Vàng vượt qua trái phiếu kho bạc trở thành tài sản dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới

Vàng hiện được xếp hạng là tài sản dự trữ hàng đầu trên toàn cầu.

Theo dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới, tổng giá trị dự trữ vàng toàn cầu đang tiến sát mốc 4 nghìn tỷ USD, trong khi lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc vào khoảng 3.9 nghìn tỷ USD.

Lần gần nhất dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương vượt lượng nắm giữ trái phiếu chính phủ là vào năm 1996.

Đà gia tăng dự trữ vàng đến từ sự kết hợp giữa giá vàng tăng mạnh và hoạt động mua vàng ổn định, liên tục của các ngân hàng trung ương.

Trong năm 2025, giá vàng đã tăng hơn 64%. Tính từ tháng 1 năm 2024, giá vàng đã tăng tổng cộng hơn 115%.

Song song với đó, các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đã tăng dự trữ vàng thêm hơn 1,000 tấn trong ba năm liên tiếp, và Hội đồng Vàng Thế giới dự báo năm 2025 sẽ là năm thứ tư liên tiếp xu hướng này được duy trì.

Năm 2024 được xếp hạng là năm có mức mở rộng dự trữ vàng lớn thứ ba trong lịch sử các ngân hàng trung ương, chỉ thấp hơn năm 2023 khoảng 6.2 tấn và thấp hơn 91 tấn so với mức cao kỷ lục được thiết lập vào năm 2022 là 1,136 tấn. Đáng chú ý, năm 2022 ghi nhận mức mua ròng vàng cao nhất kể từ năm 1950, bao gồm cả giai đoạn sau khi Mỹ đình chỉ chuyển đổi USD sang vàng vào năm 1971.

Để so sánh, trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2021, dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương chỉ tăng trung bình khoảng 473 tấn mỗi năm.

Các nhà phân tích của Hội đồng Vàng Thế giới nhận định rằng các ngân hàng trung ương nhiều khả năng sẽ tiếp tục mua vàng, đồng thời cho rằng nhu cầu này “đáng chú ý ở mức độ bền bỉ”, ngay cả khi giá vàng đã tăng rất nhanh trong thời gian qua.

Trong khi đó, tổng lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc trên toàn cầu đã ghi nhận sự suy giảm nhẹ.

Theo Mining.com, sự gia tăng nhanh chóng của dự trữ vàng là một phần của xu hướng phi USD hóa rộng hơn, khi “các chính phủ nước ngoài đang chuyển dịch khỏi các tài sản định giá bằng USD và hướng sang vàng”.

Tin tức: Vì sao nhiều quốc gia đang rời xa đồng


USD?

Nhiều quốc gia ngày càng lo ngại về việc đồng tiền của Mỹ bị sử dụng như một công cụ trừng phạt. Trong một bài viết đăng trên Atlantic Council, Kimberly Donovan và Maia Nikoladze cho rằng các ngân hàng trung ương, vì lo ngại nguy cơ bị trừng phạt, mong muốn tự bảo vệ trước khả năng xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu, hoặc cả hai, đã đẩy mạnh tích trữ vàng lên mức kỷ lục.

Bên cạnh đó, những quan ngại về kỷ luật tài khóa của chính phủ Mỹ cũng ngày càng gia tăng. Vào tháng 10, nợ công của Mỹ đã vượt mốc 38 nghìn tỷ USD và chưa có dấu hiệu cho thấy tốc độ vay mượn và chi tiêu sẽ sớm chậm lại. Khi mức nợ tiếp tục phình to, niềm tin của các chủ nợ vào khả năng kiểm soát tài chính của Mỹ dần suy giảm.

JP Morgan gần đây cũng lưu ý rằng sự phân cực chính trị gia tăng tại Mỹ có thể làm suy yếu năng lực quản trị, yếu tố vốn là nền tảng cho vai trò của nước này như một nơi trú ẩn an toàn toàn cầu.

Mining.com nhấn mạnh rằng vàng không đi kèm rủi ro đối tác và được xem là một lựa chọn an toàn hơn đáng kể so với các loại tiền tệ fiat.

Xu hướng phi USD hóa hiện chưa cho thấy dấu hiệu chững lại. Nhiều quốc gia đang triển khai các chính sách nhằm giảm sự phụ thuộc vào USD. Chẳng hạn, Zambia gần đây đã cho phép thanh toán thuế khai thác mỏ bằng đồng nhân dân tệ.

Đây là một thách thức ngày càng lớn đối với Mỹ, bởi nền kinh tế nước này phụ thuộc mạnh vào nhu cầu toàn cầu đối với USD, vốn được củng cố bởi vị thế tiền tệ dự trữ.

Trên thực tế, khả năng vay mượn, chi tiêu và duy trì mức thâm hụt ngân sách rất lớn của Mỹ hiện nay chủ yếu dựa vào vai trò của USD như đồng tiền dự trữ toàn cầu. Vai trò này tạo ra nhu cầu mang tính hệ thống đối với USD và các tài sản định giá bằng USD, giúp hấp thụ lượng tiền do Federal Reserve tạo ra và duy trì sức mạnh của đồng tiền Mỹ ngay cả trong bối cảnh chính sách mang tính lạm phát.

Nếu nhu cầu toàn cầu đối với USD suy giảm, lượng USD dư thừa sẽ quay trở lại Mỹ, làm gia tăng áp lực lạm phát trong nước khi giá trị đồng tiền tiếp tục suy yếu. Trong kịch bản tiêu cực nhất, USD có thể đối mặt với nguy cơ sụp đổ nghiêm trọng, kéo theo rủi ro siêu lạm phát.