KBC Bank: Trái phiếu toàn cầu phục hồi khi lo ngại suy thoái kinh tế gia tăng

Hôm qua ghi nhận sự phục hồi của thị trường trái phiếu chính phủ khi nhà đầu tư kỳ vọng rằng việc giá dầu tăng, yếu tố có thể đẩy lạm phát lên cao trong những tháng tới, cũng sẽ gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế và qua đó hạn chế khả năng các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất ở mức mà thị trường đang định giá. Nói cách khác, giá năng lượng tăng và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung có thể làm chậm đà tăng trưởng toàn cầu, từ đó khiến các ngân hàng trung ương khó duy trì chính sách thắt chặt mạnh.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của châu Âu giảm sau khi chạm mức cao nhất kể từ năm 2011, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Anh giảm trở lại dưới ngưỡng tâm lý 5%, trong khi lợi suất trái phiếu 2 năm của Mỹ, thước đo nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất của Fed, giảm về 3.80%. Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết kỳ vọng lạm phát dài hạn của Mỹ vẫn “được kiểm soát” dù lạm phát do năng lượng đang gia tăng. Ông cũng lưu ý rằng khi tác động của chính sách tiền tệ thắt chặt phát huy hiệu lực, cú sốc giá dầu có thể đã qua, và việc tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế vào thời điểm đó có thể không phù hợp.

Tóm lại, các nhà đầu tư trái phiếu, bao gồm cả các tổ chức lớn, cho rằng mức lợi suất hiện tại đã đủ hấp dẫn để quay trở lại thị trường.

Quan điểm này có cơ sở khi tăng trưởng chậm lại nhiều khả năng sẽ là hệ quả của cú sốc năng lượng, cùng với môi trường chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, trước mắt các ngân hàng trung ương, ít nhất là một số trong đó, vẫn có thể tiếp tục điều chỉnh lãi suất để ứng phó với áp lực giá. Tùy theo mức độ ảnh hưởng đến tăng trưởng, họ có thể phải nới lỏng trở lại sau đó. Dù vậy, việc kết luận sớm rằng chính sách sẽ nhanh chóng chuyển sang nới lỏng và lợi suất giảm sẽ hỗ trợ cổ phiếu là chưa thuyết phục.

Chỉ số Stoxx 600 tăng gần 1% trong phiên hôm qua, trong khi FTSE 100 tăng 1.61%. Đối với FTSE 100, đà tăng của nhóm cổ phiếu năng lượng và khai khoáng là hợp lý. Tuy nhiên, với các doanh nghiệp châu Âu đang đối mặt với chi phí năng lượng cao và lãi suất tăng, mức tăng của thị trường nhìn chung vẫn thiếu nền tảng vững chắc để duy trì lâu dài.

Dữ liệu CPI sơ bộ tháng 3 tại Đức cho thấy lạm phát tăng từ 1.9% lên 2.7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 1.2% theo tháng, trong đó giá năng lượng là yếu tố chính thúc đẩy. Một khảo sát riêng của Ủy ban châu Âu cũng ghi nhận kỳ vọng giá bán tăng mạnh, phản ánh trực tiếp tác động từ chi phí năng lượng gia tăng. Các quốc gia khác trong Eurozone sẽ sớm công bố dữ liệu CPI và nhiều khả năng sẽ xác nhận xu hướng lạm phát do năng lượng dẫn dắt.

Các quan chức ECB tiếp tục nhấn mạnh rằng họ sẵn sàng hành động để kiểm soát lạm phát và không nhất thiết bỏ qua các cú sốc giá ngắn hạn như cách tiếp cận của Powell. Điều này cho thấy khả năng tăng lãi suất tại Eurozone vẫn còn trong năm nay. Do đó, có thể kỳ vọng rằng doanh nghiệp toàn cầu sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực từ chi phí năng lượng cao và điều kiện tài chính thắt chặt trước khi có dấu hiệu cải thiện rõ ràng.

Tại Mỹ, việc lợi suất giảm không đủ hỗ trợ S&P 500 duy trì đà tăng, và chỉ số này đã quay đầu giảm 0.39% khi kết thúc phiên.

