Danske Bank: Thị trường toàn cầu ổn định dù rủi ro địa chính trị gia tăng
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của Danske Bank.
Tin tức lịch kinh tế
Tại Mỹ, chỉ số ISM sản xuất tháng 12 dự kiến được công bố trong hôm nay. Các số liệu PMI công bố trước đó cho thấy động lực tăng trưởng đã yếu đi vào giai đoạn cuối năm 2025.
Tại Eurozone, chỉ báo Sentix cũng sẽ được công bố hôm nay, cung cấp ước tính đầu tiên về niềm tin nhà đầu tư trong năm 2026. Mặc dù mức độ lạc quan trong năm 2025 cao hơn so với 2024, nhưng chỉ số này đã kết thúc năm với xu hướng suy giảm.
Nhiều dữ liệu quan trọng khác sẽ được công bố trong tuần. Vào thứ Tư, lạm phát HICP tháng 12 của Eurozone được kỳ vọng giảm về 2.0% YoY từ mức 2.1% trong tháng 11. Cùng ngày tại Mỹ sẽ có chỉ số ISM dịch vụ tháng 12, báo cáo việc làm khu vực tư nhân ADP tháng 12 và báo cáo JOLTs tháng 11. Điểm nhấn cuối tuần là báo cáo việc làm Mỹ tháng 12, dự kiến công bố vào thứ Sáu.
Diễn biến thị trường cuối tuần qua
Trong lĩnh vực địa chính trị, Mỹ đã tiến hành một chiến dịch gây tranh cãi nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào thứ Bảy. Ông hiện bị giam giữ tại New York và dự kiến ra hầu tòa hôm nay với các cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy. Dù vậy, chính quyền Maduro vẫn đang nắm quyền kiểm soát trong nước, với Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đảm nhận vai trò lãnh đạo tạm thời. Bà Rodriguez bác bỏ các lời kêu gọi hợp tác với Mỹ từ phía ông Trump, trong khi ông Trump cảnh báo rằng bà sẽ “phải trả giá rất đắt nếu không làm điều đúng đắn”. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng tuyên bố rằng nhà lãnh đạo tiếp theo của Venezuela “nên phù hợp với lợi ích của Mỹ”, dù các yêu cầu cụ thể từ phía Washington vẫn chưa được làm rõ. Mặc dù nhiều quốc gia phương Tây ủng hộ việc loại bỏ ông Maduro, chiến dịch truy quét này vẫn vấp phải không ít chỉ trích quốc tế liên quan đến tính hợp pháp.
Ông Trump đồng thời công bố kế hoạch cho phép các tập đoàn dầu mỏ lớn của Mỹ quay trở lại Venezuela nhằm cải tạo hệ thống cơ sở hạ tầng dầu khí đã xuống cấp nghiêm trọng. Hiện tại, Chevron là công ty dầu mỏ lớn duy nhất của Mỹ vẫn đang hoạt động tại quốc gia này. Dù động thái can thiệp của Mỹ gây bất ngờ cho thị trường, tác động ngắn hạn tới giá dầu được đánh giá là hạn chế. Trong phiên giao dịch sáng thứ Hai, giá dầu nhìn chung ổn định, trong khi USD tăng giá trên diện rộng. Xuất khẩu dầu thô của Venezuela hiện ở mức khiêm tốn và chưa có dấu hiệu gián đoạn sản xuất hay nguồn cung. Về dài hạn, tác động có thể đáng kể hơn nhưng vẫn tồn tại nhiều yếu tố bất định. Venezuela sở hữu trữ lượng dầu rất lớn chưa được khai thác, song sản lượng hiện tại còn cách xa mức cao trước thời kỳ bị trừng phạt. Việc tận dụng tiềm năng này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư quy mô lớn và nhiều năm triển khai. Bên cạnh đó, với tư cách là thành viên sáng lập OPEC, bất kỳ sự gia tăng sản lượng nào cũng cần được điều phối với chính sách chung của tổ chức. Ngoài ra, Venezuela vẫn phải giải quyết bài toán tìm đầu ra cho loại dầu thô nặng của mình.
OPEC+ đã tổ chức một cuộc họp ngắn vào Chủ nhật và tái khẳng định quyết định đưa ra trong tháng 11 về việc duy trì sản lượng dầu hiện tại đến hết tháng 3. Theo một đại biểu OPEC+, cuộc họp không đề cập tới sự kiện Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nội bộ OPEC+ vẫn tồn tại những căng thẳng chính trị, bao gồm bất đồng giữa Saudi Arabia và UAE liên quan tới xung đột tại Yemen.
Tại Trung Quốc, chỉ số PMI dịch vụ của RatingDog công bố đêm qua giảm nhẹ xuống 52.0 trong tháng 12 từ 52.1 của tháng 11, đánh dấu mức mở rộng yếu nhất trong vòng sáu tháng. Tăng trưởng đơn hàng mới suy yếu, trong khi nhu cầu từ nước ngoài suy yếu do lượng du khách giảm. Chi phí đầu vào tăng tháng thứ mười liên tiếp, chủ yếu do giá nguyên vật liệu và chi phí lao động cao hơn, trong khi các doanh nghiệp buộc phải giảm giá bán trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, tâm lý kinh doanh đã cải thiện lên mức cao nhất trong chín tháng, dựa trên kỳ vọng điều kiện thị trường thuận lợi hơn và các kế hoạch mở rộng trong năm 2026, dù các thách thức mang tính cấu trúc như cắt giảm lao động và áp lực giảm phát vẫn hiện hữu.
