ETF vàng Trung Quốc có tháng 6 tệ nhất lịch sử, nhưng nhu cầu nửa đầu năm vẫn vững nhờ ETF, bán buôn và PBOC

Sự suy yếu của giá vàng trong tháng trước đã đẩy giá vào vùng âm trong nửa đầu năm, nhưng các quỹ ETF vàng Trung Quốc vẫn ghi nhận dòng vốn ròng đáng kể trong sáu tháng đầu năm, trong khi nhu cầu bán buôn phục hồi theo tháng trong tháng 6, theo ông Ray Jia, Trưởng bộ phận nghiên cứu khu vực Trung Quốc tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC).

Trong báo cáo cập nhật mới nhất về thị trường vàng Trung Quốc của WGC, ông Jia lưu ý rằng đà suy yếu mạnh của giá trong tháng 6 đã xóa sạch toàn bộ mức tăng trước đó của vàng và khiến kim loại quý này kết thúc nửa đầu năm 2026 trong vùng thua lỗ.

"Các thông điệp từ tân Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh, tại cuộc họp chính sách tiền tệ tháng trước được xem là hawkish, đẩy lợi suất thực và đồng USD tăng cao," ông viết. "Điều này khiến nhà đầu tư giảm nắm giữ ETF vàng và nghiêng vị thế quyền chọn sang hướng giảm giá — chi phí cơ hội tăng lên và động lượng nguội đi là hai yếu tố chính khiến vàng suy yếu trong tháng 6. Cả giá vàng LBMA Gold Price PM lẫn giá vàng chuẩn Thượng Hải (Shanghai Benchmark Gold Price PM) đều giảm 11%."

Đà giảm trong tháng 6 cũng đảo ngược các mức tăng trước đó của vàng, dẫn đến thua lỗ chung trong nửa đầu năm. "Vàng đã trải qua một hành trình đầy biến động như tàu lượn trong nửa đầu năm — nhiều loại rủi ro, sự thay đổi vị thế của nhà đầu tư và chi phí cơ hội giải thích phần lớn sự biến động của giá," ông Jia nói. "Giá vàng quốc tế tính theo USD giảm 8% trong nửa đầu năm, trong khi giá vàng theo RMB lao dốc 10% — đồng nhân dân tệ mạnh lên so với USD đã khuếch đại sự suy yếu của giá vàng nội địa."

Tháng 6 cũng là một tháng tồi tệ trong lịch sử về dòng vốn ETF. "Các quỹ ETF vàng Trung Quốc mất 15 tỷ RMB (2.2 tỷ USD) trong tháng 6, tháng tồi tệ nhất từng ghi nhận," ông viết. "Dòng vốn rút ra lớn cùng giá vàng lao dốc đã kéo tổng tài sản quản lý (AUM) của các quỹ ETF vàng Trung Quốc giảm 16% xuống còn 243 tỷ RMB (36 tỷ USD), mức thấp nhất kể từ tháng 12/2025. Đồng thời, lượng nắm giữ giảm 17 tấn xuống còn 277 tấn. Giá vàng yếu hơn làm giảm sự quan tâm của nhà đầu tư nội địa trong tháng, trong khi sự hào hứng của họ với cổ phiếu — thể hiện qua lượng tài khoản mở mới tăng vọt — càng chuyển hướng sự chú ý ra khỏi vàng."

Sự suy yếu của tháng trước đã kéo dòng vốn vào ETF vàng Trung Quốc xuống còn 40 tỷ RMB, tức 5.6 tỷ USD, tính từ đầu năm, nhưng đà mạnh mẽ trước đó đồng nghĩa đây vẫn là nửa đầu năm mạnh thứ hai từng ghi nhận. "Xét theo khối lượng, nhu cầu ETF vàng tại Trung Quốc trong nửa đầu năm đạt tổng cộng 29 tấn, và tổng AUM tăng nhẹ 1%," ông Jia nói. "Nhu cầu đối với ETF vàng vẫn vững vàng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế gia tăng, trong khi việc PBOC mua vàng không ngừng tiếp tục tạo nền tảng hỗ trợ cho tâm lý. Sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức vào các quỹ ETF vàng Trung Quốc cũng tăng lên, hỗ trợ nhu cầu đối với các sản phẩm này."

Trong khi đó, khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai trên sàn Thượng Hải phục hồi nhẹ trong tháng 6 với mức tăng ròng 4 tấn lên 305 tấn mỗi ngày. "Dù hoạt động thấp hơn mức của năm 2025 (457 tấn/ngày), chúng vẫn cao hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm là 265 tấn/ngày," ông lưu ý. "Trong nửa đầu năm, khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai vàng Thượng Hải trung bình đạt 386 tấn mỗi ngày — biến động giá gia tăng cùng nhu cầu phòng ngừa rủi ro tăng từ các thành viên thị trường đã tạo một phần hỗ trợ, giữ tổng khối lượng ở mức cao."

