MUFG - Asia FX: Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế IEEPA - Tác động đối với thị trường FX châu Á
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của MUFG.
Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết rằng việc sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Donald Trump là bất hợp pháp vào ngày 20 tháng 2 năm 2026, với tỷ lệ 6-3. Sau phán quyết, Tổng thống Trump đã tìm cách thay thế các mức thuế ban đầu bằng Điều 122, áp dụng mức thuế 10% cho tất cả các quốc gia một cách chính thức, trước khi không chính thức thông báo vào cuối tuần rằng mức thuế này sẽ được nâng lên 15%. Cần lưu ý rằng Điều 122 cho phép áp thuế suất tối đa 15% trong thời gian lên tới 150 ngày theo quy định, dù trên thực tế chưa có tiền lệ lịch sử nào cho việc vận dụng điều khoản này theo cách tương tự.

MUFG đưa ra một số tác động ban đầu, bao gồm từ góc nhìn châu Á.
Thứ nhất, khi bất ổn về chính sách thương mại của Mỹ có khả năng kéo dài sang năm 2026, đây là yếu tố bổ sung củng cố quan điểm tiêu cực của đội ngũ toàn cầu MUFG đối với USD trong năm nay, dù phán quyết này không hoàn toàn bất ngờ. Mặc dù chính quyền Trump có thể và nhiều khả năng sẽ dựa vào các công cụ thương mại khác để tái áp dụng thuế trong tương lai, các công cụ này thường hạn chế và phức tạp hơn so với IEEPA. Điều 122 là ví dụ rõ nét, bởi việc gia hạn thuế sau 150 ngày sẽ cần sự phê duyệt của Quốc hội, và điều khoản này vốn chưa từng được sử dụng đúng theo mục đích ban đầu là xử lý các thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng. Các công cụ quan trọng khác gồm Điều 232 và Điều 301, vốn có phạm vi hẹp hơn, mang tính ngành cụ thể, cần thời gian điều tra nhưng lại có nền tảng pháp lý vững chắc hơn và có tiền lệ lịch sử.

Thứ hai, các chuyên gia kỳ vọng rằng cuối cùng chính quyền Trump sẽ thiết lập lại cấu trúc thuế hiện tại. Do đó, các nhà phân tích cho rằng các quốc gia nhìn chung sẽ tiếp tục tôn trọng các thỏa thuận thương mại của mình về dài hạn, dù một số có thể tạm dừng để đánh giá lại. Sau phán quyết, họ nhận thấy một số đối tác thương mại của Mỹ như EU và Ấn Độ có thể tạm hoãn các bước đàm phán và triển khai thỏa thuận tiếp theo, và có cơ sở để cho rằng đây là phản ứng hợp lý nhằm đánh giá lại tác động từ quyết định của Tòa án Tối cao. Tuy nhiên, có cơ sở để cho rằng các quốc gia đều nhận thức được việc Trump sẽ thúc đẩy sử dụng các cơ chế lập pháp thay thế.
Thứ ba, các quốc gia đã đạt được thỏa thuận thương mại có phần rơi vào thế bất lợi trong giai đoạn tạm thời, trong khi những nước như Trung Quốc và Brazil chưa hoàn tất thỏa thuận thương mại toàn diện lại ở vị thế thuận lợi hơn đáng kể. Tại châu Á, Singapore là ví dụ điển hình khi đang chịu mức thuế cơ bản 10% và có khả năng đối mặt với mức thuế hiệu quả cao hơn nếu mức 15% theo Điều 122 được áp dụng. Trong khi đó, các quốc gia như Brazil và Trung Quốc có thể chứng kiến mức thuế hiệu quả giảm khoảng 7% đến 16% trong vài tháng tới, theo phân tích của Global Trade Alert, qua đó trở thành những bên hưởng lợi tương đối. Xét từ góc độ cạnh tranh xuất khẩu, điều này đồng nghĩa với việc chênh lệch thuế giữa các nhà xuất khẩu châu Á khác và Trung Quốc được thu hẹp trong giai đoạn tạm thời, qua đó làm giảm động lực định tuyến lại xuất khẩu sang Mỹ ở mức biên.
Thứ tư, đội ngũ phân tích của MUFG cho rằng mức thuế hiệu quả nhiều khả năng sẽ giảm nhẹ theo thời gian trong năm 2026, bao gồm cả thông qua các cơ chế miễn trừ. Thông báo thuế vào cuối tuần cho thấy Trump đã bổ sung thêm một số miễn trừ đối với các mặt hàng như linh kiện máy bay. Trong bối cảnh năm nay là năm bầu cử giữa kỳ, các chuyên gia cho rằng xu hướng chung sẽ nghiêng về giảm thuế, dù Trump có thể vẫn tiếp tục đưa ra các tuyên bố cứng rắn và thông báo mới.
Nhìn chung, MUFG tiếp tục ưu tiên các đồng tiền định hướng công nghệ và xuất khẩu như KRW, TWD, MYR, đồng thời cho rằng USD/CNY nhiều khả năng sẽ giảm dần theo thời gian theo kịch bản ít trở ngại nhất, được hỗ trợ bởi kỳ vọng của họ về một USD suy yếu. Có thể cho rằng các đồng tiền lợi suất cao như INR và IDR có thể hoạt động kém hơn, bao gồm cả do các yếu tố nội tại.

MUFG