Dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục tăng trong tháng 11

Theo số liệu chính thức, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã bổ sung ròng 45 tấn vàng vào dự trữ trong tháng 11. Con số này thấp hơn mức 53 tấn của tháng trước nhưng vẫn cao hơn so với mức trung bình ghi nhận trong giai đoạn đầu năm 2025.

Việc mua vàng trong tháng 10 và tháng 11 tiếp nối một quý 3 rất tích cực, khi tổng lượng mua ròng được báo cáo chính thức đạt 220 tấn. Mức này tăng 28% so với quý 2 và cao hơn 6% so với mức trung bình quý 3 trong 5 năm gần nhất.

Hội đồng Vàng Thế giới cho biết nhu cầu vàng của ngân hàng trung ương trong quý 3 tăng mạnh là bằng chứng cho thấy các ngân hàng trung ương tiếp tục tích lũy vàng một cách có chủ đích, bất chấp việc giá vàng đã ở vùng cao.

Trong tháng thứ hai liên tiếp, Ba Lan là quốc gia mua vàng nhiều nhất, bổ sung thêm 12 tấn vào dự trữ. Tổng lượng vàng chính thức của Ba Lan hiện đạt 543 tấn, tương đương khoảng 28% tổng dự trữ tính theo giá vàng cuối tháng 11.

Trước đó, vào tháng 9, Ngân hàng Quốc gia Ba Lan đã công bố kế hoạch nâng tỷ trọng vàng lên 30% tổng tài sản dự trữ.

Khi công bố kế hoạch này, Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Ba Lan Adam Glapiński mô tả vàng là “khoản đầu tư an toàn duy nhất cho dự trữ nhà nước” trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng và thế giới đang tìm kiếm một trật tự tài chính mới.

Trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu năm, ông Glapiński nhấn mạnh rằng vàng không gắn trực tiếp với chính sách kinh tế của bất kỳ quốc gia nào, đóng vai trò nơi trú ẩn an toàn trong khủng hoảng và duy trì giá trị thực trong dài hạn. Ông cho rằng vàng là biểu tượng của sự ổn định và giúp nâng cao uy tín của Ba Lan trong mắt nhà đầu tư và các đối tác quốc tế.

Tính đến nay, Ba Lan dẫn đầu danh sách các ngân hàng trung ương mua vàng trong năm với tổng mức tăng 95 tấn dự trữ.

Brazil tiếp tục mở rộng lượng vàng nắm giữ trong tháng thứ ba liên tiếp, bổ sung 11 tấn trong tháng 11. Trong vòng ba tháng, Brazil đã tăng tổng cộng 43 tấn vàng. Ngân hàng trung ương Brazil hiện nắm giữ 172 tấn vàng, chiếm khoảng 6% tổng dự trữ.

Ngân hàng trung ương Uzbekistan cũng tăng dự trữ vàng trong tháng thứ hai liên tiếp, mua thêm 10 tấn trong tháng 11 sau khi đã mua 9 tấn vào tháng 10. Trước đó, Uzbekistan là bên bán trong tháng 9. Việc các quốc gia mua vàng từ nguồn sản xuất trong nước như Uzbekistan hay Kazakhstan luân phiên giữa mua và bán là điều không hiếm gặp.

Ngân hàng Quốc gia Kazakhstan cũng quay lại mua ròng, bổ sung thêm 8 tấn vàng vào dự trữ.

Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa Séc tiếp tục chiến lược tích lũy vàng đều đặn và dài hạn. Trong tháng 11, họ mua thêm 2 tấn, đánh dấu tháng thứ 33 liên tiếp gia tăng dự trữ. Tổng lượng vàng của Cộng hòa Séc hiện đạt 71 tấn, và giới chức nước này cho biết mục tiêu là nâng dự trữ lên 100 tấn vào năm 2028.

Trung Quốc ghi nhận tháng tăng dự trữ vàng chính thức thứ 13 liên tiếp, bổ sung thêm 1 tấn trong tháng 11. Trong giai đoạn này, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã nâng lượng vàng chính thức thêm 401 tấn. Tổng dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc hiện vượt 2,300 tấn, tương đương khoảng 7% tổng dự trữ ngoại hối.

Cần lưu ý đến khái niệm “chính thức” trong số liệu của Trung Quốc.

