RBC Royal Bank: Người tiêu dùng Mỹ có thể sẽ phải dùng tiền tiết kiệm để chi trả giá xăng cao

Những tác động từ các tin tức tích cực xoay quanh các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã dần lắng xuống, kéo giá dầu giảm đáng kể trong tuần này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức giá dầu trên 80 USD/thùng vẫn cao hơn đáng kể so với kỳ vọng đầu năm của RBC Royal Bank. Trong bối cảnh các báo cáo dữ liệu tháng 3 sẽ tiếp tục được công bố trong vài tuần tới, có cơ sở để cho rằng các lực tác động trái chiều sẽ vẫn là chủ đề chi phối trong ngắn hạn.

Trong tuần tới, tâm điểm sẽ là dữ liệu doanh số bán lẻ tháng 3. Doanh số bán lẻ tổng thể dự kiến sẽ được hỗ trợ bởi giá xăng cao hơn — vốn thường tăng khoảng 26% trong tháng 3 — và do số liệu này phản ánh chi tiêu danh nghĩa, nhóm phân tích dự báo mức tăng có thể đạt 1.4% so với tháng trước. Doanh số xe cơ giới hạng nhẹ cũng ghi nhận thêm một tháng tích cực, góp phần nâng số liệu chung. Tuy nhiên, nếu loại trừ cả xe cơ giới và xăng, chi tiêu bán lẻ được dự báo chỉ tăng nhẹ (+0.2% m/m). Tăng trưởng trong nhóm kiểm soát bán lẻ cũng được dự báo chậm lại ở mức +0.2%, khi chi tiêu cho các mặt hàng tùy ý suy yếu sau giai đoạn tăng mạnh trước thuế quan trong năm ngoái. Cụ thể, chi tiêu cho quần áo và đồ thể thao được kỳ vọng hạ nhiệt sau khi duy trì mức tăng trưởng cao theo năm trước đó. Dù vậy, tốc độ tăng trưởng theo năm của các nhóm này vẫn được dự báo duy trì ở mức cao, nhưng thấp hơn so với các mức đỉnh gần đây.

Tuy nhiên, các nhà phân tích không cho rằng việc giá xăng tăng mạnh sẽ kéo theo sự sụt giảm trong doanh số bán lẻ danh nghĩa, vì hai lý do chính. Thứ nhất, các hộ gia đình có xu hướng rút tiền tiết kiệm để bù đắp chi phí xăng cao hơn. Thứ hai, kinh nghiệm từ các đợt tăng giá xăng trước đây cho thấy người tiêu dùng thường không cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác để bù đắp cho chi phí nhiên liệu tăng.

Điều này không chỉ đúng với tháng 3. Trước đây, các chuyên gia đã xây dựng các kịch bản giá dầu trong khoảng từ 75 USD/thùng đến 100 USD/thùng. Với kịch bản 100 USD/thùng, chi tiêu danh nghĩa cho xăng có thể tăng thêm khoảng 150 tỷ USD, bởi cứ mỗi 10 USD/thùng tăng của giá WTI thường tương ứng với mức tăng khoảng 30 cent của giá xăng. Trong 30 năm qua, biến động giá dầu có mối tương quan chặt chẽ hơn với tỷ lệ tiết kiệm cá nhân so với chi tiêu tiêu dùng không bao gồm xăng. Điều này cho thấy tổng chi tiêu của người tiêu dùng nhiều khả năng vẫn ổn định, khi các hộ gia đình lựa chọn giảm tiết kiệm thay vì cắt giảm chi tiêu. Trong kịch bản 100 USD/thùng, tỷ lệ tiết kiệm có thể giảm 0.7 điểm phần trăm xuống còn 3.3% — mức thấp nhất kể từ năm 2022, thời điểm xung đột Nga–Ukraine trùng với làn sóng chi tiêu hậu đại dịch. Trong khi đó, kịch bản 75 USD/thùng sẽ kéo tỷ lệ tiết kiệm giảm khoảng 0.3 điểm phần trăm. Có cơ sở để cho rằng kết quả thực tế nhiều khả năng sẽ nằm giữa hai kịch bản này, với mức giảm từ 0.3 đến 0.7 điểm phần trăm.

Tuy vậy, vẫn tồn tại những áp lực tiềm ẩn. Tỷ lệ tiết kiệm là chỉ số tổng hợp cho toàn bộ người tiêu dùng, trong đó nhóm thu nhập cao — vốn có tỷ lệ tiết kiệm cao hơn đáng kể — khiến con số này bị kéo lên. Ngược lại, các hộ gia đình thu nhập thấp có ít dư địa tiết kiệm hơn và có xu hướng phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng khi đối mặt với giá xăng cao. Do đó, việc rút tiết kiệm không phải là giải pháp bền vững trong dài hạn, đặc biệt khi nhóm thu nhập thấp đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu căng thẳng, như tỷ lệ nợ quá hạn gia tăng, đồng thời chịu thêm áp lực từ các biện pháp thuế quan. Khả năng ứng phó của người tiêu dùng trước cú sốc giá sẽ phụ thuộc vào cả thời gian và mức độ. Mặc dù kịch bản 100 USD/thùng có thể được hấp thụ trong ngắn hạn, nhưng nếu giá duy trì ở mức cao trong thời gian dài, rủi ro sẽ gia tăng đáng kể.

Bên cạnh dữ liệu bán lẻ, đây là những yếu tố giới chuyên môn đang theo dõi:

• Các đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu nhiều khả năng sẽ ổn định quanh mức 205,000 trong tuần kết thúc ngày 18 tháng 4, sau khi giảm trong tuần trước. Số đơn tiếp tục (tuần kết thúc ngày 11 tháng 4) sẽ đặc biệt quan trọng, do tuần chứa ngày 12 là tuần tham chiếu cho khảo sát hộ gia đình. Các đơn xin lần đầu đã duy trì ổn định trong tuần tham chiếu tháng 4 so với tháng 3, củng cố quan điểm của RBC Royal Bank rằng tỷ lệ thất nghiệp sẽ ổn định trong bối cảnh tuyển dụng ròng thấp và sa thải ở mức hạn chế.
• Trong tuần tới, dữ liệu cuối cùng từ U-Michigan về tâm lý người tiêu dùng và kỳ vọng lạm phát cũng sẽ được công bố. Trước biến động gần đây của giá năng lượng, có cơ sở để cho rằng kỳ vọng lạm phát 1 năm có khả năng sẽ được điều chỉnh đáng kể hơn bình thường. Đáng chú ý, kỳ vọng lạm phát trong khoảng 5–10 năm vẫn duy trì tương đối ổn định, bất chấp số liệu sơ bộ cho thấy kỳ vọng 1 năm đã tăng thêm 1 điểm phần trăm so với mức cuối cùng của tháng 3.