Donald Trump kêu gọi liên minh quốc tế bảo vệ Eo biển Hormuz giữa căng thẳng Trung

Tổng thống Donald Trump vào Chủ Nhật cho biết chính quyền của ông đang thảo luận với bảy quốc gia về việc giúp bảo vệ Eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran, kêu gọi các nước này hỗ trợ bảo vệ các tàu đi qua tuyến đường thủy quan trọng mà Tehran phần lớn đã chặn đối với vận tải dầu mỏ.

Với xung đột gây ra hỗn loạn khắp Trung Đông và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu trong tuần thứ ba, Trump nhấn mạnh rằng các quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu từ Vùng Vịnh có trách nhiệm bảo vệ eo biển này.

“Tôi yêu cầu các quốc gia này tham gia và bảo vệ lãnh thổ của chính họ bởi vì đó là lãnh thổ của họ,” Trump phát biểu với các phóng viên trên Không lực Một, trên đường từ Florida về Washington. “Đó là nơi họ lấy năng lượng của mình.”

Dù từ chối tiết lộ danh tính bảy chính phủ, Trump nói rằng ông hy vọng nhiều quốc gia sẽ gửi tàu chiến để đảm bảo vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tuyến đường cung cấp khoảng 20% lượng dầu của thế giới. Trên mạng xã hội, ông gợi ý rằng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và một số nước khác có thể tham gia.

Trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times, Trump tăng áp lực lên các đồng minh châu Âu để giúp bảo vệ eo biển, cảnh báo rằng NATO sẽ đối mặt với tương lai “rất tồi tệ” nếu các thành viên không hỗ trợ Washington. Ông cũng cho biết Mỹ đang liên lạc với Iran nhưng nghi ngờ Tehran sẵn sàng tham gia đàm phán nghiêm túc để chấm dứt xung đột.

Các quan chức Mỹ, phản ứng với sự bất ổn kinh tế do giá dầu cao, dự đoán cuộc xung đột sẽ kết thúc trong vài tuần tới, với giá năng lượng giảm sau đó, bất chấp tuyên bố của Iran rằng họ vẫn “ổn định và mạnh mẽ” và sẵn sàng tự vệ lâu dài.

Ông Trump đe dọa sẽ tiếp tục các cuộc tấn công vào trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran, đảo Kharg, và cho biết ông chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến đã đóng cửa tuyến đường quan trọng này. Chính quyền dự kiến sẽ công bố sớm nhất trong tuần này rằng nhiều quốc gia đã đồng ý thành lập liên minh hộ tống các tàu qua eo biển, nhưng vẫn đang thảo luận thời điểm triển khai hoạt động, theo Wall Street Journal dẫn nguồn các quan chức Mỹ giấu tên.

ôNG Trump cung cấp ít chi tiết về loại hỗ trợ cần từ các nước khác ngoài việc một số quốc gia có tàu rà phá mìn và “một loại tàu nhất định có thể giúp chúng tôi.”

Các nhà đầu tư vẫn thận trọng khi giá dầu neo cao. Brent tăng 0.1% lên 103.27 USD/thùng, trong khi dầu thô Mỹ giảm 0.7% xuống 97.99 USD/thùng.

Iran phủ nhận tuyên bố của Trump về đàm phán. Trong khi Trump từng nói Hải quân Mỹ sẽ “sớm” bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi bác bỏ: “Chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu ngừng bắn, và cũng chưa từng yêu cầu đàm phán. Chúng tôi sẵn sàng tự vệ lâu dài nếu cần thiết.”

Với giá dầu dao động quanh 100 USD/thùng, các quan chức Mỹ nhấn mạnh tất cả dấu hiệu cho thấy xung đột sẽ kết thúc tương đối nhanh. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với chương trình This Week của ABC: “Cuộc xung đột chắc chắn sẽ kết thúc trong vài tuần tới – có thể sớm hơn.”

Ông Trump không đưa ra thời hạn kết thúc nhưng nói rằng giá dầu “sẽ giảm mạnh ngay khi nó kết thúc, và nó sẽ kết thúc khá nhanh.” Ông cũng thừa nhận chưa tuyên bố chiến thắng: “Nếu chúng tôi rời đi ngay bây giờ, họ sẽ mất 10 năm hoặc hơn để xây dựng lại, nhưng tôi vẫn chưa tuyên bố nó kết thúc.”

Trong khi đó, Araqchi tìm cách thể hiện hình ảnh mạnh mẽ và kiên cường, bất chấp các đợt không kích của Mỹ và Israel đã giết nhiều lãnh đạo Iran, đánh chìm phần lớn hải quân và tàn phá kho vũ khí tên lửa: “Đây không phải là một cuộc chiến sinh tồn. Chúng tôi đủ ổn định và mạnh mẽ. Chúng tôi không thấy lý do để phải nói chuyện với người Mỹ, trừ khi họ quyết định tấn công chúng tôi.”

Với giao thông hàng hải toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng, việc vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tuyến đường dẫn một phần năm lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, trở thành yếu tố quyết định. Mặc dù một số tàu Iran vẫn đi qua và một vài tàu từ các quốc gia khác vượt thành công, tuyến đường này về cơ bản đã bị đóng cửa đối với phần lớn giao thông tàu chở dầu toàn cầu kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích dữ dội vào ngày 28 tháng 2, đánh trúng hàng ngàn mục tiêu trên khắp Iran.