Trung Quốc được cho là nằm trong nhóm các ngân hàng trung ương có khả năng nắm giữ lượng vàng thực tế cao hơn đáng kể so với con số công bố. Theo phân tích của Jan Nieuwenhuijs, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã mua một lượng lớn vàng ngoài bảng cân đối. Dựa trên dữ liệu do nhà nghiên cứu của Money Metals phân tích, lượng vàng tiền tệ mà Trung Quốc nắm giữ tại Bắc Kinh có thể vượt 5.000 tấn, cao hơn hơn gấp đôi so với số liệu chính thức.

Gần đây, các báo cáo chính thống cũng bắt đầu đề cập đến khả năng này.

Những người mua đáng chú ý khác trong tháng 11 bao gồm Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa Kyrgyz với 2 tấn và Ngân hàng Indonesia với 1 tấn.

Ngân hàng Tanzania báo cáo đã mua 15 tấn vàng tiền tệ tinh chế trong năm đầu tiên triển khai Chương trình Mua Vàng Trong Nước, với mục tiêu tăng cường dự trữ ngoại hối quốc gia.

Jordan và Qatar là hai quốc gia hiếm hoi ghi nhận bán ròng vàng trong tháng 11.

Nhìn chung, tốc độ mua vàng của ngân hàng trung ương trong năm 2025 có phần chậm lại so với các năm trước, dù ba tháng cuối năm chứng kiến mức tăng đáng kể. Số liệu tổng kết cả năm sẽ được công bố vào tháng tới.

Giá vàng cao hơn rõ ràng đã khiến một số ngân hàng trung ương giảm tốc độ tích lũy. Tuy nhiên, Hội đồng Vàng Thế giới cho rằng nhu cầu mạnh trong quý 3 và hai tháng đầu quý 4 cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn tiếp tục bổ sung vàng một cách chiến lược, bất chấp mặt bằng giá cao.

Dù tốc độ mua có chững lại nhẹ, Hội đồng Vàng Thế giới vẫn duy trì quan điểm lạc quan. Theo Khảo sát Dự trữ Vàng Ngân hàng Trung ương 2025, có tới 95% bên tham gia dự báo dự trữ vàng toàn cầu của ngân hàng trung ương sẽ tăng trong 12 tháng tới, trong khi 43% cho rằng dự trữ vàng của chính quốc gia họ cũng sẽ tăng. Đáng chú ý, không có bên nào dự đoán dự trữ vàng sẽ giảm.

Tính ròng, các ngân hàng trung ương đã tăng dự trữ vàng thêm 1,044.6 tấn trong năm 2024, đánh dấu năm thứ 15 liên tiếp mở rộng lượng vàng nắm giữ.

Năm 2024 là năm có mức mua ròng vàng lớn thứ ba trong lịch sử, chỉ thấp hơn 6.2 tấn so với năm 2023 và thấp hơn 91 tấn so với mức kỷ lục năm 2022 là 1,136 tấn. Năm 2022 vẫn là năm mua ròng vàng lớn nhất kể từ năm 1950, bao gồm cả giai đoạn sau khi Mỹ chấm dứt chuyển đổi USD sang vàng vào năm 1971.

Để so sánh, trong giai đoạn từ 2010 đến 2021, dự trữ vàng của ngân hàng trung ương chỉ tăng trung bình khoảng 473 tấn mỗi năm.

Các nhà phân tích của Hội đồng Vàng Thế giới nhận định các ngân hàng trung ương nhiều khả năng sẽ tiếp tục mua vàng, mô tả nhu cầu này là “bền bỉ đáng kinh ngạc” ngay cả khi giá vàng tăng nhanh.

Hội đồng cũng cho rằng đa dạng hóa dự trữ, đặc biệt là xu hướng giảm phụ thuộc vào tài sản Mỹ, là một động lực quan trọng phía sau hoạt động mua vàng. Nói cách khác, quá trình phi đô la hóa vẫn đang tiếp diễn.

Theo đánh giá của Hội đồng Vàng Thế giới, chưa có dấu hiệu cho thấy xu hướng này sớm kết thúc trừ khi căng thẳng địa chính trị toàn cầu giảm đáng kể. IMF đã hạ triển vọng tăng trưởng của Mỹ nhiều hơn so với các nền kinh tế lớn khác, viện dẫn sự bất ổn chính sách. Điều này cho thấy các quốc gia khác có thể có thêm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán, vốn thường kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, chứ không diễn ra trong thời gian ngắn. Do đó, không có kỳ vọng về một giải pháp nhanh chóng trong ngắn hạn.