MUFG - Daily FX: Tác động từ khủng hoảng giá dầu tiếp tục lan sang thị trường ngoại hối

Giá dầu tiếp tục tăng mạnh ngay từ đầu tuần vì xung đột tại Trung Đông vẫn đang diễn ra và chưa có dấu hiệu giảm căng thẳng. Trong phiên giao dịch đêm, giá dầu Brent đã tăng lên mức đỉnh mới 119.50 USD/thùng rồi sau đó giảm trở lại xuống dưới 110 USD/thùng. Nếu so với thời điểm xung đột bắt đầu vào cuối tuần trước, giá dầu đã có lúc tăng gần hai phần ba. Đây là mức tăng rất lớn trong thời gian ngắn và được xem là mức tăng mạnh nhất kể từ giai đoạn Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Việc giá dầu tăng mạnh như vậy làm gia tăng rủi ro lạm phát đình đốn đối với kinh tế toàn cầu. Lạm phát đình đốn là tình trạng nền kinh tế tăng trưởng chậm nhưng lạm phát vẫn cao. Khi giá năng lượng tăng mạnh, chi phí sản xuất và chi phí sinh hoạt tăng lên, trong khi hoạt động kinh tế có thể chậm lại. Điều này làm gia tăng rủi ro đối với thị trường tài chính, đặc biệt là thị trường chứng khoán. Chỉ số chứng khoán TOPIX của Nhật Bản đã giảm khoảng 4% trong phiên giao dịch đêm. Nếu tính từ đầu tháng đến nay, chỉ số này đã giảm gần 10%. Mức giảm này gần như xóa bỏ phần lớn mức tăng của thị trường chứng khoán Nhật Bản từ đầu năm đến nay.

Cho đến thời điểm hiện tại, tác động của cú sốc giá dầu đối với thị trường ngoại hối vẫn còn tương đối hạn chế. Đồng USD tiếp tục tăng giá so với nhiều đồng tiền lớn khác. Chỉ số USD đang tiến gần lên vùng trên của phạm vi giao dịch từ 96.000 đến 100.00. Phạm vi này đã được duy trì từ quý 2 năm ngoái đến nay. Sự tăng giá của USD thể hiện rõ hơn khi so sánh với các đồng tiền lợi suất cao của thị trường mới nổi như rand Nam Phi và forint Hungary.

Các điều kiện trên thị trường tài chính hiện đang trở nên khó khăn hơn đối với các chiến lược carry trade. Khi rủi ro thị trường tăng lên, các nhà đầu tư thường đóng các vị thế này để giảm rủi ro. Việc nhiều vị thế carry trade bị đóng có thể khiến biến động trên thị trường ngoại hối tăng lên, đặc biệt nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài.

Một yếu tố khác làm gia tăng lo ngại của nhà đầu tư là phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social. Trong bài đăng này, ông cho rằng việc giá dầu tăng chỉ là vấn đề ngắn hạn và giá sẽ giảm nhanh khi mối đe dọa hạt nhân từ Iran bị loại bỏ. Ông nói rằng việc giá dầu tăng trong ngắn hạn là cái giá nhỏ để đảm bảo an ninh và hòa bình cho Mỹ và thế giới. Quan điểm này khiến một số nhà đầu tư lo ngại rằng xung đột có thể tiếp tục kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.

Cùng lúc đó, Iran đã bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm lãnh đạo tối cao mới sau khi Ayatollah Ali Khamenei qua đời. Mojtaba Khamenei là con trai của lãnh đạo cũ và được xem là người có quan điểm cứng rắn. Ông có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, lực lượng quân sự có ảnh hưởng lớn trong chính trị và an ninh của Iran. Việc bổ nhiệm này cho thấy Iran có thể không sẵn sàng nhượng bộ trong xung đột hiện tại. Tổng thống Trump đã nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News rằng ông không hài lòng với lựa chọn lãnh đạo mới của Iran. Trước đó ông cũng nói với ABC News rằng nếu lãnh đạo mới của Iran không nhận được sự chấp thuận từ phía Mỹ thì vị trí đó sẽ không tồn tại lâu. Những phát biểu này làm tăng thêm lo ngại rằng căng thẳng tại Trung Đông có thể kéo dài.

Trong khi đó, các nước G7 đang xem xét các biện pháp nhằm hạn chế tác động của giá dầu tăng đối với kinh tế toàn cầu. Theo các nguồn tin, các bộ trưởng tài chính G7 dự kiến sẽ thảo luận về khả năng cùng nhau giải phóng một phần dự trữ dầu chiến lược trong cuộc họp diễn ra hôm nay. Cuộc họp dự kiến bắt đầu vào khoảng 13:30 CET và do Pháp khởi xướng vì Pháp hiện đang giữ chức chủ tịch G7.

