không phải là một tổ chức sẵn sàng nới lỏng mạnh tay. Đây là một Fed đang di chuyển chậm, kiểm tra kỹ từng bước trước khi đưa ra quyết định lớn. Những nhà đầu tư tin rằng các đợt cắt giảm lãi suất đã chắc chắn xảy ra đang giả định rằng sự đồng thuận đã hình thành, trong khi thực tế thì chưa.

Fed có thể dovish hơn , nhưng con đường đi đến đó sẽ là quá trình thương lượng, tranh luận và trì hoãn có chủ đích. Thị trường nếu đánh đồng sự thay đổi lãnh đạo với sự chắc chắn về chính sách có thể sẽ phải đối mặt với một thực tế rất khác so với những gì đang kỳ vọng.