Trong khi đó, thị trường Mỹ và châu Âu đang được hỗ trợ phần nào khi giá dầu giảm từ mức đỉnh trong phiên, sau thông tin rằng Donald Trump cân nhắc chấm dứt xung đột dù Eo biển Hormuz vẫn đóng. Tuy nhiên, trước đó tâm lý thị trường đã chịu áp lực mạnh do thông tin Iran tấn công một tàu chở dầu Kuwait gần Dubai.

Đáng chú ý, suy thoái kinh tế không nhất thiết dẫn đến việc thị trường giảm liên tục theo một chiều. Thông thường, các đợt bán tháo trở nên mạnh hơn trong giai đoạn đầu suy thoái, sau đó chính sách nới lỏng giúp thị trường phục hồi. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, nhiều rủi ro vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá. Nasdaq 100 đã bước vào vùng điều chỉnh, trong khi S&P 500 giảm gần 10% và dao động sát ngưỡng này. Giá năng lượng tăng hỗ trợ nhóm cổ phiếu năng lượng, nhưng phần lớn các ngành khác đang chịu áp lực chi phí và lợi nhuận, yếu tố chưa được định giá đầy đủ.

Dữ liệu từ FactSet cho thấy EPS kỳ vọng vẫn tiếp tục tăng nhờ các yếu tố như AI, biên lợi nhuận ổn định và đóng góp từ lĩnh vực năng lượng. Điều này cho thấy thị trường vẫn đang tập trung vào động lực lợi nhuận hiện tại, trong khi rủi ro từ chi phí tăng cao bị đẩy lùi về phía sau.

Rủi ro chính là thị trường đang phản ánh tích cực các yếu tố lợi nhuận hiện tại nhưng chưa đánh giá đầy đủ tác động của cú sốc dầu mỏ trong tương lai.

Trong khi đó, giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao, với giá dầu WTI gần 104 USD/thùng và Brent quanh 110 USD/thùng. Giá xăng tại Mỹ tăng lên 3.38 USD/gallon, mức cao nhất kể từ khi xung đột Iran bắt đầu. Dù Trump phát tín hiệu muốn chấm dứt chiến tranh, các tuyên bố trước đó về khả năng tấn công cơ sở năng lượng Iran và hoạt động của lực lượng Houthi nhằm vào các tuyến vận chuyển dầu thay thế vẫn làm gia tăng rủi ro nguồn cung.

Giá dầu cao tiếp tục hỗ trợ sức mạnh của đồng USD. Các đồng tiền chính vẫn chịu áp lực dù Powell đưa ra các phát biểu tương đối dovish, cho thấy chênh lệch chính sách giữa Fed và các ngân hàng trung ương khác không phải lúc nào cũng là yếu tố quyết định trong ngắn hạn. EURUSD giảm dưới 1.1500 bất chấp dữ liệu CPI tích cực từ Đức và quan điểm cân bằng của Fed. Nếu giá dầu giảm, USD có thể suy yếu, nhưng trong bối cảnh hiện tại, đồng USD vẫn được hỗ trợ.

Giá vàng phục hồi nhờ lợi suất trái phiếu giảm sau khi kiểm tra vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng trong tuần trước, tương ứng mức thoái lui Fibonacci 38.2% của xu hướng tăng từ năm 2023 đến tháng 1. Lợi suất thấp hơn làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, từ đó hỗ trợ giá.

Câu hỏi đặt ra là liệu vàng có thể tiếp tục đóng vai trò tài sản trú ẩn và công cụ phòng ngừa lạm phát nếu thị trường cổ phiếu tiếp tục suy yếu.

Diễn biến này sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá dầu, biến động của USD và xu hướng lợi suất trái phiếu. Hiện tại, áp lực bán đã giảm bớt nhưng rủi ro giảm thêm vẫn tồn tại.

Do đó, thị trường trong thời gian tới sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ các tin tức địa chính trị và biến động giá dầu. Khi chưa có tiến triển rõ ràng hướng tới giảm căng thẳng, các nhịp phục hồi của cổ phiếu, trái phiếu hay vàng nhiều khả năng vẫn thiếu bền vững.