Danske Bank: Giá dầu đã giảm bớt nhưng rủi ro địa chính trị vẫn bao trùm thị trường
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của Danske Bank.
Tin tức lịch kinh tế
Căng thẳng địa chính trị liên quan đến Iran tiếp tục là yếu tố chính ảnh hưởng đến tâm lý của thị trường tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư hiện vẫn chưa biết xung đột này sẽ kéo dài bao lâu và mức độ gián đoạn đối với nguồn cung năng lượng có thể nghiêm trọng đến đâu. Vì vậy thị trường đang theo dõi rất sát các thông tin mới liên quan đến việc các nước có thể giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược, tình trạng vận chuyển và cung ứng dầu trên thị trường quốc tế, các diễn biến quân sự và chính trị tại Trung Đông, cũng như các phát biểu hoặc quyết định mới từ chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Dữ liệu kinh tế quan trọng nhất trong ngày hôm nay là chỉ số giá tiêu dùng CPI của Mỹ trong tháng 2. Trước khi xung đột tại Iran bùng phát, giá xăng tại Mỹ đã có xu hướng tăng. Vì vậy nhiều nhà phân tích dự kiến chi phí năng lượng tăng sẽ góp phần đẩy CPI tổng tăng khoảng +0.3% so với tháng trước theo dữ liệu đã điều chỉnh theo mùa (SA), tương đương khoảng 2.5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó CPI lõi, tức là chỉ số không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, được dự báo sẽ tăng chậm hơn ở mức khoảng +0.2% m/m SA và 2.5% y/y. Mức tăng thấp hơn này chủ yếu do chi phí nhà ở, một thành phần lớn của lạm phát lõi, đang tăng chậm lại so với trước.
Ngoài dữ liệu lạm phát của Mỹ, thị trường cũng chú ý tới các phát biểu của Isabel Schnabel, thành viên ban điều hành của ECB, người dự kiến sẽ phát biểu trong hôm nay. Từ ngày mai ECB sẽ bước vào giai đoạn “im lặng trước cuộc họp”, tức là các quan chức sẽ hạn chế đưa ra bình luận công khai trước cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 3. Vì vậy hôm nay là một trong những cơ hội cuối cùng để các quan chức như Schnabel hoặc Phó Chủ tịch ECB Luis de Guindos đưa ra quan điểm của họ về triển vọng kinh tế và chính sách tiền tệ.
Diễn biến thị trường hôm qua
Giá dầu đã giảm đáng kể so với đầu tuần. Dầu Brent hiện giao dịch quanh mức 86 USD/thùng, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 118 USD/thùng được ghi nhận vào thứ Hai. Nguyên nhân chính của sự giảm giá này là phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng xung đột với Iran có thể sớm được xoa dịu. Phát biểu này làm giảm bớt lo ngại rằng nguồn cung dầu toàn cầu sẽ bị gián đoạn trong thời gian dài. Ngoài ra, Ả Rập Saudi đang tìm cách chuyển một phần dầu xuất khẩu qua hệ thống đường ống dẫn tới Biển Đỏ nhằm tránh tuyến vận chuyển qua Eo biển Hormuz, khu vực hiện đang có nguy cơ xung đột. Đồng thời cũng xuất hiện thông tin rằng Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA có thể đề xuất giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược với quy mô lớn, thậm chí lớn hơn đợt giải phóng sau khi Nga xâm lược Ukraine trước đây. Những biện pháp này không giải quyết hoàn toàn vấn đề nguồn cung nhưng có thể giúp thị trường ổn định tạm thời cho đến khi việc vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz có thể hoạt động bình thường trở lại.
Tuy nhiên tình hình quân sự vẫn rất căng thẳng. Thứ Ba vừa qua ghi nhận một số đợt không kích mạnh nhất kể từ khi xung đột bắt đầu. Theo Reuters, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng trong khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn, Iran sẽ không cho phép bất kỳ lượng dầu nào từ Trung Đông được xuất khẩu tới Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ. Trong khi đó Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright từng đăng trên mạng xã hội X rằng Hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz, nhưng sau đó ông đã xóa bài đăng này. Nhà Trắng sau đó xác nhận rằng không có hoạt động hộ tống nào như vậy xảy ra. Lầu Năm Góc cũng cho biết quân đội Mỹ đã phá hủy nhiều tàu gần khu vực eo biển, bao gồm 16 tàu có gắn mìn, và đồng thời cảnh báo Iran về việc đặt chất nổ trong khu vực này.
