KBC Bank: Tâm điểm thị trường hướng về xung đột vũ trang ở Trung Đông

Diễn biến thị trường

Báo cáo việc làm của Mỹ công bố vào thứ Sáu yếu hơn rõ rệt so với kỳ vọng của thị trường và điều này tạm thời làm gián đoạn câu chuyện chính đang chi phối thị trường gần đây là nguy cơ lạm phát tăng do chiến tranh và giá năng lượng cao. Trong thời gian gần đây nhiều dữ liệu kinh tế Mỹ vẫn cho thấy nền kinh tế khá ổn định, ví dụ như các chỉ số ISM, nhưng báo cáo mới nhất lại cho kết quả kém tích cực. Trong tháng Hai, nền kinh tế Mỹ mất khoảng 92,000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 4.3% lên 4.4%. Tiền lương trung bình theo giờ (AHE) tăng 0.4% so với tháng trước và tăng 3.8% so với cùng kỳ năm trước, mức này cao hơn một chút so với dự báo.

Một số yếu tố đặc thù có thể đã ảnh hưởng đến dữ liệu việc làm, chẳng hạn như các cuộc đình công tại một số ngành và điều kiện thời tiết xấu làm gián đoạn hoạt động kinh tế trong ngắn hạn. Tuy vậy, ngay cả khi có các yếu tố tạm thời này, số liệu vẫn khiến thị trường đặt câu hỏi về mức độ vững chắc của thị trường lao động Mỹ. Trước đó nhiều nhà đầu tư và một số quan chức Fed bắt đầu tỏ ra lạc quan thận trọng về sức khỏe của thị trường lao động, nhưng dữ liệu lần này cho thấy sự cải thiện đó có thể không chắc chắn như kỳ vọng.

Sau khi báo cáo việc làm được công bố, đà tăng của lợi suất trái phiếu Mỹ tạm thời chững lại. Trước đó lợi suất trái phiếu đã tăng vì giá năng lượng cao làm gia tăng lo ngại lạm phát. Trong phiên cuối tuần, lợi suất trái phiếu Mỹ gần như không thay đổi, mức tăng dưới 2 bps trên toàn bộ các kỳ hạn. Ảnh hưởng sang thị trường châu Âu và Vương quốc Anh khá hạn chế vì cùng lúc đó giá dầu Brent đang tăng và tiến gần mốc 90 USD mỗi thùng. Đường cong lợi suất tiếp tục dẹt theo hướng giảm giá của trái phiếu. Cụ thể lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 7 bps, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng 1.9 bps, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm nhẹ 0.8 bps.

Cùng thời điểm đó thị trường tiếp tục nhận được các tin tức cho thấy một số cơ sở sản xuất quan trọng tại khu vực Vùng Vịnh phải tạm ngừng hoạt động, bao gồm cả cơ sở sản xuất dầu và khí. Khi kết hợp lo ngại lạm phát do chiến tranh với dữ liệu việc làm yếu của Mỹ, tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn và điều này gây áp lực lên thị trường chứng khoán. Các chỉ số chứng khoán Mỹ giảm khá rõ. Chỉ số Dow Jones giảm 0.94% trong khi Nasdaq giảm mạnh hơn với mức 1.59%. Đồng USD trước đó đã tăng mạnh trong nhiều phiên nhưng trong phiên cuối tuần đà tăng tạm thời dừng lại. Chỉ số DXY đóng cửa giảm nhẹ và ở quanh mức 99. Cặp EUR/USD tránh được việc đóng cửa dưới mức 1.16 và kết thúc phiên ở 1.1618. GBP có diễn biến tốt hơn so với euro và cả USD. Cặp EUR/GBP đóng cửa ở mức 0.8663 cho thấy bảng Anh mạnh hơn euro, đồng thời GBP/USD đóng cửa ở 1.3413 cho thấy GBP cũng tăng giá so với USD.

Sáng nay thị trường tiếp tục tập trung vào tình hình xung đột tại Trung Đông vì đây vẫn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá năng lượng và tâm lý rủi ro toàn cầu. Hiện tại chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy căng thẳng đang giảm. Iran đã bổ nhiệm Mojtaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao trước đây, làm lãnh tụ tối cao mới. Phía Mỹ cho biết họ sẵn sàng thực hiện thêm các hành động để đạt được mục tiêu của mình, trong đó có khả năng tịch thu uranium của Iran. Do lo ngại nguồn cung năng lượng có thể bị gián đoạn, giá dầu Brent trong phiên sáng đã tăng mạnh và có thời điểm chỉ còn cách mốc 120 USD mỗi thùng một khoảng rất nhỏ. Sau đó giá dầu giảm nhẹ trở lại do hoạt động chốt lời và giao dịch biến động mạnh. Tuy nhiên diễn biến này cho thấy thị trường vẫn đang lo ngại về kịch bản lạm phát đình đốn, tức là lạm phát cao trong khi tăng trưởng kinh tế suy yếu, và giá năng lượng là yếu tố trung tâm của lo ngại này.

Thị trường chứng khoán châu Á phản ứng tiêu cực với tình hình trên. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm khoảng 5.2%. Hợp đồng tương lai của chứng khoán Mỹ và châu Âu cũng đang giảm mạnh, cho thấy tâm lý thận trọng vẫn chiếm ưu thế. Lợi suất ngắn hạn tại khu vực EMU mở cửa tăng mạnh, với lãi suất swap kỳ hạn 2 năm tăng khoảng 15 bps. Lợi suất trái phiếu Mỹ cũng tăng thêm khoảng 4–5 bps trên toàn bộ các kỳ hạn. Trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi ECB sẽ phải phản ứng như thế nào nếu lạm phát tiếp tục tăng. Nếu giá dầu duy trì trên mức 100 USD mỗi thùng trong một thời gian dài, thị trường có thể bắt đầu định giá khả năng ECB phải tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, thậm chí ngay từ cuộc họp tháng Sáu.

