KBC Bank: Áp lực từ Trung Đông khiến trái phiếu và cổ phiếu đồng loạt suy yếu

Diễn biến thị trường

Xung đột Trung Đông tiếp tục tác động mạnh lên thị trường tài chính và ảnh hưởng đến hầu hết các loại tài sản. Tác động này diễn ra qua nhiều kênh khác nhau. Trước hết, rủi ro gia tăng và kỳ vọng lạm phát tăng lên khiến lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài đi lên. Khi lãi suất tăng, chi phí vay của chính phủ cũng tăng theo, điều này làm gia tăng áp lực đối với tình hình tài chính công vốn đã yếu ở một số quốc gia. Vương quốc Anh là ví dụ rõ ràng khi công bố số liệu thâm hụt yếu vào thứ Sáu tuần trước, khiến trái phiếu chính phủ Anh chịu thêm áp lực. Cần lưu ý rằng số liệu tháng Hai chưa phản ánh tác động của xung đột với Iran, nên chưa tính đến ảnh hưởng từ lãi suất cao hơn hoặc chi tiêu bổ sung do giá năng lượng tăng. Lợi suất trái phiếu 10 năm của Anh đã có lúc vượt 5%, đây là mức cao nhất kể từ năm 2008. Tại Đức, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 đến 30 năm tăng thêm 7.3 đến 8.1 bps, trong đó lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đóng cửa ở mức 3.04%, cao nhất kể từ năm 2011. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ cũng tăng từ 10 đến 13 bps ở các kỳ hạn tương tự.

Phần ngắn của đường cong lợi suất hiện phản ánh kỳ vọng thị trường về việc các ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất. ECB và đặc biệt là BoE, từng chịu tác động lớn từ khủng hoảng năng lượng năm 2022, hiện phát tín hiệu sẵn sàng hành động để kiểm soát lạm phát. Lãi suất ngắn hạn tại Anh tăng 16 bps, trong khi Mỹ tăng khoảng 11-12 bps và Đức tăng hơn 8 bps. Thị trường tiền tệ hiện đang định giá hơn ba lần tăng lãi suất trong năm nay từ ECB và BoE. Tại Mỹ, kỳ vọng trước đây về việc cắt giảm lãi suất đã giảm đi và thay vào đó là khả năng tăng lãi suất khoảng 60% vào cuối năm.

Tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tuần tiếp tục tạo áp lực lên thị trường trái phiếu khi bước vào tuần mới. Ông yêu cầu Eo biển Hormuz phải được mở lại hoàn toàn và không có đe dọa, nếu không Mỹ sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran. Iran không cho thấy dấu hiệu chấp nhận yêu cầu này. Giá dầu đã phản ứng bằng cách tăng lên, với dầu Brent giao dịch quanh 113 USD/thùng.

Các tín hiệu cho thấy nguy cơ lạm phát cao đi kèm tăng trưởng yếu đang gây áp lực lên các tài sản rủi ro như cổ phiếu. Chỉ số EuroStoxx50 giảm 2% vào thứ Sáu và đã phá vỡ các vùng hỗ trợ quan trọng, bao gồm đỉnh trước đó tại 5,568.2 và mức thoái lui 23.6% của đợt tăng sau ngày 2 tháng 4. Chỉ số S&P 500 giảm 1.5% và đang tiến gần vùng quan trọng quanh 6,500. Thị trường chứng khoán châu Á tiếp tục giảm trong phiên sáng, cho thấy áp lực bán có thể còn kéo dài.

Đồng USD vẫn là tài sản được ưa chuộng trong bối cảnh rủi ro, nhưng mức tăng không quá vượt trội so với các đồng tiền khác. Cặp USD/JPY đang tiến gần mức 160, đây là ngưỡng quan trọng có thể khiến thị trường kỳ vọng vào khả năng can thiệp ngoại hối giữa Mỹ và Nhật Bản. Cặp EUR/USD đã giảm khoảng 300 pip từ mức 1.18 kể từ khi xung đột bắt đầu và hiện đang dao động quanh 1.15. Đối với GBP, chênh lệch lãi suất dù mở rộng nhưng đang dần mất vai trò là yếu tố hỗ trợ chính. Cặp EUR/GBP hiện đang tiến gần vùng đáy quanh 0.86.

Tin tức & quan điểm

Cơ quan xếp hạng tín dụng Standard and Poor’s vào thứ Sáu đã nâng xếp hạng tín dụng của Ireland từ AA lên AA+ với triển vọng ổn định. Quyết định này dựa trên việc nền kinh tế và tài chính của Ireland đã cải thiện rõ rệt. Mặc dù môi trường thương mại toàn cầu có xu hướng bảo hộ hơn, kinh tế nội địa của Ireland vẫn duy trì mức tăng trưởng trung bình gần 5% trong 5 năm liên tiếp. Tuy nhiên, do nền kinh tế có độ mở rất cao với xuất khẩu tương đương khoảng 144% GDP, Ireland vẫn nhạy cảm với các cú sốc bên ngoài và phụ thuộc vào hoạt động của một số công ty đa quốc gia lớn. Dù vậy, S&P đánh giá rằng sự đa dạng của nền kinh tế, các nguồn dự phòng tài chính, chính sách hợp lý cùng với việc là thành viên của EU và Eurozone sẽ giúp Ireland giảm bớt tác động tiêu cực từ suy giảm tăng trưởng toàn cầu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài yếu đi hoặc điều kiện thương mại xấu hơn. Chính phủ Ireland đã tận dụng giai đoạn tăng trưởng để củng cố tài chính công, và S&P dự báo nước này sẽ duy trì thặng dư ngân sách trung bình khoảng 1.3% GNI trong giai đoạn 2026-2029. Nợ chính phủ ròng đã giảm xuống còn 43% GNI vào năm 2025, từ mức 96% GNI vào năm 2020.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc tổ chức tại Bắc Kinh vào Chủ Nhật, Thủ tướng Lý Cường đã đề cập đến các lo ngại của đối tác thương mại về mức thặng dư thương mại lớn của Trung Quốc. Ông cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục mở cửa nền kinh tế và hướng tới phát triển thương mại cân bằng hơn. Cụ thể, Trung Quốc sẽ mở rộng tiếp cận thị trường trong lĩnh vực dịch vụ và tăng nhập khẩu các sản phẩm y tế, chăm sóc sức khỏe, công nghệ kỹ thuật số và dịch vụ carbon thấp nhằm tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài. Những cam kết này được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục 1.2 nghìn tỷ USD trong năm trước. Cũng tại sự kiện này, Thống đốc PBOC Pan Gongsheng cho biết thặng dư tài khoản vãng lai lớn của Trung Quốc được phân bổ ra toàn cầu thông qua đầu tư nước ngoài, qua đó góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh rằng Trung Quốc không có ý định phá giá tiền tệ để giành lợi thế cạnh tranh.