MUFG - Daily FX: Căng thẳng Iran dịu bớt kéo giá dầu giảm, triển vọng USD kém tích cực

Giá hợp đồng dầu Brent giao ngay đã điều chỉnh giảm từ vùng đỉnh thiết lập trong phiên châu Á hôm qua, trong bối cảnh tâm lý lạc quan gia tăng rằng Mỹ có thể sớm tuyên bố chấm dứt xung đột với Iran. Chỉ số S&P tăng gần 3% khi đóng cửa, và đà hưng phấn này lan sang thị trường châu Á sau khi Tổng thống Trump phát tín hiệu Mỹ sẽ rút lui “trong vòng hai tuần, có thể hai tuần, có thể ba tuần”. Ông cũng cho rằng một thỏa thuận với Iran là khả thi nhưng không cần thiết, đồng thời khẳng định mục tiêu thay đổi chế độ và loại bỏ mối đe dọa hạt nhân đã đạt được. Karoline Leavitt xác nhận Tổng thống Trump sẽ phát biểu trước toàn quốc lúc 9:00 PM EST tối nay nhưng chưa cung cấp thêm chi tiết.

Diễn biến cải thiện khẩu vị rủi ro là hợp lý trong bối cảnh kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng, tuy nhiên vẫn còn nhiều ẩn số về cách xung đột sẽ phát triển trong những tuần tới. Thứ nhất, không thể loại trừ khả năng đây chỉ là bước đi chiến thuật trước một kịch bản leo thang lớn hơn từ phía Mỹ. Dù nghe có vẻ khó xảy ra, nhưng với cách tiếp cận của Trump, điều này không thể bỏ qua. Thứ hai, khoảng thời gian 2–3 tuần vẫn đủ dài để các yếu tố thực địa thay đổi và làm đảo ngược cam kết giảm leo thang. Cuối cùng, vấn đề then chốt vẫn là Eo biển Hormuz. Theo WSJ, Mỹ có thể rút lui với kỳ vọng Iran sẽ mở lại tuyến vận tải năng lượng quan trọng này, nhưng chưa có gì đảm bảo Tehran sẽ hành động theo hướng đó.

Mỹ chỉ là một bên trong xung đột. Tại Trung Đông, đặc biệt là Ả Rập Saudi và UAE, đang xuất hiện quan điểm rằng chế độ Iran không nên tiếp tục tồn tại. Đồng thời, chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhiều khả năng còn kéo dài, làm giảm khả năng Iran nhanh chóng hạ nhiệt căng thẳng như kỳ vọng của Mỹ. Nếu xung đột kết thúc theo hướng hiện tại, điều đó có thể vô tình củng cố vị thế của Iran, khi họ có thể tuyên bố chiến thắng.

Do đó, đà phục hồi của tâm lý rủi ro nhiều khả năng vẫn mong manh, khi những nghi ngờ về nguồn cung năng lượng có thể nhanh chóng quay trở lại. Đối với thị trường FX, USD có thể trở nên dễ bị tổn thương hơn trong giai đoạn hậu xung đột, nếu kịch bản hạ nhiệt diễn ra như kỳ vọng. Quyết định tấn công Iran đã làm gia tăng bất ổn khu vực, đồng thời rủi ro lạm phát có thể tiếp tục gây sức ép lên chính quyền Trump trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Dữ liệu cho thấy mức giảm mạnh nhất trong lượng nắm giữ trái phiếu UST của các ngân hàng trung ương nước ngoài tại Fed kể từ đại dịch năm 2020, và trước đó là từ năm 2014. Rủi ro tài khóa gia tăng và vấn đề niềm tin vào tài sản Mỹ có thể quay trở lại sau khi xung đột kết thúc, mở ra khả năng đảo chiều của sức mạnh USD và nối dài xu hướng suy yếu — phù hợp với các nhận định đã được công bố trong tháng 3 và báo cáo cập nhật triển vọng FX.

Lượng nắm giữ trái phiếu UST của các ngân hàng trung ương nước ngoài tại Fed giảm mạnh

USD là đồng tiền G10 có hiệu suất tốt nhất trong tháng 3 nhờ giá năng lượng tăng mạnh do xung đột Trung Đông. Theo sau là JPY và GBP, trong khi các đồng tiền như NOK và CAD cũng ghi nhận hiệu suất tích cực. Tuy nhiên, JPY được đánh giá có khả năng duy trì đà tốt hơn so với GBP trong thời gian tới.

Đối với Nhật Bản, cú sốc điều khoản thương mại năm 2022 là rất lớn khi thâm hụt thương mại năng lượng tăng mạnh từ 10 nghìn tỷ JPY lên 33 nghìn tỷ JPY trong vòng 2 năm. Tuy nhiên, kịch bản này khó lặp lại. Cú sốc giá khí tự nhiên hiện tại chưa đạt mức nghiêm trọng như năm 2022, và nếu không có sự tăng vọt tương tự, thâm hụt thương mại năng lượng sẽ được kiểm soát tốt hơn. Ngoài ra, phản ứng chính sách lần này cũng khác biệt. Theo thỏa thuận của OECD, Nhật Bản đã cam kết giải phóng 80 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, mức lớn thứ hai sau Mỹ trong tổng số 400 triệu thùng. Chính phủ cũng giảm yêu cầu dự trữ tối thiểu của khu vực tư nhân từ 70 ngày xuống 55 ngày, tương đương khoảng 50 ngày tiêu thụ. So với việc chỉ giải phóng 7.5 triệu thùng trong năm 2022, quy mô lần này lớn hơn đáng kể, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực. Dù công suất lọc dầu đã suy giảm, Nhật Bản vẫn nằm trong top 10 toàn cầu.

Ngược lại, Anh đối mặt với mức độ rủi ro cao hơn, khiến GBP dễ bị đảo chiều. Hiệu suất của GBP hiện phụ thuộc nhiều vào biến động lợi suất. Mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng của Anh đã tăng lên gần 45% do sản lượng Biển Bắc suy giảm. Dầu và khí chiếm khoảng 90% tổng nhập khẩu năng lượng, trong khi nhập khẩu nhiên liệu tinh chế như diesel và nhiên liệu máy bay ngày càng tăng. Công suất lọc dầu của Anh đã giảm mạnh từ 18 nhà máy vào đầu thập niên 1980 xuống chỉ còn 4 nhà máy hiện nay.

Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi trong đợt biến động hiện tại, trong khi giá diesel tăng nhanh hơn xăng. Theo RAC Fuel Watch, giá xăng tăng khoảng 13% trong khi diesel tăng gần 25%. Lãnh đạo Shell cảnh báo châu Âu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tinh chế vào cuối tháng.

Trong bối cảnh tâm lý né tránh rủi ro có thể gia tăng cùng với lo ngại tăng trưởng toàn cầu, và mức độ dễ tổn thương cao hơn trước cú sốc điều khoản thương mại, GBP có nguy cơ đảo chiều sau giai đoạn duy trì ổn định trong tháng 3. Nếu kịch bản lạc quan hiện tại dẫn đến giá năng lượng giảm mạnh — điều vẫn còn chưa chắc chắn — lợi suất ngắn hạn có thể điều chỉnh giảm, qua đó làm gia tăng áp lực điều chỉnh đối với GBP.

EUR/GBP biến động mạnh nhất kể từ tháng 8 năm ngoái