Tại Na Uy, dữ liệu lạm phát tháng 2 cho thấy lạm phát lõi giảm xuống còn 3.0% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 3.37% của tháng 1. Con số này phù hợp với dự báo của các nhà phân tích nhưng cao hơn so với dự báo trước đó của Norges Bank vào tháng 12 là 2.6%. Lạm phát tổng đạt 2.7% y/y, cao hơn một chút so với dự báo 2.6% của ngân hàng trung ương. Các chi tiết trong báo cáo cho thấy một phần mức tăng mạnh của giá dịch vụ trong tháng 1, đặc biệt là các dịch vụ không bao gồm tiền thuê nhà, đã được điều chỉnh lại và nhiều khả năng chỉ là yếu tố tạm thời. Nhìn chung dữ liệu này giúp giảm bớt lo ngại rằng lạm phát tại Na Uy đang tăng nhanh hơn dự kiến. Khả năng ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất hiện có vẻ thấp hơn trước. Tuy nhiên thị trường vẫn có nhiều quan điểm khác nhau về thời điểm bắt đầu cắt giảm lãi suất. Theo đánh giá của chúng tôi, kịch bản hợp lý nhất là lần cắt giảm đầu tiên có thể diễn ra vào tháng 9.
Tại Mỹ, chỉ số lạc quan của doanh nghiệp nhỏ do NFIB công bố trong tháng 2 gần như không thay đổi, đạt mức 98.8 so với 99.3 của tháng 1. Các doanh nghiệp cho biết mức độ bất định về kinh tế đã giảm nhẹ, triển vọng kinh doanh có cải thiện và kế hoạch tăng giá bán cũng giảm bớt. Kế hoạch tuyển dụng của doanh nghiệp giảm so với trước nhưng số liệu về thay đổi việc làm thực tế lại tốt hơn. Tương tự, dữ liệu ước tính việc làm khu vực tư nhân hàng tuần do ADP công bố cho thấy mức tăng việc làm trung bình khoảng 15.5 nghìn mỗi tuần, cao hơn so với khoảng 12 nghìn mỗi tuần của hai tuần trước.
Tại Thụy Điển, chỉ số tiêu dùng trong tháng 1 tăng +0.7% so với tháng trước và tăng +2.8% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này đến từ sự cải thiện ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác nhau. Dữ liệu này diễn ra sau khi số liệu tháng 12 có biến động mạnh với mức giảm -3.7% m/m và tăng nhẹ +0.5% y/y. Hoạt động bán lẻ nhìn chung vẫn ổn định. Tuy nhiên dữ liệu GDP lại cho thấy nền kinh tế vẫn yếu khi GDP giảm -1.1% so với tháng trước và chỉ tăng +0.6% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính là sự suy giảm trong hoạt động sản xuất của khu vực tư nhân, đặc biệt là ngành xây dựng và sản xuất công nghiệp, trong khi lĩnh vực dịch vụ hầu như không tăng trưởng. Số đơn đặt hàng mới cũng giảm, phù hợp với tín hiệu từ các khảo sát PMI. Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ ngành xuất khẩu nhưng cũng xuất hiện trong nhu cầu trong nước dù mức nền trước đó khá cao. Ngoài ra hoạt động sản xuất vẫn chịu ảnh hưởng từ việc chi tiêu quốc phòng tăng mạnh trong quý 4 năm trước.
Tại Đan Mạch, lạm phát CPI trong tháng 2 giảm nhẹ xuống 0.7% so với mức 0.8% của tháng 1. Giá thực phẩm giảm 0.3% so với tháng trước và tiếp tục xu hướng giảm gần đây. Trong khi đó tiền thuê nhà tăng khoảng 1.8% so với cùng kỳ năm trước và mức tăng này cao hơn một chút so với năm trước. Giá năng lượng có diễn biến khác nhau giữa các loại. Giá điện tăng mạnh 8.8% đúng như dự báo, nhưng giá khí gas chỉ tăng 5.2%, thấp hơn dự báo trước đó.
Thị trường chứng khoán
Cổ phiếu châu Âu tăng mạnh trong phiên giao dịch hôm qua. Chỉ số Stoxx 600 tăng khoảng 2% và chỉ số OMX Nordic tăng gần 3%. Mức tăng này đã bù lại phần lớn mức giảm của phiên thứ Hai. Thị trường chứng khoán Mỹ biến động nhiều hơn do chịu ảnh hưởng từ sự thay đổi liên tục của giá dầu. Kết thúc phiên giao dịch, chỉ số S&P 500 giảm nhẹ 0.2%. Trong khi đó hợp đồng tương lai của các chỉ số Mỹ trong hôm nay đang tăng nhẹ.
