Thương mại Mỹ-Trung: Phê duyệt Đất hiếm bị trì hoãn và Nỗi lo thuế quan gia tăng
Diệu Linh
Junior Editor
Thị trường cân nhắc hy vọng kích thích và rủi ro đình chiến khi đất hiếm và xuất khẩu công nghệ trở thành tâm điểm.
Thị trường dõi theo Trung Quốc khi Thỏa thuận Đình chiến Đất hiếm có nguy cơ đổ vỡ
Thông tin về lệnh ngừng bắn giữa Iran và Israel đã thúc đẩy khẩu vị rủi ro trên thị trường vào ngày 23/6. Các thị trường châu Á đã phản ứng ngay trong phiên giao dịch sớm ngày thứ Ba, 24/6, khi căng thẳng tại Trung Đông lắng dịu, đưa sự chú ý trở lại các diễn biến trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung.
Sau hai ngày đàm phán kết thúc vào ngày 10/6, Mỹ và Trung Quốc dường như đã đạt được một số tiến triển, làm dấy lên kỳ vọng về một thỏa thuận thương mại cụ thể. Hai bên nhất trí củng cố các điều khoản trong thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài 90 ngày, bao gồm:
- Trung Quốc sẽ cung cấp nam châm và khoáng sản đất hiếm cho Mỹ,
- Mỹ áp mức thuế 55% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc,
- Trung Quốc áp mức thuế 10% với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.
Tuy nhiên, kể từ sau ngày 10/6, các công ty Mỹ được cho là vẫn đang chờ Bắc Kinh phê duyệt cho các lô hàng, làm dấy lên lo ngại rằng thỏa thuận đình chiến này có thể sớm tan vỡ.
Alicia Garcia Herrero, Kinh tế trưởng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương tại Natixis, cảnh báo:
“Rủi ro là thỏa thuận London có thể không trụ vững. Đất hiếm là vấn đề cực kỳ chi tiết và dễ phát sinh sai sót.”
Nguồn cung nam châm và đất hiếm từ Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tác động đến lập trường của Mỹ trong các vấn đề xuất khẩu công nghệ nhạy cảm như chip, phần mềm chip, động cơ phản lực và ethane – thành phần quan trọng trong sản xuất nhựa.
Trong khi Mỹ thể hiện lập trường rõ ràng về các điều khoản của thỏa thuận, Trung Quốc vẫn giữ thái độ kín tiếng. Dù các điều khoản hiện tại có vẻ bất lợi cho Bắc Kinh, thì sự phụ thuộc của Mỹ vào nguồn cung đất hiếm lại tạo cho Trung Quốc lợi thế trong việc đàm phán lại các điều khoản.
Hiện tại, các giấy phép xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ chỉ có thời hạn sáu tháng – yếu tố có thể châm ngòi cho căng thẳng mới nếu hai nền kinh tế không đạt được thỏa thuận toàn diện.
Niềm tin vào thỏa thuận thương mại vẫn vững, bất chấp căng thẳng về đất hiếm
Giới kinh tế cho rằng Tổng thống Trump đang nghiêng về hướng muốn đạt được một thỏa thuận thương mại, từ đó xoa dịu lo ngại về nguy cơ chiến tranh thương mại leo thang. Alicia Garcia Herrero bình luận:
Trump muốn có một thỏa thuận. Nếu không, ông đã áp lực Trung Quốc ngay từ đầu. Thực tế, ông đã có một chiến dịch tranh cử rất cứng rắn với Trung Quốc, nhưng lại lựa chọn không đối đầu ngay từ ngày đầu nắm quyền.”
Kinh tế Trung Quốc tại điểm bước ngoặt do thuế quan làm suy yếu nhu cầu
Một thỏa thuận thương mại không chỉ quan trọng đối với Mỹ, mà còn mang tính sống còn với Trung Quốc. Các số liệu kinh tế mới nhất cho thấy nhập khẩu sụt giảm mạnh và xuất khẩu yếu đi – minh chứng cho tác động tiêu cực từ thuế quan đối với cầu và tiêu dùng trong nước.
