Thị trường Mỹ chuyển sang giai đoạn củng cố và luân chuyển sau chu kỳ tăng mạnh
Diệu Linh
Junior Editor
Thị trường bề ngoài đi ngang và biến động thấp, nhưng bên trong đang diễn ra quá trình tái phân bổ vốn có chủ đích, với dòng tiền rời khỏi nhóm công nghệ lớn để chuyển sang cổ phiếu vốn hóa nhỏ, năng lượng và quốc phòng. Các dữ liệu kinh tế, đặc biệt là lao động và năng suất, vẫn ủng hộ kịch bản tăng trưởng ổn định, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất phụ thuộc nhiều hơn vào xác nhận từ dữ liệu. Trong bối cảnh nhiều rủi ro tiềm ẩn phía trước, thị trường đang thận trọng thiết lập lại vị thế cho một giai đoạn mà động lực tăng trưởng không còn dựa chủ yếu vào thanh khoản.
Bề ngoài, thị trường đang ở trạng thái ổn định. Các chỉ số chính gần như đi ngang, mức biến động thấp, và phần lớn nhận định đều cho rằng thị trường đang cân bằng. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ hơn, có thể thấy dòng vốn bên trong thị trường đang dịch chuyển rõ ràng. Sự dịch chuyển này diễn ra chậm, không tạo ra biến động mạnh trên chỉ số, nhưng đủ lớn để làm thay đổi cấu trúc phân bổ tài sản. Nói cách khác, thị trường không đứng yên, mà đang điều chỉnh theo cách ít gây chú ý.
Đây không phải là giai đoạn bán tháo do hoảng loạn, cũng không phải là giai đoạn mua đuổi theo đà tăng. Thị trường đang trong quá trình điều chỉnh có chủ đích, khi nhà đầu tư chủ động thay đổi cách phân bổ vốn để thích ứng với bối cảnh mới.
Nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn, động lực tăng trưởng chính của thị trường trong ba năm qua, bắt đầu chịu áp lực. NVIDIA và Apple giảm giá, Nasdaq suy yếu, và các giao dịch từng thu hút dòng tiền mạnh trong năm trước nay bắt đầu bị rút vốn. Song song với đó, dòng tiền chuyển hướng rõ rệt sang các nhóm ngành bị bỏ quên trong thời gian dài như năng lượng, quốc phòng, hàng tiêu dùng theo chu kỳ và đặc biệt là cổ phiếu vốn hóa nhỏ. Chỉ số Russell 2000 tăng mạnh, tạo ra mức chênh lệch hiệu suất so với Nasdaq thuộc nhóm lớn nhất từng ghi nhận trong tháng Một của nhiều năm gần đây.
Diễn biến này phản ánh quá trình tái cân bằng danh mục dựa trên kỷ luật phân bổ vốn, thay vì phản ứng cảm xúc. Sau ba năm liên tiếp cổ phiếu Mỹ tăng mạnh, thị trường không còn tập trung vào việc tìm kiếm tài sản tăng nhanh nhất, mà chuyển sang đánh giá tài sản nào vẫn còn dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tiếp theo.
Yếu tố mùa vụ của tháng Một có tác động nhất định, nhưng không phải yếu tố then chốt. Lịch sử cho thấy hiệu ứng lạc quan đầu năm chỉ mang lại lợi nhuận tích cực khoảng một nửa số lần. Điều quan trọng hơn là bối cảnh hiện tại. Sau những giai đoạn S&P 500 tăng hơn 40% trong vòng hai năm, thị trường thường bước vào giai đoạn củng cố. Giai đoạn này đặc trưng bởi tốc độ tăng chậm lại, dòng tiền luân chuyển giữa các nhóm ngành và sự mở rộng vai trò dẫn dắt. Những gì đang diễn ra hiện nay phù hợp với mô hình đó.
Ở thời điểm này, thị trường chưa cho thấy tín hiệu rõ ràng của một xu hướng giảm. Thị trường đang tìm cách thiết lập trạng thái cân bằng mới trong khi chờ thêm dữ liệu kinh tế. Kỳ vọng tăng trưởng vẫn tích cực, sức chi tiêu của người tiêu dùng chưa suy yếu đáng kể, và rủi ro sụt giảm lợi nhuận doanh nghiệp chưa xuất hiện rõ. Tuy nhiên, mức định giá cao khiến việc mua đuổi theo chỉ số không còn hấp dẫn. Giữ nguyên vị thế hoặc chờ thêm tín hiệu trong tháng Hai hợp lý hơn so với việc mở rộng danh mục một cách thiếu chọn lọc.
Cổ phiếu vốn hóa nhỏ trở thành tâm điểm của quá trình điều chỉnh này. Sau nhiều năm hoạt động kém hiệu quả, triển vọng lợi nhuận của nhóm này đang cải thiện, trong khi định giá vẫn thấp, phản ánh sự bị bỏ quên hơn là tình trạng định giá quá mức. Đây không phải là một đợt tăng do các vị thế bán bị ép đóng. Đây là quá trình thị trường dần khôi phục niềm tin vào nhóm cổ phiếu này. Khi cổ phiếu vốn hóa nhỏ tăng giá mà không cần đến lực mua cưỡng bức, điều đó thường cho thấy xu hướng có nền tảng bền vững hơn.