Số hợp đồng mở (open interest) đối với hợp đồng tương lai vàng đạt 274 tấn vào cuối tháng 6, thấp hơn 8% so với mức của tháng 5 và thấp hơn 13% so với cùng kỳ năm trước.

Mặt khác, nhu cầu bán buôn kết thúc nửa đầu năm trên một nốt tích cực. "Lượng vàng rút khỏi Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) phục hồi trong tháng 6, tăng 36% so với tháng trước lên 87 tấn," ông Jia nói. "Sự phục hồi so với tháng trước chủ yếu được thúc đẩy bởi việc tái tích trữ mang tính cơ hội trên toàn chuỗi cung ứng khi giá vàng giảm. Hoạt động đầu tư vàng miếng và vàng xu vẫn ở mức lành mạnh cũng góp phần, khi nhà đầu tư cá nhân mua vào lúc giá giảm."

"Một nền so sánh rất thấp — tháng 5 yếu nhất trong 16 năm — cũng góp phần vào sự phục hồi so với tháng trước," ông chỉ ra. "Tuy vậy, nhu cầu bán buôn trong tháng 6 vẫn gần mức thấp nhất ghi nhận trong thập kỷ qua, trong bối cảnh lĩnh vực trang sức vàng tiếp tục suy yếu."

Nhìn chung, nhu cầu bán buôn vẫn yếu trong nửa đầu năm, với việc các thành viên thị trường rút 598 tấn vàng khỏi SGE, thấp hơn 12% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn 27% so với mức trung bình 10 năm. "Như đã lưu ý trước đó, dù nhu cầu vàng miếng vẫn vững vàng, sự suy yếu kéo dài trong tiêu thụ trang sức khiến các nhà sản xuất và bán lẻ thận trọng trong việc bổ sung hàng, gây áp lực lên tổng nhu cầu vàng bán buôn," ông Jia nói.

Ngân hàng trung ương Trung Quốc tiếp tục gia tăng dự trữ vàng giữa lúc giá suy yếu, với đợt mua 15 tấn trong tháng 6, mức lớn nhất kể từ tháng 10/2023. "Lượng vàng chính thức Trung Quốc nắm giữ hiện đã tăng 20 tháng liên tiếp, chuỗi tăng dài nhất từng ghi nhận," ông Jia viết. "Đợt bổ sung đáng kể trong tháng 6 đã đẩy dự trữ vàng của Trung Quốc lên 2,346 tấn, chiếm 8% tổng tài sản ngoại hối chính thức."

"Đáng chú ý, hoạt động mua vào của ngân hàng trung ương Trung Quốc diễn ra xuyên suốt nửa đầu năm bất chấp biến động giá vàng, tích lũy thêm 40 tấn vào lượng vàng chính thức nắm giữ," ông lưu ý. "Trong 20 tháng qua, PBOC đã công bố tổng lượng vàng mua vào là 82 tấn. Trong giai đoạn này, căng thẳng địa chính trị toàn cầu, các mệnh lệnh thương mại và biến động thị trường tài chính đều gia tăng, làm nổi bật lợi thế chiến lược của vàng như một tài sản an toàn, phi rủi ro tín dụng và ổn định — chứng minh rằng những đặc tính này có ý nghĩa quan trọng đối với các ngân hàng trung ương toàn cầu."

Về nhập khẩu, Hội đồng Vàng Thế giới ghi nhận dòng vàng vào Trung Quốc giảm bớt trong tháng 5. "Trung Quốc nhập khẩu 151 tấn vàng trong tháng 5 — dữ liệu mới nhất hiện có, thấp hơn 6 tấn so với tháng trước, phản ánh nhu cầu vàng bán buôn yếu hơn," ông Jia nói. "Nhưng con số này cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước khi mức chênh lệch giá vàng nội địa dương tiếp tục hỗ trợ sự quan tâm của nhà nhập khẩu."

Nhìn về phía trước, ông Jia cho rằng giá vàng ổn định trở lại có thể hỗ trợ nhu cầu nội địa, nhưng diễn biến của thị trường cổ phiếu Trung Quốc cũng sẽ là một yếu tố then chốt.

"Tiêu thụ trang sức vàng nhiều khả năng vẫn yếu trong mùa thấp điểm, nhưng chúng tôi kỳ vọng giá vàng ổn định trở lại sẽ mang lại một phần hỗ trợ," ông nói. "Trong khi đó, nhu cầu đầu tư tiếp tục phụ thuộc vào xu hướng giá vàng và sức mạnh của thị trường cổ phiếu nội địa."