Xuất khẩu Trung Quốc trong tháng 5 tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước, giảm mạnh so với mức 8,1% của tháng 4. Trong khi đó, nhập khẩu giảm 3.4%, sâu hơn so với mức -0,2% của tháng 4.
FX Empire – Xuất khẩu Trung Quốc
Đà cầu yếu cũng kéo giá sản xuất đi xuống rõ rệt, làm dấy lên lo ngại về áp lực giảm phát. Giá sản xuất tháng 5 giảm 3.3% so với cùng kỳ, sau khi đã giảm 2.7% trong tháng 4. Đây là dấu hiệu cho thấy các nhà sản xuất đang buộc phải giảm giá trong môi trường cầu suy yếu.
FX Empire – Giá Sản xuất Trung Quốc
Tuy nhiên, việc tiết kiệm chi phí không đồng nghĩa với tăng trưởng tiêu dùng nội địa. Dù doanh số bán lẻ tháng 5 tăng lên 6.4% so với mức 5.1% của tháng trước, tâm lý tiêu dùng vẫn yếu, cản trở nỗ lực của Bắc Kinh trong việc kích thích cầu nội địa. Nhu cầu yếu cùng với thuế quan của Mỹ khiến kinh tế Trung Quốc dễ tổn thương hơn, buộc Bắc Kinh phải cân nhắc thêm các gói kích thích.
Alicia Garcia Herrero nhận định thêm:
“Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục các biện pháp kích thích tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, điều này không đủ để chuyển dịch nền kinh tế sang mô hình dựa trên tiêu dùng. Để làm được điều đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) cần chủ động dẫn dắt với các đợt hạ lãi suất. Vấn đề là việc cắt giảm thêm có thể khiến đồng nhân dân tệ suy yếu – điều đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh đàm phán thương mại với Mỹ.”
Ngày 24/6, cố vấn của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, Huang Yiping, cho biết tăng trưởng GDP quý II có thể vượt mốc 5% và cho rằng còn dư địa để mở rộng chính sách tài khóa. Cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nhân dân Trung Quốc cùng ngày có thể hé lộ kế hoạch chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa vào tiêu dùng nhiều hơn.
Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Hồng Kông vẫn duy trì đà tăng bất chấp bất ổn thương mại
Cổ phiếu tại Hồng Kông và Trung Quốc đại lục tiếp tục tăng trong tháng 6, kéo dài đà phục hồi từ tháng 5. Lệnh ngừng bắn Iran – Israel và bớt căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đã thúc đẩy khẩu vị rủi ro. Tuy nhiên, các chỉ số chính vẫn dưới đỉnh tháng 3 do bất định xung quanh thỏa thuận thương mại.
Cụ thể, trong tháng 6:
- CSI 300 tăng 1.55%
- Chỉ số Tổng hợp Thượng Hải tăng 2.03%
- Hang Seng tăng mạnh 3.70%
Tính từ đầu năm (YTD), đà tăng tháng 6 giúp CSI 300 chỉ còn giảm 0.89%, chỉ số Thượng Hải tăng 1.90%, trong khi Hang Seng vọt lên 20.40% nhờ dòng tiền đổ vào nhóm cổ phiếu công nghệ. Hang Seng TECH tăng 18.76% YTD – vượt trội hơn nhiều so với Nasdaq Composite (+1.66%) dù chịu ảnh hưởng từ các hạn chế công nghệ của Mỹ.
Nếu tiến triển thương mại tiếp tục, dòng tiền có thể chảy mạnh hơn vào các thị trường chứng khoán Đại lục và Hồng Kông. Tuy nhiên, để duy trì xu hướng dài hạn, Trung Quốc cần giải quyết thách thức về tiêu dùng nội địa và sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ.
CSI 300 so với Nasdaq Composite Index – Biểu đồ Hàng ngày – 240625
Triển vọng
Thương mại Mỹ - Trung vẫn là yếu tố chủ chốt điều hướng thị trường Mỹ, Trung Quốc đại lục và Hồng Kông. Một thỏa thuận toàn diện sẽ củng cố tâm lý lạc quan và hỗ trợ tài sản rủi ro. Ngược lại, nếu đàm phán đình trệ hoặc các điều khoản đình chiến bị phá vỡ, thị trường có thể đối mặt với áp lực điều chỉnh.
fxempire
