RBC Royal Bank: Giá xăng đắt đỏ đẩy lạm phát tháng 3 của Canada tăng cao

Giá xăng tăng cao trong tháng 3 tại Canada — tăng 21% so với tháng 2 — dự kiến sẽ kéo tốc độ tăng trưởng hàng năm của Chỉ số Giá Tiêu dùng chính thức lên 2.5% từ mức 1.8% trong tháng 2, trong khi lạm phát không bao gồm thực phẩm và năng lượng nhích nhẹ lên 2.2%.

Lạm phát năng lượng theo năm nhiều khả năng sẽ quay trở lại trên mức 0 lần đầu tiên kể từ mùa xuân năm ngoái, khi việc bãi bỏ thuế carbon tiêu dùng liên bang đã khiến giá giảm vào tháng 4. Trong tháng 3, giá xăng tăng trung bình 6.8% so với cùng kỳ năm trước, nhưng sẽ tăng tới 23% nếu loại bỏ tác động từ thay đổi thuế này.

Tác động từ việc loại bỏ thuế carbon sẽ không còn xuất hiện trong so sánh theo năm kể từ tháng 4. Giá xăng đã tiếp tục tăng và tính đến hiện tại đang cao hơn hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Việc tạm thời đình chỉ thuế tiêu thụ nhiên liệu liên bang (10 cent mỗi lít) có hiệu lực từ ngày 20 tháng 4 sẽ giúp giảm bớt một phần áp lực này. Tuy nhiên, đội ngũ phân tích của RBC Bank ước tính chỉ số CPI năng lượng tăng sẽ đẩy lạm phát chính thức vượt ngưỡng 3% trong tháng 4.

Chỉ số CPI thực phẩm trước đó bị đẩy lên cao do hiệu ứng so sánh theo năm bất lợi, xuất phát từ kỳ nghỉ thuế HST/GST liên bang năm ngoái, và dự kiến sẽ hạ nhiệt trong tháng 3 khi kỳ nghỉ thuế năm 2025 rơi vào giữa tháng 2.

Trọng tâm trong các tháng tới sẽ dần chuyển sang mức độ mà đà tăng mạnh của giá năng lượng lan tỏa sang áp lực lạm phát diện rộng, điều được phản ánh rõ nhất qua các thước đo lạm phát lõi của Ngân hàng Canada, vốn loại bỏ các thành phần biến động mạnh cũng như tác động của thuế gián thu.

Các thước đo lạm phát lõi này đã cho thấy tín hiệu giảm đáng kể trước khi xung đột Trung Đông xảy ra. CPI giản lược và trung bình chỉ ở mức 1% theo năm trong giai đoạn từ tháng 12 đến tháng 2.

Khảo sát doanh nghiệp dự báo nhu cầu cải thiện trước giá dầu cao

Áp lực lạm phát cơ bản hạ nhiệt phù hợp với bức tranh nhu cầu nội địa còn yếu nhưng đang dần cải thiện, theo phản ánh từ các doanh nghiệp trong Khảo sát Triển vọng Kinh doanh Q4 của BoC năm 2025.

Bản cập nhật Q1 công bố vào thứ Hai dự kiến sẽ cho thấy xu hướng tương tự, phù hợp với các chỉ báo niềm tin kinh doanh khác (ví dụ: Business Barometer của CFIB), vốn đã cải thiện đáng kể vào đầu năm 2026 trước khi giá dầu tăng mạnh gần đây. Thời điểm khảo sát BOS diễn ra trong tháng 2 nên nhiều khả năng chưa phản ánh đầy đủ sự thay đổi trong tâm lý sau khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng đó.

Diễn biến mềm hơn gần đây của các chỉ số lạm phát lõi sẽ tạo thêm dư địa cho BoC có thể bỏ qua cú sốc giá năng lượng ban đầu từ xung đột, nhưng điều này sẽ không còn phù hợp nếu áp lực lạm phát lan rộng và kéo dài. Rủi ro giá dầu cao thấm vào lạm phát lõi và kéo kỳ vọng lạm phát đi lên là có, đặc biệt nếu giá duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhưng đây chưa phải kịch bản cơ sở trong các nhận định hiện tại của RBC Royal Bank.

Ở thời điểm hiện tại, các nhà phân tích tiếp tục theo dõi diễn biến giá dầu, với kỳ vọng giá sẽ giảm dần trong phần còn lại của năm. Tác động lên CPI lõi được đánh giá là hạn chế và họ dự báo BoC sẽ giữ lãi suất qua đêm ổn định ở mức 2.25% trong năm 2026.

Phù hợp với ước tính sơ bộ của Statistics Canada, các chuyên gia kỳ vọng doanh số bán lẻ tăng 0.9% trong tháng 2, tiếp nối mức tăng 1.1% trong tháng 1. Công cụ theo dõi chi tiêu tiêu dùng của họ tiếp tục ghi nhận sự vững vàng của các giao dịch bán lẻ lõi trong đầu năm 2026 và kéo dài sang tháng 3, bất chấp giá nhiên liệu tăng mạnh.

Tại Mỹ, trọng tâm trong tuần tới sẽ là dữ liệu doanh số bán lẻ tháng 3. Các nhà phân tích kỳ vọng doanh số danh nghĩa tăng 1.4%, chủ yếu nhờ giá xăng cao hơn — vốn thường tăng khoảng 26% trong tháng 3 — cùng với doanh số xe cơ giới nhẹ cải thiện. Nếu loại trừ xe cơ giới và xăng, chi tiêu bán lẻ được dự báo tăng khiêm tốn hơn (+0.2% m/m), trong bối cảnh chi tiêu cho hàng hóa tùy chọn suy giảm sau giai đoạn mua sắm sớm trước thuế quan diễn ra mạnh trong năm ngoái.