Thị trường thận trọng giữa tin đồn về rủi ro tín dụng

Sự hứng khởi sau khi chính phủ Mỹ mở cửa trở lại đã qua — tâm lý tích cực đó đã được phản ánh hết vào giá. Thị trường giờ đang trong trạng thái mong manh: chỉ cần sai lệch nhỏ trong lợi nhuận doanh nghiệp hay dữ liệu kinh tế là giá lập tức bị điều chỉnh. Khi Mỹ công bố loạt dữ liệu bị trì hoãn như CPI hay việc làm, thị trường sẽ biết liệu các vị thế hiện tại là đúng hướng hay chỉ là may mắn. Trước khi có dữ liệu, nhà đầu tư chỉ đang giao dịch dựa trên suy đoán.

Hợp đồng tương lai chứng khoán châu Á mở cửa với tâm lý thận trọng. Hợp đồng S&P 500 và Nasdaq giảm khoảng 0,2%, phản ánh sự dè dặt. Tại Mỹ, cổ phiếu biến động trái chiều: AMD tăng 9% nhờ kỳ vọng tăng trưởng trung tâm dữ liệu AI, kéo S&P 500 nhích nhẹ, nhưng Nasdaq giảm khi nhóm Magnificent Seven mất hơn 1,2%. Khi các cổ phiếu dẫn dắt yếu đi mà chỉ số vẫn cố tăng, đó không phải là sức mạnh mà là dấu hiệu thị trường đang xoay trục.

Đợt tăng đầu tuần đã tạo cơ hội chốt lời. Lợi nhuận của Nvidia và các báo cáo công nghệ gần đây không đủ mạnh để duy trì kỳ vọng cao. Thị trường cũng phản ứng kiểu “mua theo tin đồn, bán theo tin tức” sau thông tin chính phủ mở cửa, khiến giá điều chỉnh nhẹ. Tuy nhiên, câu chuyện sâu hơn nằm ở thị trường tín dụng, nơi dòng vốn cho lĩnh vực AI bắt đầu gặp khó. Các công ty AI không chỉ cần sức mạnh tính toán mà còn cần nguồn tài trợ khổng lồ, và tín dụng đang phát tín hiệu cảnh báo.

Oracle là cái tên đầu tiên bị chú ý — không phải do giá cổ phiếu giảm, mà do chi phí tín dụng tăng. Khi chênh lệch CDS nới rộng và xếp hạng nợ bị hạ, điều đó cho thấy dòng tiền tự do không đủ để tài trợ cho chi tiêu vốn. Hệ sinh thái AI hiện phụ thuộc nặng vào vay nợ, và các tổ chức cho vay đang trở nên thận trọng. Meta, Google và nhiều công ty khác chưa bị ảnh hưởng lớn, nhưng tín hiệu từ thị trường nợ cho thấy áp lực đang tăng.

Nhà đầu tư đang rút vốn khỏi các nhóm Công nghệ, Truyền thông và Tiêu dùng không thiết yếu, chuyển sang Y tế, Nguyên vật liệu và Tài chính. Những nhóm này được xem là ít rủi ro hơn, dòng tiền rõ ràng hơn và ít phụ thuộc vào “câu chuyện tỷ đô” của AI. Đặc biệt, lĩnh vực Y tế được xem là hưởng lợi nhẹ nhờ ứng dụng AI theo hướng thực tế và thận trọng.

Nhiều quan chức Fed phát biểu với quan điểm khác nhau: phe hawkish cảnh báo lạm phát, phe dovish kêu gọi kiên nhẫn, trong khi nhóm trung lập nhắc đến việc dự trữ hệ thống đang giảm, có thể mở đường cho chu kỳ nới lỏng định lượng (QE) mới. Tuy nhiên, không có dữ liệu mới, các phát biểu này hầu như không ảnh hưởng đến thị trường.

Chỉ số Dow vượt 48,000 điểm và tăng hai ngày liên tiếp, vượt trội hơn Nasdaq – điều hiếm thấy từ tháng Hai. Đây không chỉ là sự luân chuyển thông thường, mà là việc nhà đầu tư quay lại với các công ty có lợi nhuận thật thay vì kỳ vọng xa vời. Biến động cổ phiếu vẫn thấp, trong khi biến động trái phiếu tăng. S&P 500 giữ quanh đỉnh lịch sử – biểu hiện của tâm lý chủ quan dù bề ngoài thận trọng.

Giới đầu tư vẫn tin vào kịch bản “hạ cánh mềm” – tăng trưởng chậm lại, lạm phát được kiểm soát, tiêu dùng ổn định. Tuy nhiên, chu kỳ dữ liệu sau đại dịch thường gây bất ngờ: mạnh vào đầu năm, chậm lại giữa năm và bật tăng vào cuối năm. Nếu kịch bản tăng tốc quay trở lại, Fed có thể bị buộc phải giữ lập trường hawkish lâu hơn, khiến thị trường định giá lại mạnh mẽ. Trong khi đó, ngành AI lại ngày càng phụ thuộc vào nợ, và nếu dòng tiền suy yếu, việc siết tín dụng có thể trở thành rủi ro nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động mua lại cổ phiếu – nguồn lực hỗ trợ giá lớn nhất suốt thập kỷ qua.

