BNP Paribas: Triển vọng kinh tế 2026 - Tăng trưởng ổn định nhưng vẫn còn nhiều rủi ro tiềm ẩn

Hầu hết các năm thường trôi qua lặng lẽ ngay khi năm mới bắt đầu. Năm 2025 thì khác, là một năm có nhiều thay đổi quan trọng, trong đó nền kinh tế vĩ mô giữ trạng thái ổn định nhưng ít biến động đáng kể. Năm 2026 sẽ ra sao? Các cú sốc xảy ra trong năm 2025 sẽ không bị đảo ngược, nhưng cũng sẽ không lặp lại. Thay vào đó, tác động của chúng sẽ lan tỏa trong hệ thống theo cách không đều và khó dự đoán. Trong kịch bản cơ sở, nền kinh tế vĩ mô vẫn ổn định, không quá hoảng loạn nhưng cũng không quá lạc quan. Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố có thể thay đổi hướng đi, nên năm 2026 có thể không dễ dàng hơn về mặt quản lý kinh tế hàng ngày so với năm trước, nhưng vẫn có cơ hội đạt kết quả tích cực nếu giữ được bình tĩnh và quyết đoán.

Năm 2025 là một năm nhiều thay đổi quan trọng. Ngược với những lo ngại ban đầu, không xảy ra suy thoái; tăng trưởng mạnh xuất hiện ở hầu hết các nền kinh tế, và lạm phát cũng không mất kiểm soát. Thị trường lao động duy trì sức bền, thị trường cổ phiếu và trái phiếu đều sinh lời, đặc biệt ở các thị trường mới nổi. Tuy nhiên, năm này cũng có nhiều cú sốc quan trọng. Một số thay đổi xảy ra bất ngờ, nhưng phần lớn là kết quả của những xu hướng tích tụ từ nhiều năm trước. Hệ thống kinh tế quốc tế dựa trên các quy tắc đa phương tồn tại hơn 80 năm bị xáo trộn. Chủ nghĩa đặc thù Mỹ và vai trò trú ẩn an toàn của USD bị thách thức, khiến đồng USD mất giá 11% theo hiệu quả danh nghĩa – mức giảm mạnh nhất kể từ 1973. Sự lạc quan về AI trở thành động lực chính cho đầu tư và định giá thị trường. Đạo luật GENIUS của Mỹ đưa stablecoin và các giải pháp tài chính dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT) vào ứng dụng thực tiễn. Ảo tưởng về quyền lực và chủ quyền toàn cầu của châu Âu bị phá vỡ, nhưng tham vọng của châu Âu được khơi dậy lại, và cuối cùng châu lục này bắt đầu chuẩn bị cho các nỗ lực cần thiết. Nhìn chung, các lực lượng thị trường và chính sách tiền tệ, tài khóa và cơ cấu đã bù đắp phần nào sự bất định từ các cú sốc địa-kinh tế.

Kịch bản cơ sở cho năm 2026

• Tăng trưởng ổn định ở Mỹ và Eurozone, lần lượt khoảng 1,9% và 1,6%. Đây là chênh lệch thấp nhất nhiều năm và phân bố đồng đều hơn so với năm 2025 ở Eurozone.
• Hầu hết các thị trường mới nổi sẽ tăng trưởng ổn định; Trung Quốc, Nhật Bản và Anh có thể chậm lại nhẹ.
• Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu ở Nhật Bản, Anh, Mỹ và một số thị trường mới nổi, nhưng dự kiến đi đúng hướng; Eurozone vẫn duy trì mức mục tiêu.
• Số đợt cắt giảm lãi suất của ngân hàng trung ương toàn cầu ít hơn do chính sách tiền tệ đã đạt trạng thái trung lập sau ba năm thắt chặt.
• Chính sách tài khóa tiếp tục ở trạng thái trung lập, giữ tỷ lệ nợ/GDP tăng ở nhiều quốc gia và làm tăng áp lực lên lợi suất trái phiếu dài hạn.

