KBC Bank: Nguồn cung khí tự nhiên chính là "gót chân Achilles" của kinh tế châu Âu

Diễn biến thị trường

Các ngân hàng trung ương vẫn là những cơ quan quen thuộc, nhưng cách họ phản ứng với biến động kinh tế đã thay đổi. Trước đây, khi lạm phát ở mức thấp trong nhiều năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu và trong giai đoạn đại dịch Covid-19, họ có thể ưu tiên kích thích tăng trưởng mỗi khi xuất hiện rủi ro suy giảm kinh tế. Nếu các biến động năng lượng như cuối tuần qua xảy ra cách đây khoảng mười năm, thị trường có thể xem đó chỉ là cú sốc giá tạm thời và kỳ vọng ngân hàng trung ương tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng.

Hiện nay, lạm phát duy trì trên 2% và kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng năng lượng gần đây khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn với rủi ro lạm phát. Điều này có nghĩa là họ ưu tiên kiểm soát giá cả thay vì nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng. Thị trường tài chính đã điều chỉnh kỳ vọng theo hướng đó trong phiên giao dịch hôm qua.

Tại châu Âu, thị trường tiền tệ nghiêng về khả năng bước đi tiếp theo có thể là tăng lãi suất. Tại Mỹ và Anh, nhà đầu tư xem xét khả năng trì hoãn cắt giảm lãi suất và đánh giá lại khoảng dư địa còn lại để đưa lãi suất về mức trung lập.

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trên toàn bộ các kỳ hạn. Mức tăng dao động từ 6.8 bps ở kỳ hạn 30 năm đến 10.9 bps ở kỳ hạn 5 năm. Lợi suất 2 năm vượt lại 3.4% và lợi suất 10 năm vượt 4%. Ngoài yếu tố năng lượng, trái phiếu Mỹ còn chịu áp lực sau khi công bố chỉ số ISM sản xuất tháng Hai. Chỉ số đạt 52.4, duy trì trên ngưỡng 50 tháng thứ hai liên tiếp. Ngưỡng 50 được xem là ranh giới giữa mở rộng và thu hẹp hoạt động sản xuất. Lần gần nhất có chuỗi hai tháng trên 50 là mùa thu năm 2022.

Các thành phần chi tiết cho thấy đơn hàng mới tăng, lượng đơn hàng tồn đọng cải thiện, sản lượng ổn định và tốc độ cắt giảm lao động chậm lại. Thuế quan và giá thép, nhôm cao đã đẩy chỉ số giá trả lên 70.5, mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2022. Điều này củng cố quan điểm rằng Fed có thể giữ lãi suất ổn định trong ngắn hạn thay vì vội vàng cắt giảm.

Tại Đức, lợi suất trái phiếu cũng tăng, từ 4.3 bps ở kỳ hạn 30 năm đến 9 bps ở kỳ hạn 2 năm.

"Gót chân Achilles" của Châu Âu chính là họ phụ thuộc nhiều vào khí đốt nhập khẩu. Sau khi nguồn cung từ Nga bị cắt giảm, khu vực này càng nhạy cảm với việc cung cấp khí đốt bị gián đoạn. Việc cơ sở LNG lớn nhất của Qatar đóng cửa sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Iran khiến thị trường lo ngại nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt. Giá khí đốt Dutch TTF tăng từ 32 EUR/MWh lên 44.5 EUR/MWh. Giá dầu Brent tăng lên khoảng 80 USD/thùng trong bối cảnh Eo biển Hormuz bị đóng, làm gia tăng rủi ro gián đoạn vận chuyển dầu.

Do phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, tài sản châu Âu chịu áp lực mạnh hơn. Các chỉ số chứng khoán chính giảm tới 2.5%, trong khi thị trường Mỹ ổn định hơn. Tỷ giá EUR/USD giảm dưới vùng hỗ trợ 1.1742. Mốc tiếp theo được theo dõi là đáy từ đầu năm tại 1.1573.

Tại Thụy Sĩ, đồng CHF tăng giá khiến EUR/CHF tiến sát 0.90. Đây là mức rất thấp so với lịch sử gần đây, ngoại trừ giai đoạn biến động mạnh năm 2015. Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ đã tăng cường cảnh báo về khả năng can thiệp để hạn chế đà tăng giá của CHF.

Căng thẳng địa chính trị tiếp tục tác động đến thị trường khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các biến động lớn vẫn chưa kết thúc, trong khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran tiếp diễn.

Hôm nay, thị trường chờ công bố CPI của EMU tháng Hai. Mô hình dự báo nội bộ cho thấy lạm phát có thể đạt 1.8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức đồng thuận 1.7%. Giá năng lượng dự kiến tăng 0.8% so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 2.5% so với cùng kỳ năm trước. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng do xung đột, lạm phát HICP có thể quay lại gần 2% sớm nhất vào tháng Ba. Điều này có thể khiến thị trường điều chỉnh kỳ vọng về hướng đi và thời điểm hành động tiếp theo của ECB. Lạm phát dịch vụ có thể duy trì ở 3.2% và lạm phát cốt lõi ở 2.2% nếu động lực giá trong tháng mạnh hơn tháng Giêng.

Tin tức & quan điểm

Trong bài phát biểu tại Sydney, Thống đốc Michell Bullock của Ngân hàng Dự trữ Úc cho biết cuộc họp chính sách ngày 17 tháng Ba sẽ rất quan trọng. Hội đồng sẽ xem xét liệu có cần hành động sớm hơn dự kiến hay không. Phát biểu này được đưa ra sau khi lạm phát tháng Giêng đạt 3.8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn kỳ vọng và vượt phạm vi mục tiêu 2–3% của RBA. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4.1%, cho thấy thị trường lao động vẫn vững.

Bà Bullock cho rằng không nên mặc định RBA sẽ chờ dữ liệu lạm phát hàng quý trước khi điều chỉnh chính sách. Tháng trước, RBA đã tăng lãi suất thêm 0.25%, đưa lãi suất lên 3.85% do lạm phát cao và thị trường lao động căng thẳng. Dữ liệu GDP quý IV, dự kiến tăng 0.8% so với quý trước, sẽ cung cấp thêm thông tin về sức khỏe nền kinh tế.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Úc kỳ hạn 2 năm tăng 14 bps lên 4.3%. Xác suất thị trường dự báo tăng lãi suất trong tháng Ba tăng từ 15% lên 30%. Tỷ giá AUD/USD duy trì quanh 0.71 dù USD mạnh.

Tại Anh, lạm phát giá cửa hàng trong tháng Hai giảm xuống 1.1% so với 1.5% trong tháng Giêng. Giá hàng phi thực phẩm giảm 0.1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi trước đó tăng 0.3%. Lạm phát thực phẩm giảm xuống 3.5% từ 3.9%. Hiệp hội Bán lẻ Anh cho biết cạnh tranh mạnh giữa các nhà bán lẻ và các chương trình khuyến mãi giúp hạn chế tăng giá. Chi phí thực phẩm toàn cầu giảm cũng góp phần kéo lạm phát thực phẩm xuống mức thấp nhất trong bốn năm.

Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo rằng giá cả vẫn cao so với trước đây và nhiều hộ gia đình tiếp tục chịu áp lực chi tiêu. Ngoài ra, các quy định mới của chính phủ nếu được triển khai mà không tính đến tác động chi phí có thể làm tăng chi phí kinh doanh và cuối cùng ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt của người dân.