Phần lớn các chỉ số PMI sản xuất chính thức đã được công bố vào thứ Sáu. Tại Mỹ, PMI giảm xuống 51.8 trong tháng 12 từ 52.2 của tháng 11, phản ánh tốc độ mở rộng chậm nhất trong năm tháng do đơn hàng mới suy yếu và xuất khẩu tiếp tục giảm. Tại Eurozone, PMI sản xuất cuối cùng giảm xuống 48.8 từ 49.6, với sản lượng và đơn hàng mới đồng loạt suy giảm, đặc biệt tại Đức, Ý và Tây Ban Nha. Dù doanh số yếu và chi phí đầu vào tăng, các doanh nghiệp vẫn thể hiện mức độ lạc quan cao nhất cho năm tới kể từ đầu năm 2022.
Tại châu Á, hoạt động sản xuất tiếp tục phục hồi khi PMI của nhiều nền kinh tế Đông Á vượt ngưỡng trung lập 50 trong tháng 12. Đáng chú ý, Đài Loan, Hàn Quốc và Philippines ghi nhận mức tăng mạnh của đơn hàng mới, cho thấy nhu cầu khu vực đang cải thiện rõ rệt. Đà phục hồi này diễn ra sau giai đoạn giá kim loại công nghiệp tăng liên tục, cùng với sự cải thiện của PMI sản xuất NBS Trung Quốc được công bố trong tuần trước. Sau những gián đoạn do chiến tranh thương mại tác động tới sản xuất và xuất khẩu châu Á trong năm 2025, nhu cầu hiện đang cho thấy dấu hiệu phục hồi trên diện rộng.
Tại Thụy Điển, PMI sản xuất tăng lên 55.3 trong tháng 12 từ 54.7 của tháng 11, đánh dấu tháng thứ sáu liên tiếp duy trì trên mức trung bình dài hạn. Động lực tăng trưởng đến từ sản lượng và đơn hàng mới mạnh hơn, được hỗ trợ bởi cả nhu cầu xuất khẩu lẫn nhu cầu trong nước. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài phản ánh hoạt động kinh tế sôi động, thay vì do các nút thắt trong chuỗi cung ứng.
Thị trường chứng khoán
Thị trường cổ phiếu khởi đầu năm mới với tâm lý tích cực, tiếp nối xu hướng cuối năm 2025. Các chỉ số chính đồng loạt tăng điểm, dù nhóm cổ phiếu chu kỳ hoạt động kém hơn so với nhóm phòng thủ, chủ yếu do diễn biến yếu của cổ phiếu tiêu dùng chu kỳ tại Mỹ. Ngành công nghiệp nổi bật là nhóm dẫn dắt đà tăng trong phiên giao dịch đầu tiên của năm.
Chỉ số VIX giảm trong phiên thứ Sáu, cổ phiếu vốn hóa nhỏ hoạt động tốt hơn, trong khi nhóm cổ phiếu có độ biến động thấp lại kém hiệu quả. Nhìn chung, tâm lý thị trường vẫn nghiêng về rủi ro, bất chấp những khó khăn tại nhóm cổ phiếu tiêu dùng chu kỳ của Mỹ.
Đáng chú ý là sự suy yếu kéo dài của thị trường Mỹ. Các cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm công nghệ vốn hóa lớn, đã tụt lại đáng kể trong bối cảnh thị trường ưa rủi ro vào cuối năm 2025, và xu hướng này vẫn thể hiện trong các HĐTL chứng khoán hiện nay. Khẩu vị rủi ro chưa biến mất, nhưng ngày càng tập trung nhiều hơn vào các thị trường ngoài nhóm công nghệ lớn của Mỹ.
Thị trường châu Á mở cửa tuần mới với khẩu vị rủi ro tích cực, không chỉ tại Nhật Bản mà còn ở Hàn Quốc và Đài Loan, nhờ được hỗ trợ bởi các số liệu PMI khả quan công bố cuối tuần trước. Chủ đề AI tiếp tục thu hút dòng tiền trong khu vực, với Hàn Quốc tăng khoảng 3.5% và Đài Loan tăng gần 2.5% trong hôm nay, trong khi diễn biến này chưa được phản ánh tương xứng trên các HĐTL chứng khoán của Mỹ.
HĐTL chứng khoán Mỹ tăng trong phiên sáng, song HĐTL chứng khoán châu Âu còn mạnh hơn, dù thị trường châu Âu đã vượt trội so với Mỹ trong giai đoạn cuối năm và ngay từ phiên giao dịch đầu năm.
Trái phiếu và ngoại hối
Thị trường ngoại hối nhìn chung ổn định trong phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026. Các đồng tiền Bắc Âu tăng nhẹ so với cả EUR và USD, với EUR/NOK giảm xuống dưới 11.80 và EUR/SEK duy trì quanh vùng 10.80. EUR/USD vẫn giữ trên mốc 1.17 khi bước vào năm mới. Giá dầu ở mức thấp và ổn định trong phiên thứ Sáu, trước các diễn biến cuối tuần tại Venezuela. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao nhất kể từ trước Giáng sinh, kéo theo lợi suất trái phiếu Đức cùng kỳ hạn tăng, trong bối cảnh thị trường chứng khoán mở cửa năm mới trong sắc xanh.
Danske Bank