Cựu quan chức tiền tệ Nhật Bản nhận định JPY bị định giá thấp tới 20%

“Đây không còn là câu chuyện về các yếu tố cơ bản nữa, mà là sự thay đổi trong kỳ vọng của thị trường,” ông Tatsuo Yamasaki, người từng giữ chức Thứ trưởng Tài chính phụ trách các vấn đề quốc tế của Nhật Bản hơn một thập kỷ trước, cho biết trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hôm thứ Hai. “Nhưng chúng ta đang tiến đến điểm cực hạn.”

“Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu tỷ giá trở về quanh mức 130 JPY/USD. Thành thật mà nói, đó mới là mức hợp lý theo đánh giá của tôi,” ông nói.

Đồng JPY hiện vẫn giao dịch quanh vùng đáy 40 năm là 162.84 JPY/USD được thiết lập vào tuần trước. Đà suy yếu của đồng tiền này, cùng phản ứng tương đối dè dặt từ giới chức Nhật Bản, khiến nhiều nhà đầu tư cho rằng xu hướng giảm vẫn có thể tiếp diễn. Ông Jesper Koll, Giám đốc chuyên gia tại Monex Group, và ông Calvin Yeoh của Blue Edge Advisors thậm chí cho rằng tỷ giá có thể lên tới 200 JPY/USD hoặc cao hơn nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục chậm thắt chặt chính sách.

Tuy nhiên, ông Yamasaki, hiện là giáo sư cao cấp tại Đại học Quốc tế Y tế và Phúc lợi Nhật Bản, không đồng tình với kịch bản này. Theo ông, BoJ nhiều khả năng sẽ tiếp tục nâng lãi suất, trong khi xác suất Fed tăng lãi suất thêm chỉ khoảng 50%, đồng nghĩa chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ khó có thể nới rộng đáng kể hơn nữa.

“Xét về chênh lệch lãi suất, bước đi tiếp theo của BoJ chắc chắn sẽ là tăng lãi suất, thậm chí có thể thêm vài lần nữa, trong khi động thái tiếp theo của Fed vẫn chưa rõ ràng,” ông nói. “Ngay cả khi Fed tăng lãi suất, nhiều khả năng đó cũng chỉ là một lần.”

USD/JPY giao dịch quanh mức 162.25 vào chiều thứ Hai tại Tokyo.

Trong khi đó, ông Yamasaki cho rằng giới giao dịch không nên hiểu sự im ắng gần đây của nhà chức trách Nhật Bản là dấu hiệu của sự thờ ơ.

“Họ đã phát đi cảnh báo. Bất kỳ ai vẫn duy trì vị thế bán khống đồng JPY đều hiểu rằng họ có nguy cơ bị trừng phạt thông qua hoạt động can thiệp, buộc phải đóng các vị thế đó,” ông nói. “Bộ Tài chính đã vượt qua giai đoạn cảnh báo và đã cho thấy họ sẵn sàng hành động.”

Trong cuộc phỏng vấn, ông cũng hạ thấp những lo ngại rằng các chính sách kinh tế và tài khóa mới của Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ khiến tình hình tài khóa của Nhật Bản xấu đi.

Tháng trước, bà Takaichi công bố kế hoạch tăng trưởng với chương trình đầu tư kéo dài 14 năm trị giá 370 nghìn tỷ JPY, kết hợp nguồn vốn từ khu vực công và tư nhân. Kế hoạch cũng dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP của Nhật Bản sẽ tiếp tục giảm, dù chính phủ cam kết chi khoảng 10 nghìn tỷ JPY mỗi năm. Chương trình được xây dựng nhằm kết hợp tham vọng đầu tư lớn với cam kết duy trì kỷ luật tài khóa.

Theo ông Yamasaki, thị trường sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về định hướng tài khóa và tiền tệ của bà Takaichi khi chính phủ xây dựng ngân sách cho năm tới vào cuối năm nay.

“Đến thời điểm đó, thị trường sẽ nhận ra rằng thực tế không có cơ sở nền tảng nào để đồng JPY yếu như hiện nay,” ông nói.

Tuy nhiên, trước mắt ông cho rằng giới chức Nhật Bản cần chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài với các nhà đầu cơ.

“Nếu phải đối mặt với một cuộc chiến dài hơi, việc chi hàng chục nghìn tỷ JPY mỗi khi thị trường biến động không phải là giải pháp, bởi tỷ giá rồi sẽ quay trở lại,” ông nói. “Ưu tiên là ngăn đồng JPY suy yếu thêm. Khi thị trường tin rằng các yếu tố cơ bản thực sự ủng hộ một đồng JPY mạnh hơn, đồng tiền này sẽ tự tăng giá.”

Ông Yamasaki cũng cho rằng chiến lược “can thiệp ngầm” – các hoạt động quy mô nhỏ không thu hút ngay sự chú ý của thị trường – có thể là biện pháp hiệu quả để khiến giới đầu cơ luôn ở thế bị động.

Dù vậy, Tokyo khó có thể nhận được sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế. Theo ông, Mỹ sẽ gặp khó khăn về mặt chính trị nếu tham gia các hoạt động can thiệp trong khi vẫn duy trì quan điểm phản đối việc các quốc gia thao túng tỷ giá.

“Về cơ bản, điều đó sẽ không xảy ra,” ông nói.

Ông Yamasaki từng phụ trách bộ phận thị trường ngoại hối của Bộ Tài chính Nhật Bản trong giai đoạn nước này tìm cách ngăn đồng JPY tăng giá. Khi đó, Nhật Bản đã chi khoảng 35 nghìn tỷ JPY để can thiệp thị trường trong giai đoạn 2003–2004.

Dù không kỳ vọng Mỹ sẽ trực tiếp tham gia can thiệp, ông cho rằng Washington cũng sẽ không phản đối nếu Nhật Bản hành động.

“Tôi không nhớ có thời điểm nào Mỹ đồng thuận với ý định can thiệp của Nhật Bản nhiều như hiện nay,” ông nói, nhắc lại phát biểu gần đây của quan chức phụ trách ngoại hối hiện tại Atsushi Mimura.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg tuần trước, ông Mimura cho biết Tokyo và Washington đang duy trì mức độ trao đổi về các vấn đề tỷ giá “chặt chẽ hơn bao giờ hết”.

Ông Yamasaki cũng nhắc lại rằng vào tháng 9/2022, khi đồng JPY lao dốc mạnh, ông từng cảnh báo về nguy cơ Nhật Bản can thiệp thị trường. Hai ngày sau đó, nhà chức trách đã thực hiện hoạt động can thiệp để hỗ trợ đồng JPY.