MUFG - Asia FX: Trump công bố lệnh ngừng bắn với Iran, thị trường toàn cầu phản ứng tích cực
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của MUFG.
Tổng thống Trump đã công bố lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran trong khi hai bên đàm phán một thỏa thuận hòa bình, kéo theo giá dầu giảm mạnh 20%, USD suy yếu, các đồng tiền châu Á tăng giá, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm và hợp đồng tương lai thị trường chứng khoán Mỹ tăng hơn 2%. Đáng chú ý, Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng lệnh ngừng bắn này sẽ phụ thuộc vào việc Iran đồng ý “mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn Eo biển Hormuz”. Trong khi đó, các tín hiệu từ những bên chủ chốt khác, bao gồm Iran, nhìn chung mang sắc thái tích cực. Trước hết, Iran đã chấp nhận đề xuất ngừng bắn hai tuần, với Bộ trưởng Ngoại giao tuyên bố rằng nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, Iran cũng sẽ hành động tương tự. Iran cũng cho biết trong vòng hai tuần, việc lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz có thể được thực hiện thông qua sự phối hợp với Lực lượng Vũ trang Iran, dù vẫn cần “xem xét các giới hạn kỹ thuật”. Thứ hai, các báo cáo cho thấy Israel cũng tham gia lệnh ngừng bắn hai tuần mà Trump đề xuất, đồng thời đồng ý tạm dừng chiến dịch không kích trong khi các cuộc đàm phán tiếp diễn.
Diễn biến quan trọng nhất từ lệnh ngừng bắn này là Mỹ hiện sẵn sàng đàm phán dựa trên kế hoạch 10 điểm của Iran, khi Trump cho rằng đây là nền tảng khả thi cho đối thoại. Bất chấp những phát ngôn cứng rắn, căng thẳng và các lời đe dọa trước đó, điều này về bề ngoài có thể được xem là một sự nhượng bộ đáng kể của Tổng thống Mỹ trước thực tế mới về đòn bẩy của Iran tại điểm nghẽn Eo biển Hormuz. Mặc dù toàn bộ chi tiết của kế hoạch 10 điểm chưa được công bố đầy đủ, các thông tin gần đây cho thấy nội dung bao gồm đảm bảo Iran không bị tấn công trở lại, chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh, dừng các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt đối với Iran, chấm dứt các hoạt động quân sự nhằm vào các đồng minh của Iran trong khu vực, đồng thời Iran sẽ áp dụng phí quá cảnh đối với các tàu đi qua Hormuz.
Các cuộc đàm phán và việc giảm căng thẳng này rõ ràng là tín hiệu tích cực, đặc biệt đối với châu Á – khu vực đã chịu ảnh hưởng không cân xứng từ nguy cơ gián đoạn tại Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, dù xác suất mở lại Eo biển Hormuz trong hai tháng tới đã tăng lên đáng kể, đội ngũ phân tích của MUFG vẫn duy trì quan điểm thận trọng đối với rủi ro của các nền kinh tế châu Á cũng như thị trường FX và lãi suất vì một số lý do quan trọng.
Thứ nhất, dù cả Mỹ và Iran đều cho biết đang sử dụng kế hoạch 10 điểm của Iran làm nền tảng đàm phán, các yêu cầu trong đó có thể khó được các bên khác như Israel và các quốc gia vùng Vịnh chấp nhận. Do đó, bất kỳ thỏa thuận nào đạt được trên danh nghĩa nhiều khả năng vẫn là một trạng thái cân bằng mong manh, và có cơ sở để cho rằng khả năng xuất hiện thêm các đợt biến động lớn trong thời gian tới là khá cao. Bên cạnh đó, vẫn chưa rõ Iran sẽ nhượng bộ những gì cho Mỹ và Israel, cũng như liệu các cơ sở hạt nhân và chương trình tên lửa của Iran có được đưa vào bàn đàm phán hay không.
Thứ hai, ngay cả khi Eo biển Hormuz được mở lại ngay lập tức, trên thực tế vẫn cần thời gian để dòng chảy năng lượng phục hồi do nhiều nhà sản xuất dầu tại vùng Vịnh đã phải đóng cửa đáng kể. Việc tái khởi động các giếng dầu và cơ sở hạ tầng khí đốt không thể diễn ra tức thì mà sẽ cần một khoảng thời gian nhất định. Ngoài ra, yếu tố hạn chế hiện nay còn nằm ở vận tải biển và mức độ né tránh rủi ro của các công ty bảo hiểm, những yếu tố cũng cần thời gian để trở lại trạng thái bình thường. Một số nhà phân tích ước tính quá trình phục hồi hoàn toàn có thể mất từ 3-6 tháng, trong đó ngành hóa dầu chịu tác động nặng nề nhất.
Cả hai yếu tố trên đều đặc biệt quan trọng đối với châu Á, khi tác động vật lý từ sự gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ trở nên rõ rệt hơn nếu tình trạng tắc nghẽn tại Eo biển Hormuz kéo dài. Kịch bản cơ sở của nhóm phân tích trước đó đã giả định quá trình giảm leo thang trong tháng 4, và hiện tại họ thận trọng lạc quan rằng kịch bản này đang trở nên khả thi hơn. Tuy nhiên, rủi ro vẫn ở mức đáng kể vì những nguyên nhân đã nêu. Do đó, MUFG tiếp tục duy trì quan điểm ưu tiên các đồng tiền châu Á như CNY và MYR, đồng thời giữ thái độ thận trọng với các đồng như INR, PHP và THB, bất kể diễn biến xung đột và tiến trình đàm phán với Iran trong thời gian tới.
MUFG