MUFG - Asia FX: Động thái quân sự của Mỹ tại Venezuela làm dấy lên lo ngại về địa chính trị toàn cầu

Năm 2026 bắt đầu với một sự kiện địa chính trị lớn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh tiến hành tấn công quân sự vào Venezuela, dẫn đến việc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bị bắt giữ. Ở thời điểm hiện tại, các thông tin cho thấy đây là một chiến dịch quân sự có quy mô hạn chế. Mỹ không có kế hoạch đưa quân đội đồn trú lâu dài tại Venezuela và cũng không có ý định trực tiếp quản lý hay điều hành đất nước này, mặc dù trước đó ông Trump từng phát biểu gây hiểu nhầm rằng Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela. Điểm quan trọng cần lưu ý là Mỹ không ủng hộ phe đối lập do bà Maria Corina Machado lãnh đạo lên nắm quyền, mà lại hậu thuẫn bà Delcy Rodriguez, một nhân vật thân cận với ông Maduro, giữ vai trò Tổng thống lâm thời. Điều này cho thấy mục tiêu trước mắt của Mỹ không phải là thay đổi toàn bộ chế độ chính trị tại Venezuela, ít nhất là trong giai đoạn hiện tại.

Tác động ban đầu của sự kiện này đối với thị trường châu Á có thể là giá dầu có xu hướng giảm theo thời gian. Diễn biến này nhìn chung có lợi cho các nền kinh tế châu Á phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu, bao gồm Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines và Ấn Độ, thể hiện qua các đồng tiền như KRW, THB, PHP và INR. Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu được dự báo là sẽ dư cung trong năm 2026, những diễn biến tại Venezuela có thể tạo thêm áp lực khiến giá dầu đi xuống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều yếu tố chưa rõ ràng, bao gồm khả năng Venezuela có thể tăng sản lượng dầu nhanh đến đâu và mức độ ổn định của chính quyền mới trong thời gian tới.

Xét về dài hạn, các diễn biến này phản ánh sự suy yếu thêm của trật tự thế giới dựa trên luật lệ được thiết lập sau Thế chiến II. Nói cách khác, hệ thống các quy tắc và chuẩn mực quốc tế vốn chi phối quan hệ giữa các quốc gia trong nhiều thập kỷ qua đang ngày càng bị thách thức. Đồng thời, hành động của Mỹ cho thấy nước này sẵn sàng áp dụng một cách tiếp cận cứng rắn hơn theo tinh thần của học thuyết Monroe hiện đại, tức là khẳng định vai trò cường quốc chi phối tại Tây Bán cầu và sẵn sàng can thiệp để bảo vệ lợi ích của mình trong khu vực này. Một vấn đề quan trọng trong dài hạn là liệu cách tiếp cận này có khiến Mỹ giảm mức độ can dự vào các khu vực khác trên thế giới, bao gồm châu Á, hay không. Bên cạnh đó, các quốc gia khác cũng sẽ đánh giá lại phạm vi hành động của họ trong khu vực ảnh hưởng của mình, dựa trên tiền lệ mà Mỹ vừa tạo ra. Các hành động quân sự của Mỹ đã gây ra phản ứng mạnh mẽ, với nhiều quốc gia như Trung Quốc, Brazil và Nga công khai bày tỏ sự bàng hoàng và đều lên án nước này.

Tại châu Á, các thị trường tài chính nói chung bước vào năm 2026 với khẩu vị rủi ro tích cực. Điều này thể hiện rõ qua việc thị trường chứng khoán Hàn Quốc và nhóm cổ phiếu công nghệ tại Hồng Kông có diễn biến tích cực hơn so với phần còn lại của khu vực. Mặc dù còn quá sớm để khẳng định xu hướng này sẽ kéo dài, việc giá kim loại công nghiệp tăng lên, vốn được xem là chỉ báo sớm quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của châu Á, cùng với sự cải thiện trong các chỉ số PMI sản xuất được công bố vào đầu năm, cho thấy tâm lý tích cực này có khả năng duy trì ít nhất trong nửa đầu năm 2026. Các số liệu kinh tế được công bố trong ngày, bao gồm dữ liệu xuất khẩu của Việt Nam và Indonesia, cũng như chỉ số PMI dịch vụ của Trung Quốc, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận liệu những xu hướng này có thực sự bền vững hay không.

Từ góc độ thị trường ngoại hối châu Á, các diễn biến không hoàn toàn đồng nhất giữa các quốc gia. Tuy nhiên, quan điểm chính của MUFG là thị trường tiền tệ và lãi suất trong khu vực đang chuyển từ trạng thái dao động tương đối đồng đều sang trạng thái phân hóa rõ rệt hơn. Trong bối cảnh này, các yếu tố nội tại của từng quốc gia, bao gồm mức độ ổn định kinh tế vĩ mô, định hướng chính sách kích thích, tiến trình cải cách và khoảng cách sản lượng trong nước, sẽ ngày càng có vai trò quyết định đối với diễn biến của từng đồng tiền.

Trên cơ sở đó, giới chuyên môn vẫn chuộng các đồng tiền như KRW, MYR, TWD và CNY, đồng thời duy trì nhận định rằng USD/CNY có khả năng giảm xuống dưới mốc 7 theo thời gian. Ngược lại, họ cho rằng các đồng tiền như INR, VND và IDR nhiều khả năng sẽ có yếu hơn so với mặt bằng chung trong suốt năm 2026.