Đồng USD trong phiên sáng cũng tăng trở lại nhưng tốc độ tăng hiện đã chậm lại. Cặp EUR/USD có lúc giảm xuống gần 1.15 nhưng sau đó hồi lên và hiện giao dịch quanh 1.1545. Cặp USD/JPY đang ở khoảng 158.6 và tiến sát các mức đỉnh đã hình thành trong năm nay cũng như đỉnh của tháng Mười Hai. Mặc dù gần đây thị trường đã có hoạt động điều chỉnh lại vị thế khá mạnh, nhưng hiện vẫn còn quá sớm để kỳ vọng xu hướng USD đảo chiều. Nguyên nhân là lợi suất ngắn hạn tại châu Âu đang tăng và USD vẫn duy trì sức mạnh trong khi euro yếu đi. Trên biểu đồ kỹ thuật của EUR/USD, mốc hỗ trợ quan trọng tiếp theo là đáy tháng Mười Một tại 1.1469. Nếu mức này bị phá vỡ, mốc tiếp theo cần theo dõi là đáy tháng Tám tại 1.1392.

Tin tức và nhận định

Chỉ số giá tiêu dùng CPI của Trung Quốc trong tháng Hai tăng từ 0.2% lên 1.3% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn mức dự báo của thị trường là 0.9%. So với tháng trước, CPI tăng 1%, cao hơn nhiều so với mức tăng 0.2% của tháng Một. Sự gia tăng chủ yếu đến từ giá thực phẩm và dịch vụ. Giá thực phẩm tăng 1.7% so với cùng kỳ năm trước trong khi giá dịch vụ tăng 1.6%. Trong tháng trước hai nhóm này lần lượt ở mức -0.7% và 0.1%, vì vậy mức tăng trong tháng Hai là khá rõ rệt. Một phần của sự gia tăng này có thể liên quan đến nhu cầu tiêu dùng cao hơn trong dịp Tết Nguyên đán khi người dân chi tiêu nhiều hơn cho thực phẩm, du lịch và dịch vụ. Tuy nhiên vì đây là yếu tố mang tính mùa vụ nên cần thêm dữ liệu trong các tháng tiếp theo để đánh giá xu hướng lạm phát dài hạn.

Trong khi đó giá tại cổng nhà máy, thường được đo bằng chỉ số PPI, vẫn đang ở trong vùng giảm phát. Chỉ số này giảm 0.9% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù con số này tốt hơn so với mức giảm 1.4% của tháng Một, nó vẫn phản ánh áp lực giá yếu trong lĩnh vực sản xuất. Con số này cũng cao hơn dự báo của thị trường là -1.1%. Giá hàng tiêu dùng ở cấp độ sản xuất ghi nhận mức -1.6%, chỉ cải thiện nhẹ so với -1.7% trước đó. Trong phiên giao dịch sáng nay khi tâm lý thị trường chuyển sang tránh rủi ro, đồng nhân dân tệ của Trung Quốc đã giảm giá so với USD nhưng sau đó đã phục hồi một phần. Hiện cặp USD/CNY giao dịch quanh mức 6.91.

Cơ quan xếp hạng tín nhiệm Fitch đã nâng triển vọng đối với xếp hạng tín dụng A+ của Bồ Đào Nha từ ổn định lên tích cực. Fitch cho rằng chính phủ Bồ Đào Nha sẽ tiếp tục duy trì chính sách tài khóa thận trọng, tập trung kiểm soát chi tiêu ngân sách, hỗ trợ tạo việc làm và thúc đẩy đầu tư. Lĩnh vực dịch vụ của nước này đang tăng trưởng nhanh và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Theo dự báo của Fitch, các chính sách này sẽ giúp tỷ lệ nợ công của Bồ Đào Nha tiếp tục giảm trong những năm tới. Thâm hụt ngân sách dự kiến ở mức thấp và có thể đạt thặng dư trong một số năm, ví dụ như năm 2025. Nếu kịch bản này xảy ra, tỷ lệ nợ công có thể giảm xuống 86.8% GDP vào cuối năm 2027, từ mức 89.6% vào cuối năm 2025.

Fitch cũng dự báo tăng trưởng kinh tế của Bồ Đào Nha trong giai đoạn 2026 đến 2029 sẽ duy trì quanh mức dưới 2% mỗi năm. Tăng trưởng được hỗ trợ bởi tình hình tài chính khá ổn định của hộ gia đình và doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra nền kinh tế còn được hỗ trợ bởi các khoản hỗ trợ tài chính từ EU, dòng người nhập cư ròng giúp bổ sung lực lượng lao động và cấu trúc chi phí cạnh tranh của ngành sản xuất. Một yếu tố quan trọng là chi phí năng lượng tại Bồ Đào Nha thấp hơn so với nhiều nước khác trong EU, điều này giúp doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên Fitch cũng lưu ý rằng xuất khẩu ròng có thể tiếp tục là yếu tố làm giảm tăng trưởng vì môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Những rủi ro bao gồm khả năng xuất hiện các rào cản thương mại như thuế quan và việc nhu cầu trong nước phụ thuộc khá nhiều vào hàng nhập khẩu.