Các nhà đầu tư tìm mọi cách loại SpaceX và Elon Musk khỏi danh mục đầu tư

Christopher Bejnar, kỹ sư phần mềm tại Philadelphia, cho biết đã chuyển 50,000 USD sang các quỹ chỉ số châu Âu và mua cổ phiếu Rocket Lab nhằm tránh gián tiếp đầu tư vào Musk, người mà ông phản đối vì các hoạt động chính trị gây tranh cãi và chiến lược vay nợ mạnh để theo đuổi những dự án công nghệ chưa được kiểm chứng.

Trên Reddit, TikTok và nhiều diễn đàn đầu tư, ngày càng nhiều nhà đầu tư trao đổi cách loại bỏ SpaceX khỏi danh mục, dù phải từ bỏ các quỹ ETF phổ biến hoặc chấp nhận chi phí đầu tư cao hơn. Làn sóng này phản ánh sự chia rẽ ngày càng lớn quanh Musk, người vừa đưa SpaceX trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử và sở hữu khối tài sản vượt 1 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, cũng không ít nhà đầu tư và doanh nhân vẫn đặt niềm tin vào Musk sau thành công vang dội của Tesla và SpaceX.

Ngoài yếu tố quan điểm cá nhân, nhiều nhà đầu tư còn lo ngại định giá quá cao của các doanh nghiệp do Musk điều hành. Sau khi lên sàn, cổ phiếu SpaceX từng tăng mạnh rồi giảm tới 24%, làm dấy lên lo ngại rằng kỳ vọng của thị trường đã vượt xa nền tảng kinh doanh. Trong khi đó, Tesla hiện chiếm khoảng 2% trong quỹ Vanguard S&P 500 ETF và hơn 3% trong quỹ Invesco QQQ, khiến việc tránh các công ty của Musk ngày càng khó khăn.

Với vốn hóa khoảng 2.1 nghìn tỷ USD, SpaceX nhanh chóng trở thành một trong những doanh nghiệp lớn nhất thị trường Mỹ. Sau khi được bổ sung vào FTSE Russell và MSCI, cổ phiếu này tiếp tục gia nhập Nasdaq 100, kéo theo hàng tỷ USD dòng vốn mua tự động từ các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số. Dù tỷ trọng ban đầu dưới 1%, nhiều cố vấn tài chính cho biết họ đã nhận được không ít yêu cầu từ khách hàng muốn loại bỏ hoàn toàn SpaceX khỏi danh mục.

Một số công ty quản lý tài sản như Ellevest đã cung cấp giải pháp đầu tư chỉ số trực tiếp (direct indexing), cho phép khách hàng xây dựng danh mục mô phỏng chỉ số nhưng loại trừ những doanh nghiệp không mong muốn. Theo các chuyên gia, việc loại bỏ một hoặc hai cổ phiếu thường không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả đầu tư của danh mục đa dạng hóa.

Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư như David Greer đã chuyển toàn bộ tiền từ các quỹ chỉ số Mỹ sang các quỹ quốc tế vì mất niềm tin vào triển vọng dài hạn của kinh tế Mỹ dưới nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump và không muốn gián tiếp đầu tư vào các công ty của Musk. Các cố vấn tài chính cho rằng hiện tượng này cũng phản ánh tác động ngày càng lớn của đầu tư thụ động, khi các doanh nghiệp vốn hóa lớn liên tục thu hút dòng tiền chỉ vì được đưa vào các chỉ số.

Dù vậy, cả Bejnar và Greer đều không có ý định chuyển sang các quỹ đầu tư chủ động. Họ vẫn ưu tiên chiến lược đầu tư theo chỉ số nhưng lựa chọn những quỹ không nắm giữ SpaceX. Bejnar tin rằng SpaceX sẽ chưa thể sớm gia nhập S&P 500 do chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của chỉ số và khẳng định sẽ không hối tiếc, ngay cả khi cổ phiếu này tiếp tục tăng mạnh trong tương lai.