Thị trường đang cố đánh giá tình hình ngay cả khi vẫn còn quá nhiều biến số

Diễn biến phiên hôm qua thể hiện rõ điều này. Mỹ đưa ra một đề xuất mang tính áp đặt nhiều hơn là đàm phán, trong khi Iran từ chối với lập trường cho thấy họ vẫn còn dư địa hành động. Giá dầu ban đầu giảm, phản ánh giả định rằng rủi ro chiến tranh có thể giảm, nhưng sau đó tăng trở lại một cách từ tốn. Điều này cho thấy nhịp giảm ban đầu chủ yếu do điều chỉnh vị thế, còn nhịp tăng sau đó phản ánh sự đánh giá lại của thị trường.

Tuy nhiên, cổ phiếu và trái phiếu không tăng theo dầu trong nhịp phục hồi. Trước đây, dầu thường đóng vai trò dẫn dắt, nhưng hiện tại mối liên hệ này đang yếu đi. Thị trường đang dần hoạt động độc lập hơn so với dầu, cho thấy cơ chế vận hành quen thuộc có thể đang thay đổi.

Feditorial.fxsstatic.com%2Fmiscelaneous%2Funnamed%20%283%29-1774476368150-1774476368151.jpg" />

Điều này quan trọng vì trong phần lớn giai đoạn trước, dầu không chỉ là chi phí đầu vào mà còn là yếu tố trung tâm trong định giá. Khi dầu biến động, các yếu tố khác như lạm phát, lợi suất, FX và khẩu vị rủi ro đều điều chỉnh theo. Tuy nhiên, gần đây sự điều chỉnh này không còn đồng bộ.

Chỉ số S&P tiếp tục tăng, trái phiếu giữ ổn định và USD đi ngang. Trong khi đó, bitcoin và vàng thu hút dòng tiền nhưng sau đó bị chốt lời. Nguyên nhân là do vàng gần đây không còn thể hiện rõ vai trò tài sản trú ẩn mà biến động cùng chiều với dầu và lợi suất, khiến nhà đầu tư trở nên thận trọng và nhanh chóng giảm vị thế khi có lợi nhuận.

Đây không phải là sự thay đổi hoàn toàn trong tương quan thị trường, mà là dấu hiệu thị trường đang thử nghiệm trạng thái mới, trong đó dầu không còn quyết định toàn bộ biến động. Dữ liệu cũng cho thấy tương quan âm giữa S&P và WTI đã giảm xuống mức hiếm gặp kể từ năm 2022, phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc vận hành.

Trong khi đó, nền tảng vĩ mô đang xấu đi. Giá nhập khẩu và xuất khẩu tăng cho thấy áp lực lạm phát vẫn còn. Ngay cả khi không có cú sốc từ dầu, môi trường này vẫn không thuận lợi cho cổ phiếu vì thường dẫn đến điều kiện tài chính bị thắt chặt. Tuy nhiên, thị trường vẫn nghiêng về khả năng xung đột sẽ được giải quyết.

Điều này cho thấy yếu tố định vị đang đóng vai trò chính trong diễn biến hiện tại.

Thị trường đang đặt cược vào khả năng đạt được giải pháp, nhưng trong điều kiện thông tin chưa rõ ràng. Các tín hiệu từ hai phía đều có tính toán, nhằm ảnh hưởng đến kỳ vọng nhưng vẫn giữ lại lợi thế chiến lược. Do đó, thị trường phải định giá dựa trên thông tin chưa đầy đủ.

Ở giai đoạn này, dữ liệu thị trường quan trọng hơn các phát biểu. Thị trường phản ánh những gì được định giá thay vì những gì được nói. Hiện tại, cách định giá chưa cho thấy niềm tin rõ ràng vào một lệnh ngừng bắn sớm, mà vẫn tồn tại sự nghi ngờ.

Diễn biến giá dầu là minh chứng rõ nhất. Giá dầu giảm từ 6% đến 7% so với mức đỉnh, phản ánh kỳ vọng giảm căng thẳng, nhưng sau đó phục hồi gần như toàn bộ. Điều này cho thấy nhịp giảm chỉ mang tính phản ứng ngắn hạn.

Diễn biến này cho thấy hai điểm. Thứ nhất, thị trường vẫn phản ứng nhanh với tin tức nhưng chưa hình thành niềm tin dài hạn. Thứ hai, rủi ro địa chính trị chưa được loại bỏ mà chỉ đang được điều chỉnh trong cách định giá.

Đây không phải là hành vi của thị trường tin rằng xung đột sắp kết thúc, mà là thị trường đang kiểm tra các kịch bản và liên tục điều chỉnh.

Vai trò của Iran là một yếu tố quan trọng. Iran đang sử dụng dầu như công cụ chính để gây áp lực. Giá dầu cao, thời gian kéo dài và sự thiếu rõ ràng đều giúp họ duy trì lợi thế. Các thông tin được đưa ra đều nhằm tác động đến thị trường và giữ ảnh hưởng.

Tuy nhiên, thị trường cũng nhận thấy giới hạn của chiến lược này. Dầu là công cụ quan trọng nhưng không phải duy nhất. Mỹ vẫn có lợi thế lớn hơn và khả năng leo thang mạnh hơn. Nguy cơ nhắm vào các cơ sở quan trọng như đảo Kharg đang trở nên thực tế hơn, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu của Iran.

Đây là yếu tố chính tạo ra sự căng thẳng trong định giá. Một bên có công cụ hiệu quả nhưng hạn chế, bên còn lại có khả năng gây áp lực lớn hơn.

Về mặt thông tin, thị trường đang phản ứng nhanh hơn nhưng mức độ tác động lại giảm. Các tín hiệu tích cực nhanh chóng mất hiệu lực và các nhịp tăng của tài sản rủi ro không duy trì lâu. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang mệt mỏi với tin tức.

Trong bối cảnh đó, thị trường phải dựa vào giả định. Hiện tại, giả định chính là xung đột cuối cùng sẽ được giải quyết, dù quá trình có thể kéo dài và không ổn định. Cổ phiếu phản ánh kỳ vọng về kết quả, trong khi dầu phản ánh chi phí để đạt được kết quả đó. Sự khác biệt này tạo ra biến động.

Một điểm đáng chú ý là giá dầu không tăng mạnh dù có nhiều yếu tố hỗ trợ như rủi ro tại Hormuz hay nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Điều này cho thấy thị trường vẫn kỳ vọng có thể giảm leo thang và nguồn cung chưa bị gián đoạn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc giá chưa tăng mạnh và việc rủi ro đã giảm. Rủi ro vẫn tồn tại.

Nếu thị trường đánh giá sai về thời điểm hoặc kết quả, quá trình điều chỉnh lại giá sẽ diễn ra nhanh và mạnh, kéo các thị trường trở lại trạng thái tương quan như trước.

Hiện tại, dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân đang quay lại và nghiêng về kịch bản hòa bình. Điều này hỗ trợ thị trường trong ngắn hạn nhưng cũng khiến vị thế dễ thay đổi nếu tình hình diễn biến khác kỳ vọng.

Đến cuối phiên, đề xuất hòa bình của Mỹ không làm thay đổi đáng kể kỳ vọng về khả năng ngừng bắn vào cuối tháng Tư.

Vì vậy, thị trường hiện đang vận hành đồng thời hai kịch bản: một kịch bản kỳ vọng giải pháp sẽ đạt được và một kịch bản cho thấy chi phí để đạt được điều đó vẫn đang tăng.

Khi hai kịch bản này cùng tồn tại, thị trường sẽ không ổn định mà có xu hướng biến động mạnh.