MUFG - Asia FX: Rủi ro lạm phát tăng cao buộc Fed phải thận trọng hơn với chính sách tiền tệ
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của MUFG.
Khi giá dầu dao động quanh mức 100 USD/thùng, thị trường tài chính toàn cầu đang có xu hướng giảm mức độ chấp nhận rủi ro và chuyển sang trạng thái thận trọng hơn. Nguyên nhân chính là do tình hình an ninh năng lượng tại Trung Đông đang xấu đi. Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu hoạt động gần khu vực Iraq và Kuwait. Đồng thời, an ninh hàng hải tại khu vực Vịnh Ba Tư vẫn đang ở mức rất yếu và không ổn định. Ba tàu thương mại đã bị tấn công khi cố gắng đi qua eo biển Hormuz, đây là tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới. Mỗi ngày có khoảng 15–20 triệu thùng dầu đi qua khu vực này. Vì vậy nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn thì nguồn cung dầu toàn cầu sẽ giảm mạnh. Các tuyến vận chuyển thay thế hiện nay rất hạn chế nên không thể nhanh chóng bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung này.
IEA có kế hoạch giải phóng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp để đưa thêm nguồn cung ra thị trường. Tuy nhiên biện pháp này chỉ có thể hỗ trợ tạm thời vì cần thời gian để đưa dầu từ kho dự trữ ra thị trường thực tế. Ngoài ra, lượng dầu được giải phóng cũng không đủ lớn để bù đắp hoàn toàn nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn trong thời gian dài. Trong bối cảnh hiện nay, việc triển khai các tàu hộ tống hải quân để bảo vệ tàu chở dầu được đánh giá là khó thực hiện trên diện rộng. Các chương trình bảo hiểm hàng hải do Mỹ hỗ trợ cũng không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro vì các tàu thương mại vẫn có thể trở thành mục tiêu tấn công trực tiếp.
Đối với kinh tế Mỹ, dữ liệu lạm phát PCE dự kiến công bố vào cuối ngày hôm nay nhiều khả năng sẽ tiếp tục cho thấy lạm phát vẫn ở mức cao và vẫn cao hơn rõ rệt so với mục tiêu của Fed, hiện đang xoay quanh khoảng 3%. Giá dầu tăng mạnh làm tăng chi phí năng lượng trong nền kinh tế. Chi phí năng lượng cao hơn sẽ làm tăng chi phí vận chuyển, sản xuất và tiêu dùng, từ đó làm tăng lạm phát. Vì vậy cú sốc giá dầu hiện nay làm tăng rủi ro lạm phát tại Mỹ và khiến việc điều hành chính sách tiền tệ của Fed trở nên khó khăn hơn.
Theo ước tính, nếu giá dầu tăng thêm 10 USD/thùng thì lạm phát tại Mỹ có thể tăng thêm khoảng 0.2 điểm phần trăm. Nếu giá dầu duy trì quanh mức 100 USD/thùng thì lạm phát tổng thể có thể tăng thêm gần 0.8 điểm phần trăm so với mức hiện tại. Trong kịch bản giá dầu tăng lên 150 USD/thùng thì lạm phát tại Mỹ có thể tăng lên trên 4%. Khi rủi ro lạm phát tăng lên, Fed sẽ khó giảm lãi suất nhanh như thị trường từng kỳ vọng trước đây. Vì vậy thị trường tài chính đã giảm mạnh kỳ vọng rằng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay. Khi xung đột giữa Mỹ và Iran kéo dài, rủi ro đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu tăng lên và điều này tiếp tục làm giảm kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ của Fed.
Giá dầu tăng cao cũng tạo ra áp lực đối với các nền kinh tế châu Á vì phần lớn các quốc gia trong khu vực này phải nhập khẩu dầu từ bên ngoài. Khi giá dầu tăng, chi phí nhập khẩu năng lượng tăng theo. Điều này làm tăng lạm phát trong nước và làm xấu đi cán cân tài khoản vãng lai vì các quốc gia phải chi nhiều ngoại tệ hơn để nhập khẩu dầu. Do đó các ngân hàng trung ương trong khu vực phải đối mặt với lựa chọn khó khăn hơn trong chính sách tiền tệ. Nếu lạm phát tăng mạnh thì họ có thể phải giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn hoặc thậm chí xem xét thắt chặt chính sách tiền tệ. Thị trường tài chính hiện đang phản ánh khả năng một số ngân hàng trung ương trong khu vực sẽ có xu hướng thắt chặt chính sách ở các mức độ khác nhau.
Đồng thời, phí bảo hiểm kỳ hạn trên thị trường ngoại hối cũng đang tăng lên trở lại. Ngoài ra, nếu Fed trì hoãn việc nới lỏng chính sách tiền tệ do lạm phát cao hơn từ cú sốc giá dầu thì đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ trong ngắn hạn. Khi USD mạnh lên, nhiều đồng tiền châu Á thường chịu áp lực giảm giá và phải duy trì trạng thái phòng thủ trên thị trường ngoại hối.
Cuối cùng, yếu tố quan trọng nhất đối với thị trường toàn cầu vẫn là thời gian kéo dài của xung đột giữa Mỹ và Iran. Nếu các gián đoạn nguồn cung dầu chỉ mang tính tạm thời thì áp lực tăng giá dầu có thể giảm dần. Ngược lại, nếu xung đột kéo dài và tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông thì giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài và gây tác động rộng hơn đến kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.
MUFG