Kế hoạch này được cho là có sự ủng hộ của Mỹ và nếu được thực hiện sẽ phối hợp cùng với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Theo Bloomberg, các nước chỉ thực hiện việc giải phóng dự trữ dầu chiến lược theo cách phối hợp như vậy khoảng năm lần trong quá khứ. Hai lần gần nhất diễn ra sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Theo thông tin từ Financial Times, một số quan chức Mỹ cho rằng quy mô hợp lý của đợt giải phóng dự trữ lần này có thể nằm trong khoảng từ 300 triệu đến 400 triệu thùng dầu. Con số này tương đương khoảng 25% đến 30% tổng lượng dầu dự trữ chiến lược khoảng 1.2 tỷ thùng của các nước liên quan.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới. Mỗi ngày có khoảng 17 đến 20 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu tinh chế đi qua khu vực này. Nếu tuyến vận chuyển này bị gián đoạn do xung đột, lượng dầu được giải phóng từ dự trữ chiến lược có thể bù đắp nguồn cung trong khoảng 2 đến 3 tuần. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ có tác dụng tạm thời và chủ yếu nhằm giảm bớt áp lực tăng giá dầu trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đang là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường tài chính trong ngắn hạn, các dữ liệu kinh tế được công bố gần đây trở nên ít quan trọng hơn. Nguyên nhân là các dữ liệu này phản ánh tình hình kinh tế trước khi giá năng lượng tăng mạnh, nên không phản ánh đầy đủ tác động của cú sốc giá dầu hiện tại.

Mặc dù vậy, báo cáo bảng lương phi nông nghiệp (NFP) của Mỹ công bố vào thứ Sáu vẫn thu hút sự chú ý vì kết quả thấp hơn nhiều so với dự báo. Báo cáo cho thấy số lượng việc làm tại Mỹ đã giảm 92,000 trong tháng Hai. Trước đó trong tháng Một, thị trường lao động đã tăng thêm 126,000 việc làm, vì vậy mức giảm trong tháng Hai gần như xóa bỏ phần lớn mức tăng trước đó.

Sự suy yếu của thị trường lao động trong tháng Hai phần lớn đến từ các yếu tố tạm thời. Các yếu tố này bao gồm thời tiết mùa đông khắc nghiệt làm gián đoạn hoạt động kinh tế, cuộc đình công của nhân viên y tế và sự điều chỉnh sau khi số việc làm tăng mạnh trong tháng Một.

Trong những tháng đầu năm nay, số liệu việc làm biến động khá mạnh giữa các tháng. Tuy nhiên, nếu nhìn vào xu hướng chung thì tốc độ tăng việc làm vẫn ở mức thấp, tương tự giai đoạn cuối năm ngoái. Từ đầu năm 2026 đến nay, số việc làm mới trong khu vực tư nhân tăng trung bình khoảng 30,000 việc làm mỗi tháng. Trong quý 4 năm 2025, mức tăng trung bình là khoảng 26,000 việc làm mỗi tháng.

Trong điều kiện bình thường, báo cáo NFP yếu sẽ làm tăng khả năng Fed cắt giảm lãi suất và khiến USD giảm giá. Tuy nhiên, tình hình hiện tại phức tạp hơn vì thị trường đồng thời phải đối mặt với cú sốc giá năng lượng do giá dầu tăng mạnh. Điều này khiến Fed gặp khó khăn hơn khi đưa ra quyết định chính sách tiền tệ.

Giá năng lượng tăng sẽ làm lạm phát tăng trong ngắn hạn vì chi phí năng lượng cao hơn. Tuy nhiên, khi chi phí tăng cao kéo dài, nhu cầu tiêu dùng và hoạt động kinh tế có thể giảm xuống. Khi nhu cầu giảm, áp lực lạm phát có thể giảm theo trong thời gian dài hơn.

Hiện tại, thị trường lãi suất của Mỹ đã điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách của Fed. Nhà đầu tư đang cho rằng Fed có thể trì hoãn thời điểm cắt giảm lãi suất và quy mô cắt giảm cũng có thể nhỏ hơn so với dự báo trước đó. Sự thay đổi kỳ vọng này đã khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên và hỗ trợ đồng USD.

Tuy nhiên, sự thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ còn mạnh hơn tại châu Âu. Thị trường lãi suất của Eurozone hiện đang định giá khả năng ECB có thể tăng lãi suất tổng cộng gần 50 bps từ nay đến cuối năm. Điều này xảy ra dù nền kinh tế Eurozone có khả năng chịu tác động tiêu cực lớn hơn từ việc giá năng lượng tăng mạnh.

Cú tăng vọt của giá dầu có thể kích hoạt biến động mạnh trên thị trường ngoại hối?