Các yếu tố tiềm ẩn đã được xác định

• Fed: Tổng thống Trump dự kiến công bố người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell khi nhiệm kỳ kết thúc vào tháng 5. Các ứng viên đều có kinh nghiệm chính sách và phải thuyết phục đa số thành viên Fed. Quan trọng là phán quyết của Tòa án Tối cao về quyền của Tổng thống sa thải Thống đốc Fed. Nếu phán quyết ủng hộ Nhà Trắng, cơ cấu quản trị Fed có thể thay đổi. Thị trường hiện chưa nghi ngờ khả năng Fed kiểm soát lạm phát; nếu thay đổi, USD giảm giá và lợi suất trái phiếu dài hạn tăng, làm đường cong lợi suất dốc hơn.
• Thương mại toàn cầu: Tòa án Tối cao Mỹ sắp ra phán quyết về tính hợp pháp của các thuế quan song phương do Tổng thống Trump áp dụng năm trước. Nếu phán quyết chống chính quyền, sẽ tạo bất định mới, chính quyền phải điều chỉnh cấu trúc thuế quan, tập trung theo sản phẩm thay vì theo quốc gia. Ngân sách liên bang có thể thiếu hụt nếu phải hoàn thuế, dẫn đến chính sách tài khóa kích thích và lãi suất dài hạn tăng. Tái đàm phán USMCA với Canada và Mexico cũng có thể tác động tới các đối tác khác, đặc biệt là Trung Quốc. Ngoài Mỹ, nhiều quốc gia vẫn nỗ lực tự do hóa thương mại. Thay đổi tâm lý ở Anh nhằm giảm rào cản thương mại với EU là đáng lưu ý. Rủi ro chính là các biện pháp bảo hộ với hàng xuất khẩu Trung Quốc, có thể bị trả đũa, gây gián đoạn sản xuất và áp lực lạm phát.
• AI: Cơn sốt AI và áp dụng công nghệ có tiếp tục, hỗ trợ định giá cao cổ phiếu liên quan AI và có thể gây thiếu hụt năng lượng và bán dẫn, dẫn đến áp lực lạm phát? Hay sẽ có điều chỉnh khi kỳ vọng lợi nhuận và năng suất giảm, tác động tiêu cực tới tăng trưởng Mỹ và các nước khác, đặc biệt ở châu Á.
• Địa chính trị: Triển vọng ngừng bắn lâu dài giữa Nga và Ukraine gần hơn bao giờ hết. Hòa bình sẽ giảm phí rủi ro, thúc đẩy tái thiết và đầu tư an ninh. Năm 2026 cũng là năm nhiều bầu cử: Colombia (tháng 3 và 5), Hungary và Peru (tháng 4), Lebanon (tháng 5), Thụy Điển (tháng 9), Brazil và Israel (tháng 10), Mỹ (tháng 11), có thể Nhật Bản, cùng các bầu cử địa phương ở Pháp (tháng 3) và Anh (tháng 5) có thể ảnh hưởng quốc gia.

Các yếu tố tiềm ẩn chưa được xcas định

• Đột phá khoa học: Kỷ nguyên vàng của khoa học đang diễn ra. AI và sức mạnh tính toán tăng tốc phát hiện khoa học. Khoa học đời sống, vật liệu và năng lượng sạch sẵn sàng cho những đột phá quan trọng, có thể tác động kinh tế vĩ mô.
• Chiến tranh và thay đổi chế độ: Thế giới dễ xảy ra xung đột hơn khi thiếu bá chủ toàn cầu hoặc hội đồng an ninh hiệu quả. Năm 2026 bắt đầu với thay đổi chế độ do Mỹ dẫn đầu ở Venezuela, tăng khả năng thay đổi đột ngột ở các chế độ khác. Lịch sử cho thấy những sự kiện này, dù gây gián đoạn trực tiếp, thường không ảnh hưởng toàn cầu trừ khi chuỗi cung ứng quan trọng – đặc biệt là dầu – bị gián đoạn.

Năm 2026 khả năng sẽ không dễ dàng hơn về mặt quản lý hàng ngày so với năm trước. Tuy nhiên, nếu nhà đầu tư giữ được bình tĩnh và quyết đoán thì vẫn có thể đạt được kết quả tốt.