Trung Quốc cần tránh lạm dụng ''bazooka'' nếu muốn thoát khủng hoảng

Nỗ lực mới nhất của Trung Quốc để củng cố nền kinh tế và hỗ trợ thị trường là rất đáng khen ngợi, nhất là nếu những hành động tiếp theo được thực hiện quyết liệt. Trong thời kỳ khó khăn, các nhà hoạch định chính sách cần phải chủ động đi trước thị trường, chứ không thể để bị coi là kẻ luôn chạy theo sau. Sự chủ động là rất quan trọng, nhưng sử dụng ẩn dụ quân sự có thể gây hiểu lầm.

Gói biện pháp được công bố hôm thứ Ba đã gây ấn tượng mạnh cả về nội dung lẫn cách thức triển khai. Thị trường đã phản ứng tích cực, ít nhất là trong một ngày. Hình ảnh chiến trường tràn ngập: Một "cuộc tấn công" kích thích đã được phát động. Các biện pháp, bao gồm cắt giảm lãi suất và hỗ trợ thị trường chứng khoán, được ví như một "cơn bão." Tiền mặt sẽ được phát cho những người sống trong cảnh nghèo đói. Và dĩ nhiên, không có thay đổi chính sách nào thiếu đi "bazooka," một thuật ngữ có thể không nên được dùng để khen ngợi, bởi từ này mang một lịch sử không mấy tích cực.

Hình ảnh "bazooka" từ Thế chiến II đã trở thành một biểu tượng cho các phản ứng mạnh mẽ trong khủng hoảng, từ việc Ngân hàng Nhật Bản nới lỏng chính sách tiền tệ đến các nỗ lực cứu vãn khu vực eurozone của Mario Draghi. Tuy nhiên, hiểu rõ về cách sử dụng hình ảnh này là cần thiết để nhận ra rằng không có giải pháp đơn giản cho những thách thức mà Trung Quốc đang đối mặt.

Một trong những trường hợp đáng chú ý về việc sử dụng hình ảnh "bazooka" là trong cuộc khủng hoảng nhà ở Mỹ từ năm 2007 - 2009. Mặc dù các biện pháp cứu trợ đã được ca ngợi sau này, nhiều quyết định trong thời điểm khủng hoảng lại không được xem là anh hùng. Henry Paulson, Bộ trưởng Tài chính Mỹ lúc đó, đã đến Quốc hội để yêu cầu quyền hạn tiếp quản Freddie Mac và Fannie Mae, hai công ty chiếm gần một nửa thị trường thế chấp Mỹ. Ông tự tin tuyên bố rằng nếu có "bazooka" trong tay, mọi thứ sẽ ổn. Tuy nhiên, cuối cùng, những gì ông lo sợ lại trở thành hiện thực: các công ty này buộc phải quốc hữu hóa vào tháng Chín.

Hình ảnh "bazooka" tiếp tục xuất hiện khi những biện pháp mạnh mẽ khác được áp dụng để cứu vãn nền kinh tế. Sau sự sụp đổ của Lehman Brothers, AIG đã nhận được cứu trợ khẩn cấp từ Fed, và Quốc hội thông qua gói cứu trợ 700 tỷ USD, được gọi là TARP. Ban đầu, gói này được thiết kế để mua lại các tài sản rủi ro, nhưng sau đó đã trở thành một quỹ hỗ trợ đa mục đích cho các ngân hàng và nhà sản xuất ô tô. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc linh hoạt và sáng tạo trong thời kỳ khủng hoảng.

Hiện nay, các quan chức Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức như phục hồi chậm chạp sau đại dịch, nguy cơ giảm phát và tình trạng suy thoái trong ngành bất động sản. Họ đang thực hiện nhiều biện pháp, bao gồm khuyến khích chính quyền địa phương mua nhà trống và cân nhắc việc tiêm thêm 142 tỷ USD vào các ngân hàng lớn. Nếu một biện pháp không hiệu quả, họ sẵn sàng thử biện pháp khác.

Trong thời điểm khủng hoảng, sự sáng tạo và quyết tâm là rất cần thiết. Tuy nhiên, có lẽ đã đến lúc các nhà lãnh đạo nên xem xét lại hình ảnh "bazooka" và tìm kiếm những giải pháp tinh tế hơn cho những thách thức hiện tại.