EU cân nhắc tạm dừng phạt các công ty dầu khí vi phạm luật methane

Ủy ban Châu Âu (EC) đang dự thảo kế hoạch cho phép các công ty dầu khí tránh bị phạt khi vi phạm luật khí methane của EU, theo tài liệu Reuters tiếp cận được. Động thái này diễn ra sau áp lực từ chính phủ Mỹ và các nhóm vận động hành lang ngành dầu khí.

Áp lực từ ngành công nghiệp và chính phủ Mỹ

Các nhóm vận động ngành dầu khí đã kêu gọi EU tạm dừng luật, cảnh báo rằng các quy định khắt khe hơn — có hiệu lực từ năm 2027 — có thể làm gián đoạn nguồn cung khí đốt nhập khẩu vào EU. Chính phủ Mỹ cũng yêu cầu EU miễn áp dụng các quy định cho ngành dầu khí Mỹ.

Đáng chú ý, Mỹ hiện là nhà cung cấp khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) lớn nhất cho EU, khi khối này đang chạy đua thay thế nguồn khí từ Nga.

Nội dung dự thảo: tạm dừng phạt khi xảy ra khủng hoảng năng lượng

Trong dự thảo hướng dẫn gửi tới các cơ quan quốc gia của EU, Ủy ban cho biết các nước thành viên có thể chọn không áp dụng phạt đối với các vi phạm xảy ra trong giai đoạn khủng hoảng nguồn cung năng lượng.

"Việc xử phạt cần được trì hoãn cho đến khi tình hình ổn định, và chỉ tiếp tục nếu vi phạm vẫn tồn tại và rủi ro với an ninh nguồn cung không còn," tài liệu nêu rõ.

Đáng chú ý, các công ty cũng có thể được miễn phạt ngay cả khi không có khủng hoảng nguồn cung, miễn là việc thực thi án phạt được đánh giá có nguy cơ gây tổn hại nguồn cung năng lượng. Giá dầu và khí đốt đã tăng vọt trong bối cảnh căng thẳng Iran.

Quy mô các án phạt: tới 20% doanh thu hàng năm

Theo luật khí methane của EU, từ tháng 1/2027, khí đốt nhập khẩu phải tuân thủ các quy định giám sát và xác minh tương đương với tiêu chuẩn châu Âu. Án phạt cho hành vi vi phạm có thể lên tới 20% doanh thu hàng năm của công ty — mức răn đe đáng kể.

Các điều khoản này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ chính phủ Mỹ. Theo dự thảo, hướng dẫn từ Ủy ban sẽ không thay đổi luật, mà chỉ trao thêm linh hoạt cho các cơ quan quốc gia trong việc thực thi.

Phản ứng từ giới bảo vệ môi trường

Các nhà vận động môi trường cảnh báo động thái này sẽ làm suy yếu khả năng của luật trong việc định hướng đầu tư vào giảm phát thải.

"Nếu các công ty kết luận rằng vi phạm hầu như không có hậu quả, đầu tư và hành vi sẽ chuyển dịch theo hướng sai," bà Lea Pilsner, giám đốc tại tổ chức Environmental Defense Fund Europe, nhận định.

Methane là khí nhà kính rất mạnh, đứng thứ hai chỉ sau CO₂ trong số các nguyên nhân gây biến đổi khí hậu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), giảm phát thải methane là một trong những giải pháp nhanh nhất và có chi phí hiệu quả nhất để hạn chế biến đổi khí hậu.