Thị trường chứng khoán chuẩn bị tinh thần cho kịch bản cắt giảm lãi suất trước NFP

Mua bắt đáy nhưng vẫn phải thận trọng

Sau cú điều chỉnh đầu tuần, chứng khoán Mỹ phục hồi trong phiên đêm, được hỗ trợ bởi kỳ vọng dovish sau các tín hiệu lao động suy yếu. Số lượng việc làm mở giảm xuống mức thấp nhất trong 10 tháng được coi là xác nhận rằng Fed gần như chắc chắn sẽ phải cắt giảm lãi suất vào tháng 9. Trái phiếu chính phủ, vốn chịu áp lực khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm chạm 5%, cũng được mua vào khi thị trường chuyển sang kịch bản “Fed cắt giảm lãi suất”. Đường cong lợi suất không dốc thêm, giúp giảm bớt lo ngại về biến động mạnh hơn.

Thị trường lao động chưa rơi vào khủng hoảng nhưng đang chậm lại. Doanh nghiệp không sa thải ồ ạt, song tuyển dụng giảm tốc và ngày càng chọn lọc hơn do tác động từ thuế quan và chi phí nhân sự. Người tìm việc phải mất nhiều thời gian hơn để quay lại thị trường. Đây là dấu hiệu nhu cầu lao động yếu đi nhưng chưa sụp đổ, tạo cơ sở cho Fed nới lỏng dần thay vì hành động trong hoảng loạn.

Chứng khoán phản ứng khác nhau với các đợt cắt giảm của Fed. Nếu giảm lãi suất được coi là biện pháp phòng ngừa, thị trường thường đón nhận tích cực vì đây là tín hiệu hỗ trợ kinh tế. Nhưng nếu giảm trong bối cảnh suy thoái, nhà đầu tư lại hiểu đó là động thái muộn màng, mang tính phản ứng hơn là dẫn dắt. Khi đó, thay vì an tâm, thị trường có thể phản ứng tiêu cực.

Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức cắt giảm, mà còn để ý đến mục tiêu, thời điểm và bối cảnh Fed hành động. Một động thái giảm 25 bps có thể mang ý nghĩa khác nhau tùy theo Fed được nhìn nhận là chủ động hay bị động.

Báo cáo việc làm ngày thứ Sáu là yếu tố quyết định. Thị trường kỳ vọng tăng thêm 75,000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp lên 4.3%. Nếu số liệu dưới 100,000 trong tháng thứ tư liên tiếp, đây sẽ là giai đoạn yếu nhất từ sau đại dịch. Thị trường đã gần như chắc chắn vào một đợt cắt giảm 25 bps trong tháng 9; chỉ một báo cáo cực kỳ tích cực mới có thể thay đổi kịch bản. Ngược lại, nếu tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, thậm chí có thể mở ra khả năng bàn về mức cắt giảm 50 bps. Fed sẽ phải cân nhắc giữa rủi ro suy yếu lao động và lạm phát còn cao.

Dữ liệu lao động gần đây biến động thất thường, với nhiều điều chỉnh lớn cho các tháng trước. Nếu báo cáo thứ Sáu yếu hơn kỳ vọng, Fed gần như chắc chắn sẽ cắt giảm vào tháng 9, và sau đó có thể tiếp tục trong tháng 10 và tháng 12. Thị trường trái phiếu chưa định giá kịch bản này, nên báo cáo việc làm sắp tới có thể là điểm bùng phát quan trọng.

Quan điểm trong Fed cũng chia rẽ. Một số thành viên muốn cắt giảm sớm để ngăn lao động suy yếu thêm. Những người khác lo ngại cắt giảm quá sớm khi lạm phát vẫn dai dẳng. Powell tại Jackson Hole đã nhấn mạnh rủi ro hiện nghiêng về nới lỏng, đủ để hỗ trợ tâm lý lạc quan trên thị trường. S&P 500 bật tăng, cổ phiếu công nghệ và vốn hóa nhỏ cùng phục hồi.

Tuy nhiên, đây có thể chưa phải khởi đầu cho chu kỳ nới lỏng dài. Điều kiện tài chính vẫn lỏng, lợi nhuận doanh nghiệp được hỗ trợ bởi AI, trong khi thuế quan vẫn có thể đẩy lạm phát tăng trở lại. Fed có thể phải giảm lãi suất vì áp lực, chứ không phải vì dư địa. Nếu lao động suy yếu mạnh, việc giảm lãi suất sẽ đi kèm rủi ro tăng trưởng chậm. Nếu lao động chỉ chậm lại, Fed sẽ phải duy trì trạng thái cân bằng mong manh.

Hiện tại, những người mua khi giá giảm đang được hưởng lợi. Cổ phiếu tăng, trái phiếu đi lên, và Fed dường như bị dữ liệu buộc phải hành động. Nhưng xung đột giữa lao động suy yếu và lạm phát cao cho thấy rủi ro vẫn lớn. Câu hỏi là liệu đợt tăng này có bền vững hay chỉ là tạm thời.

Góc nhìn nhà giao dịch: Tháng 9 lạnh giá với lợi suất cao và bất ổn tại Fed

Đợt phục hồi vừa qua khá dè dặt, phản ánh việc thị trường đã định giá sẵn một đợt cắt giảm vào tháng 9. Nhà đầu tư đang thận trọng hơn khi bước vào tháng 9, vốn là giai đoạn lịch sử yếu nhất của chứng khoán Mỹ.

Ngoài lo ngại về thuế quan và tính độc lập của Fed, lợi suất dài hạn chạm 5% đã gióng lên cảnh báo toàn cầu. Lợi suất tăng làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu và hỗ trợ đồng USD.

Thị trường cũng lo ngại về ảnh hưởng chính trị đến Fed, khi Tổng thống Trump tiếp tục gây áp lực và tái cơ cấu nội bộ. Kịch bản Fed phải cắt giảm do áp lực chính trị sẽ khác hẳn so với kịch bản Fed chủ động điều chỉnh chính sách.

Yếu tố thời vụ cũng gia tăng rủi ro. Tháng 9 thường là giai đoạn tái cơ cấu danh mục, điều chỉnh định giá và gia tăng biến động. Đợt bán tháo gần đây cho thấy sự căng thẳng đã tích tụ.

Tất cả sự chú ý hiện dồn vào báo cáo việc làm ngày thứ Sáu. Một số liệu yếu sẽ củng cố khả năng Fed cắt giảm. Nhưng thị trường sẽ phản ứng ra sao còn tùy thuộc vào việc đó được nhìn nhận như một biện pháp bảo hiểm hay dấu hiệu suy thoái. Vàng lập đỉnh mới gần 3,577 USD/oz và Bitcoin cũng tăng, cho thấy nhu cầu tìm đến tài sản ngoài hệ thống tài chính truyền thống.

Diễn biến tuần này cho thấy thị trường không đầu hàng, mà chỉ điều chỉnh vị thế. Đợt tăng hiện tại còn mong manh, và báo cáo việc làm sắp tới sẽ quyết định đây là một cú rung lắc ngắn hạn hay khởi đầu của một biến động lớn hơn trong tháng 9.