Trái phiếu chính phủ Mỹ được mua mạnh, lợi suất giảm trên toàn đường cong. Xác suất Fed cắt giảm lãi suất gần như không đổi. USD đi ngang, vàng vượt 4.200 USD, khối lượng quyền chọn GLD tăng mạnh, bạc hướng tới đỉnh mới, Trung Quốc tiếp tục mua vàng đều đặn. Ngược lại, Bitcoin giảm xuống 101.000 USD, cổ phiếu liên quan đến tiền ảo lao dốc, MSTR chạm đáy một năm. Vàng trở lại vai trò tài sản trú ẩn chính, trong khi tiền ảo chịu áp lực lớn.

Dầu WTI giảm xuống dưới 58 USD do tin đồn dư cung từ OPEC+ và hoạt động rút vị thế, khiến các lệnh mua bị kẹt. Đây là phản ứng điển hình của thị trường dầu trong giai đoạn bất ổn vĩ mô và tin tức trái chiều.

Trên thị trường ngoại hối, mọi sự chú ý dồn về USD/JPY quanh mức 155 – ngưỡng có thể khiến Bộ Tài chính Nhật can thiệp. Dòng tiền carry vẫn mạnh, nhưng rủi ro can thiệp đã tăng rõ rệt.

Tâm lý thị trường vẫn tiêu cực dù giá chưa giảm sâu. Nhà đầu tư nói về rủi ro nhưng vẫn mua khi thị trường điều chỉnh. Độ rộng thị trường yếu, chỉ 10 cổ phiếu chiếm 40% dòng tiền S&P. Tín dụng tư nhân xuất hiện dấu hiệu căng thẳng, thanh khoản trở thành rủi ro tiềm ẩn khi kho bạc Mỹ rút tiền mặt và thị trường repo ngày càng chật hẹp.

Châu Á mở phiên trong bối cảnh hợp đồng tương lai yếu, đồng yên biến động, AI chịu áp lực tín dụng, vàng tăng, tiền ảo giảm, dầu mất ổn định và cổ phiếu vẫn neo gần đỉnh. Thị trường nhìn bề ngoài có vẻ yên bình, nhưng đang chờ đợi loạt dữ liệu Mỹ để xác định hướng đi thật sự.

Oracle bắt đầu gặp khó từ tháng 9 khi công bố hợp đồng điện toán đám mây trị giá 300 tỷ USD với OpenAI trong 5 năm – con số bị cho là phi thực tế. Doanh thu “bùng nổ” của Oracle thực chất đến từ việc các đối tác cùng tài trợ cho nhau, không phải tăng trưởng thật. Công ty tuyên bố có thêm 317 tỷ USD hợp đồng tương lai từ ba khách hàng, nhưng lại thiếu tiền mặt để xây dựng hạ tầng như đã cam kết.

Oracle đang gánh nợ nặng, với tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu hơn 500%, cao hơn nhiều so với mức 30–50% của các đối thủ như Amazon, Microsoft hay Google. Họ phải vay nợ để đầu tư, thay vì dùng dòng tiền tự do. Điều này khiến chi phí tín dụng tăng mạnh, CDS của Oracle nới rộng, cho thấy nhà đầu tư lo ngại khả năng trả nợ.

Barclays mới đây đã hạ bậc Oracle, cảnh báo cấu trúc tài chính mất cân bằng trong làn sóng đầu tư AI. Theo Barclays, các công ty công nghệ lớn đã phát hành lượng nợ khổng lồ, ước tính đạt 160 tỷ USD trong năm 2025, tăng mạnh trong những tháng gần đây.

Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu AI rất lớn, khoảng 50–60 tỷ USD mỗi GW – gấp ba lần mức thông thường. Khi nhu cầu đầu tư tăng nhanh, dòng tiền tự do của Oracle trở nên âm. Barclays dự báo công ty có thể cạn tiền vào năm 2026, và nếu chi tiêu vốn tiếp tục tăng, khoảng thiếu hụt có thể lên đến hàng chục tỷ USD.

Với mức nợ cao, nghĩa vụ thuê ngoài bảng cân đối hơn 100 tỷ USD và rủi ro tài trợ tăng, Oracle đang tiến dần đến mức tín nhiệm BBB–. Trong khi Amazon, Microsoft hay Google vẫn có lựa chọn thời điểm huy động vốn, Oracle không còn sự linh hoạt đó.

Thị trường tín dụng đã phản ứng: CDS của Oracle tăng khoảng 80 bps, nhưng vẫn chưa phản ánh đầy đủ rủi ro. Nhà đầu tư có thể xem xét phòng hộ rủi ro qua CDS hoặc tránh nắm giữ trái phiếu dài hạn. Oracle đang trở thành ví dụ điển hình cho rủi ro mô hình tài chính trong làn sóng đầu tư AI: khi dòng tiền không đủ, nợ là gánh nặng không thể né.

Câu chuyện của Oracle cho thấy nghịch lý của thời đại AI: công nghệ được kỳ vọng tối ưu hóa chi phí và mở rộng hiệu quả, nhưng chính ngành này lại đang rơi vào chu kỳ chi tiêu vốn khổng lồ nhất trong lịch sử doanh nghiệp. Các công ty có dòng tiền mạnh sẽ tồn tại. Những doanh nghiệp vay nợ quá mức sẽ sớm bị đào thải. Oracle là lời cảnh báo đầu tiên.