Thị trường tái định giá rủi ro địa chính trị khi dầu vượt 80 USD và dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn

Hợp đồng tương lai chứng khoán giảm trên diện rộng. S&P 500 mất gần 1%. Nasdaq giảm 1.2%. Dầu Brent tăng 13% và vượt 80 USD. Vàng tăng lên gần 5,350 USD rồi thu hẹp bớt đà tăng. USD tăng nhẹ. CHF tăng giá do dòng tiền tìm nơi trú ẩn an toàn.

Tuy nhiên, mức biến động này không vượt quá kỳ vọng của giới giao dịch chuyên nghiệp. Dầu và vàng không mở cửa ở mức bất thường so với các kịch bản đã được tính trước. Brent vượt 80 USD và vàng trên 5,325 USD là những mức đã được nhiều bàn giao dịch dự đoán. Đây là phản ứng định giá rủi ro, không phải hoảng loạn.

Tin tức cuối tuần làm gia tăng lo ngại, nhưng thị trường chủ yếu điều chỉnh theo xác suất rủi ro mới.

Điều thay đổi không phải là lượng dầu vật lý đang được bơm ra thị trường, mà là mức độ rủi ro trong quá trình vận chuyển.

Khoảng 20% lượng dầu và LNG toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận tải quan trọng đối với nguồn cung năng lượng thế giới. Cuối tuần qua, lưu lượng tàu chở dầu giảm. Ba tàu bị tấn công gần khu vực cửa vịnh. Một số chủ tàu tạm dừng hoạt động. Công ty bảo hiểm chuẩn bị tăng phí rủi ro chiến tranh. Mỹ phát cảnh báo hàng hải. Iran tuyên bố eo biển vẫn mở nhưng các tín hiệu phát đi khiến thị trường thận trọng.

Tình huống hiện tại có thể được hiểu là hoạt động vận chuyển vẫn diễn ra nhưng với mức độ rủi ro cao hơn.

Ngay cả khi không có quyết định đóng cửa chính thức, việc đổi tuyến và phí bảo hiểm tăng làm chi phí vận chuyển tăng đáng kể. Nguồn cung không biến mất, nhưng chi phí để đưa dầu ra thị trường cao hơn. Trong thị trường hàng hóa, chi phí tăng thường dẫn đến giá tăng.

Ngoài ra còn có yếu tố thời gian. Khi tàu phải chờ đợi, đổi tuyến hoặc xử lý các yêu cầu bảo hiểm bổ sung, thời gian giao hàng kéo dài. Điều này không có nghĩa là thế giới mất đi số thùng dầu, mà có nghĩa thị trường phải trả thêm để đảm bảo nguồn cung đến đúng hạn.

Tình hình này diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính vốn đã nhạy cảm.

Chứng khoán đang ở mức định giá cao so với lịch sử. Nhà đầu tư đồng thời đối mặt với rủi ro từ thay đổi công nghệ và một số tín hiệu căng thẳng trong thị trường tín dụng. S&P ghi nhận tháng giảm mạnh nhất kể từ tháng Tư. Động lực tăng suy yếu. Nhà đầu tư mua khi giá giảm trở nên thận trọng hơn. Khả năng chấp nhận rủi ro giảm.

Khi xuất hiện thêm yếu tố địa chính trị, áp lực càng tăng.

Trong bối cảnh thị trường yếu, chỉ cần thêm một yếu tố tiêu cực cũng đủ làm biến động gia tăng. Không cần một cú sốc cực đoan, chỉ cần rủi ro bổ sung cũng có thể gây áp lực đáng kể.

Đối với dầu, hiện có hai quan điểm chính.

Quan điểm thứ nhất cho rằng giá có thể tăng mạnh nếu xung đột kéo dài. Một số tổ chức coi mức trên 80 USD là kịch bản cơ sở trong trường hợp căng thẳng duy trì. Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá có thể lên 108 USD. Một số kịch bản cực đoan hơn nhắc đến vùng 120 đến 150 USD.

Quan điểm thứ hai cho rằng thị trường vẫn có bộ đệm.

Saudi Arabia đã tăng xuất khẩu trước khi căng thẳng leo thang và có kho dự trữ ngoài khu vực Vịnh cùng đường ống dẫn ra Biển Đỏ. Tồn kho dầu nổi toàn cầu tăng trong năm qua do cung vượt cầu. OPEC+ dự kiến tăng nhẹ sản lượng. Mỹ và Trung Quốc có kho dự trữ chiến lược. Tổng cung hiện tại vẫn lớn hơn nhu cầu.

Vì vậy, có cơ sở để cho rằng thị trường dầu không rơi vào tình trạng thiếu hụt ngay lập tức.

Dù rủi ro tăng lên, thị trường vẫn có tồn kho và công suất dự phòng. Ngoài ra, giá nhiên liệu ở mức 120 USD trong thời gian dài sẽ tạo áp lực chính trị lớn đối với nhiều quốc gia. Mỹ có động cơ mạnh để đảm bảo tuyến hàng hải được duy trì, kể cả bằng biện pháp quân sự nếu cần.

Một vấn đề quan trọng khác là lãi suất.

Trong các giai đoạn rủi ro, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ thường giảm do dòng tiền tìm kiếm an toàn. Ban đầu, lợi suất trái phiếu có thể giảm 5 đến 10 bps. Tuy nhiên, nếu dầu duy trì trên 80 USD, kỳ vọng lạm phát sẽ tăng, đặc biệt ở kỳ hạn dài. Điều này có thể khiến lợi suất tăng trở lại. Khi đó, thị trường phải cân nhắc giữa rủi ro tăng trưởng chậm lại và rủi ro lạm phát cao hơn.

Sự giằng co này làm tăng mức độ bất định đối với chứng khoán.

Trong những tuần gần đây, nhiều nhà đầu cơ đã mua dầu với kỳ vọng xung đột leo thang. Khi tin tức xác nhận rủi ro, giá thường tăng mạnh ban đầu. Sau đó có thể xuất hiện hoạt động chốt lời. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến sự, biến động thường lớn và không diễn ra theo đường thẳng.

Hiện tại, eo biển Hormuz chưa bị đóng cửa chính thức. Tuy nhiên, thị trường đã cộng thêm phần bù rủi ro vào giá dầu. Phí bảo hiểm tăng củng cố xu hướng này. Giá dầu đang phản ánh xác suất gián đoạn, không phải gián đoạn thực tế. Vàng tăng do nhu cầu phòng vệ. USD tăng nhờ vai trò trú ẩn tương đối. Chứng khoán chịu áp lực vì định giá cao và rủi ro tăng thêm.

Thông điệp chính là thị trường không định giá kịch bản sụp đổ toàn diện.

Thị trường đang định giá mức độ rủi ro và sự mong manh cao hơn so với trước.