Nhóm cổ phiếu quốc phòng cũng tăng giá, chủ yếu nhờ kỳ vọng về chi tiêu trong tương lai. Trong ngắn hạn, việc các kế hoạch chi tiêu này có được triển khai đầy đủ hay không không phải yếu tố quyết định. Thị trường thường phản ánh định hướng chính sách trước khi chính sách được thực hiện. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị kéo dài, quốc phòng được xem là phân bổ mang tính dài hạn, thay vì chỉ là một giao dịch ngắn hạn.
Trên thị trường lãi suất, đà tăng của trái phiếu tạm dừng. Dữ liệu lao động không ủng hộ kịch bản suy thoái nhanh. Số vụ sa thải giảm, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp, và nền kinh tế tiếp tục tránh được suy thoái sâu. Điều này đặc biệt quan trọng khi thị trường đang định giá ít nhất hai lần cắt giảm lãi suất trong năm. Các kỳ vọng này sẽ phụ thuộc trực tiếp vào dữ liệu kinh tế sắp tới, bắt đầu từ báo cáo bảng lương. Trọng tâm hiện tại không còn là kỳ vọng, mà là việc dữ liệu có xác nhận được các kỳ vọng đó hay không.
Một yếu tố nền tảng khác đang hỗ trợ thị trường là năng suất. Các số liệu gần đây cho thấy năng suất đang tiến gần mức cao của giai đoạn hậu đại dịch và cao hơn rõ rệt so với giai đoạn trước đó. Đây không phải hiện tượng ngắn hạn. Việc ứng dụng AI đóng vai trò quan trọng, nhưng còn có các yếu tố khác như tinh giản bộ máy doanh nghiệp, thay đổi mô hình làm việc và hiệu quả gia tăng sau đại dịch. Năng suất tăng giúp nền kinh tế duy trì tăng trưởng mà không làm lạm phát tăng mạnh, qua đó củng cố kịch bản hạ cánh mềm.
Đồng đô la Mỹ tăng giá trong bối cảnh này, nhưng phản ứng của các loại tài sản khác không đồng đều. Vàng vẫn giữ được đà tăng dù lợi suất tăng nhẹ và USD mạnh hơn. Điều này cho thấy vàng đang được mua với vai trò công cụ bảo vệ giá trị và cân đối rủi ro, thay vì là một giao dịch đầu cơ ngắn hạn.
Thị trường tài sản số lại có diễn biến khác. Bitcoin giảm xuống dưới mốc tâm lý 90,000 nhưng nhanh chóng xuất hiện lực mua hỗ trợ. Đây không phải là một đợt bán tháo bắt buộc, mà là một phép thử niềm tin của nhà đầu tư. Việc giá tìm được hỗ trợ cho thấy lực cầu vẫn tồn tại, dù thị trường crypto hiện vẫn mang tính giao dịch ngắn hạn nhiều hơn là nắm giữ dài hạn.
Trên thị trường năng lượng, dầu WTI phục hồi sau hai phiên giảm, bất chấp nhiều yếu tố cơ bản không ủng hộ đà tăng như nguồn cung từ Venezuela, áp lực từ Canada và tồn kho xăng, nhiên liệu chưng cất trong nước tăng. Việc giá dầu vẫn tăng cho thấy yếu tố địa chính trị và tâm lý phòng thủ của nhà giao dịch đang chi phối thị trường nhiều hơn so với phân tích cung cầu thuần túy.
Nếu chỉ nhìn vào mức đóng cửa của các chỉ số, thị trường có thể được đánh giá là trung tính. Tuy nhiên, thị trường không được quyết định bởi điểm số cuối ngày, mà bởi dòng vốn, quá trình tái phân bổ và sự thay đổi trong kỳ vọng về tăng trưởng tương lai. Trước các yếu tố quan trọng như báo cáo bảng lương, mùa công bố lợi nhuận và bất ổn liên quan đến thuế quan, dòng vốn đang âm thầm sắp xếp lại vị thế.
Điểm đáng chú ý nhất là mức biến động vẫn duy trì ở mức thấp. Cả biến động cổ phiếu và trái phiếu đều chưa phản ứng mạnh, dù phía trước là nhiều sự kiện có khả năng làm thay đổi kỳ vọng thị trường. Thị trường đang hành xử như thể trạng thái hiện tại sẽ tiếp tục, dù lịch kinh tế cho thấy rủi ro thay đổi là có thật.
Trạng thái này khó có thể kéo dài. Hoặc biến động sẽ tăng khi các sự kiện buộc thị trường phải điều chỉnh lại định giá rủi ro, hoặc các yếu tố địa chính trị tiếp tục bị xem là yếu tố phụ. Báo cáo bảng lương và các quyết định liên quan đến thuế quan sẽ đóng vai trò là điểm rẽ quan trọng.
Ở thời điểm hiện tại, nhà đầu tư mua theo chỉ số vẫn thận trọng. Dòng vốn đang xoay chuyển, các công cụ phòng ngừa rủi ro được tái thiết, và niềm tin mang tính chọn lọc thay vì lan tỏa. Bề mặt thị trường có vẻ yên bình, nhưng bên dưới, các vị thế đang được điều chỉnh cho một giai đoạn mà động lực không còn chỉ đến từ thanh khoản, mà đến từ dữ liệu và bằng chứng kinh tế thực tế.
fxstreet