Nhóm công nghệ tiếp tục là nhóm tăng mạnh nhất. Các cổ phiếu tăng trưởng và các cổ phiếu có động lực tăng giá mạnh trước đó cũng hoạt động tốt. Điều này đáng chú ý vì trong phần lớn thời gian của năm nay cổ phiếu giá trị thường tăng mạnh hơn cổ phiếu tăng trưởng. Trước khi xung đột tại Iran xảy ra, cổ phiếu giá trị đã tăng khoảng 10% từ đầu năm và vượt trội so với cổ phiếu tăng trưởng. Việc nhóm công nghệ tăng mạnh cũng đáng chú ý vì lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng thêm vài bps trong phiên hôm qua, trong khi thông thường lợi suất tăng có thể gây áp lực lên cổ phiếu tăng trưởng. Trong phiên giao dịch tại Mỹ, các nhóm ngành như công nghệ, tiêu dùng không thiết yếu và bất động sản tăng mạnh, trong khi các nhóm phòng thủ như tiện ích và y tế lại hoạt động kém hơn. Các nhóm mang tính chu kỳ như ngân hàng và công nghiệp cũng ghi nhận diễn biến yếu.
Đà tăng của nhóm công nghệ có thể tiếp tục trong hôm nay sau khi Oracle công bố báo cáo lợi nhuận tốt. Giá cổ phiếu Oracle đã giảm hơn một nửa trong năm nay do công ty đầu tư rất lớn vào các dự án trí tuệ nhân tạo, tức là chi tiêu vốn capex tăng mạnh. Tuy nhiên kết quả kinh doanh gần đây cho thấy các khoản đầu tư này đang bắt đầu mang lại doanh thu, đặc biệt là doanh thu từ dịch vụ điện toán đám mây đã tăng 44% trong quý vừa qua. Trong thời gian gần đây biến động của giá dầu vẫn có ảnh hưởng lớn tới thị trường tài chính. Tuy nhiên khi giá dầu hiện đã giảm xuống gần mức 80 USD/thùng, tác động từ việc giá dầu tiếp tục giảm có thể sẽ không còn mạnh như trước. Vì vậy thị trường hiện đang theo dõi xem liệu sự quan tâm trở lại đối với cổ phiếu công nghệ có thể tiếp tục hay không, hay việc xung đột tại Iran chỉ tạm thời làm nhà đầu tư phân tán sự chú ý khỏi chủ đề lớn trước đó là sự phát triển và cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Trái phiếu và ngoại hối
Giá dầu Brent đã giảm xuống mức thấp mới gần đây sau khi xuất hiện thông tin rằng Hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz, nhưng thông tin này sau đó đã bị phủ nhận. Trong hôm nay thị trường dự kiến sẽ có quyết định về đề xuất của IEA liên quan đến việc giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược. Nếu được thực hiện, đây có thể là đợt giải phóng kho dự trữ dầu lớn nhất trong lịch sử và có thể giúp giảm bớt áp lực giá dầu trong ngắn hạn.
Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá EUR/USD hầu như không thay đổi và vẫn giao dịch dưới mức 1.1650 so với mức mở cửa của ngày hôm qua.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 2 năm giảm khoảng 6 bps trong phiên giao dịch hôm qua, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm giảm khoảng 2 bps.
Dữ liệu lạm phát của Na Uy nhìn chung phù hợp với dự báo của các nhà phân tích ở mức 3.0% so với cùng kỳ năm trước và không có chi tiết nào gây bất ngờ lớn, vì vậy tỷ giá EUR/NOK gần như không thay đổi vào cuối ngày. Đồng SEK của Thụy Điển tiếp tục biến động theo tâm lý rủi ro của thị trường. Sau khi giảm xuống dưới mức 10.60 trong thời gian ngắn, tỷ giá EUR/SEK đã tăng trở lại trong nửa sau của phiên giao dịch hôm qua khi tâm lý thị trường yếu đi.
Đối với dữ liệu sắp tới, chúng tôi dự kiến CPI tháng 2 của Mỹ sẽ ở mức 2.5% so với cùng kỳ năm trước cho cả chỉ số tổng và chỉ số lõi. Mức dự báo này cao hơn một chút so với dự báo trung bình của thị trường, nhưng chúng tôi không cho rằng báo cáo này sẽ tạo ra thay đổi lớn đối với cách thị trường định giá chính sách tiền tệ trong thời gian tới.
Danske Bank