Thị trường định giá hai kịch bản và biến động mạnh

Diễn biến đêm qua nối tiếp trạng thái bất ổn từ phiên thứ Sáu khi giá dầu tăng mạnh đồng thời giá trái phiếu cũng tăng, điều này cho thấy thị trường không còn chỉ tập trung vào tác động lạm phát ngắn hạn mà bắt đầu chuyển sang đánh giá ảnh hưởng dài hạn của giá năng lượng cao đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu, tức là nhà đầu tư nhận ra rằng giá dầu cao không chỉ làm tăng lạm phát trước mắt mà còn làm giảm tiêu dùng, tăng chi phí sản xuất và gây áp lực kéo dài lên nền kinh tế.

Chính vì vậy có thể xuất hiện tình trạng nhiều loại tài sản cùng tăng giá, nhưng không phải do nền kinh tế tích cực mà do thị trường đang trong quá trình điều chỉnh lại kỳ vọng và định giá lại rủi ro.

Khi thị trường châu Á mở cửa với mức giảm ngay từ đầu phiên, biến động trong ngày thứ Hai trở nên mạnh hơn khi nhà đầu tư ban đầu kỳ vọng các chính sách hỗ trợ hoặc kích thích kinh tế có thể được đưa ra, từ đó đẩy hợp đồng tương lai Mỹ tăng, tuy nhiên đà tăng này không dựa trên dữ liệu thực tế hay yếu tố cơ bản rõ ràng nên nhanh chóng suy yếu khi thị trường chứng khoán Mỹ chính thức mở cửa.

Khi cổ phiếu Mỹ bước vào giao dịch, giá dầu không còn được xem là tín hiệu cảnh báo mà trở thành yếu tố gây áp lực trực tiếp lên thị trường vì chi phí năng lượng cao ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp và tăng trưởng, khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng, áp lực lạm phát quay trở lại đủ mạnh để làm thay đổi cân bằng thị trường, dẫn đến cổ phiếu giảm mạnh, xu hướng tăng bị phá vỡ và các yếu tố kỹ thuật như gamma âm khiến biến động trở nên mạnh hơn do hoạt động phòng vệ của các tổ chức, khiến thị trường chuyển từ trạng thái điều chỉnh nhẹ sang trạng thái bán tháo mang tính hệ thống.

Nhóm công nghệ chịu ảnh hưởng rõ rệt vì đây là nhóm nhạy cảm với lãi suất, chi phí vốn và kỳ vọng tăng trưởng, khi điều kiện vĩ mô xấu đi thì áp lực lan sang nhóm này, cổ phiếu bán dẫn giảm, các cổ phiếu định giá cao mất đà và nhóm từng được xem là an toàn bắt đầu giảm giống như các tài sản rủi ro khác, đặc biệt trong bối cảnh thanh khoản suy giảm và điều kiện tài chính thắt chặt.

Trong khi cổ phiếu giảm, thị trường trái phiếu lại tăng giá, điều này cho thấy nhà đầu tư đang chuyển sang tài sản an toàn và đồng thời phản ánh kỳ vọng rằng tăng trưởng kinh tế có thể chậm lại trong tương lai, tức là thị trường lãi suất không còn tập trung vào lạm phát hiện tại mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến nguy cơ suy thoái.

Chủ tịch Fed Jerome Powell không cần đưa ra biện pháp mạnh mà chỉ cần nhấn mạnh rằng kỳ vọng lạm phát dài hạn vẫn được kiểm soát, điều này giúp giảm áp lực phải tăng lãi suất nhanh, từ đó thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng theo hướng ít hawkish hơn và dần chuyển sang kỳ vọng nới lỏng trong tương lai, giúp trái phiếu phục hồi sau giai đoạn bị bán mạnh trước đó.

Ngược lại, thị trường cổ phiếu không có yếu tố hỗ trợ tương tự, chỉ số S&P giảm vào cuối phiên do giá dầu tiếp tục tăng và nhóm công nghệ suy yếu, thị trường hiện không có xu hướng rõ ràng mà đang chịu tác động từ hai lực chính là lạm phát tăng do chi phí đầu vào cao và tăng trưởng suy yếu do chính các chi phí này làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp và nhu cầu tiêu dùng.

Trạng thái giằng co này đang chi phối toàn bộ diễn biến thị trường khi lạm phát tiếp tục lan rộng qua giá hàng hóa và chi phí sản xuất, trong khi ở chiều ngược lại tăng trưởng kinh tế bắt đầu suy yếu, phản ánh sự tích tụ của các áp lực trong nền kinh tế toàn cầu và khiến thị trường phải liên tục điều chỉnh lại kỳ vọng.