Swissquote Bank: Biến động thị trường tăng mạnh khi căng thẳng địa chính trị leo thang

Hôm qua thị trường có nhiều biến động mạnh và khác thường. Thị trường châu Á và châu Âu giảm đáng kể khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang. Giá dầu và khí đốt tăng nhanh do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Dầu thô Mỹ tăng hơn 10% ngay khi mở cửa. Hợp đồng tương lai khí đốt châu Âu có lúc tăng tới 50% sau khi Qatar đóng cửa một cơ sở sản xuất khí đốt vì bị tấn công bằng máy bay không người lái từ Iran. Kết thúc phiên, hợp đồng tương lai TTF vẫn tăng gần 40% so với trước đó.

Tại châu Âu, cổ phiếu ngành quốc phòng và năng lượng tăng mạnh do được kỳ vọng hưởng lợi từ xung đột và giá năng lượng cao. Ngược lại, cổ phiếu ngân hàng, du lịch và hàng xa xỉ giảm sâu vì nhà đầu tư lo ngại kinh tế chậm lại và chi tiêu suy yếu. Chỉ số Stoxx 600 giảm 1.62% so với mức đỉnh lịch sử. Giá trái phiếu chính phủ châu Âu tăng, kéo lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng thêm 8 bps.

Lợi suất trái phiếu chính phủ trên toàn cầu cũng tăng, bao gồm lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm. Thông thường, khi rủi ro tăng cao, nhà đầu tư sẽ mua trái phiếu Mỹ khiến lợi suất trái phiếu giảm. Tuy nhiên, lần này lợi suất lại tăng vì nhà đầu tư lo ngại giá năng lượng tăng sẽ làm lạm phát quay trở lại. Nếu lạm phát tăng, các ngân hàng trung ương như Fed sẽ khó cắt giảm lãi suất trong năm nay. Thậm chí, nếu lạm phát tăng mạnh, một số ngân hàng trung ương có thể phải tính đến việc thắt chặt chính sách trở lại thay vì nới lỏng.

Phản ứng của thị trường châu Âu nhìn chung phù hợp với bối cảnh này. DAX, chỉ số chịu ảnh hưởng lớn từ chi phí năng lượng, giảm mạnh nhất trong các chỉ số lớn. FTSE 100 giảm ít hơn vì có nhiều doanh nghiệp năng lượng và quốc phòng được hưởng lợi từ giá dầu tăng.

Điểm đáng chú ý là phản ứng của thị trường Mỹ. Trong suốt phiên giao dịch, thông tin tiêu cực liên tục xuất hiện. Ngoài sự việc tại Qatar, Saudi Aramco cũng tạm dừng hoạt động tại nhà máy lọc dầu lớn nhất của nước này do bị tấn công. Quan chức Iran tuyên bố không đàm phán và sẵn sàng tiếp tục xung đột. Tổng thống Trump cho biết cuộc chiến có thể kéo dài nhiều tuần và Mỹ có thể triển khai quân nếu cần thiết.

Dù vậy, giá dầu giảm bớt so với mức cao đầu phiên. Khi giá dầu giảm bớt, thị trường chứng khoán Mỹ phục hồi. S&P 500 và Nasdaq 100 đều đóng cửa tăng nhẹ. Điều này cho thấy nhà đầu tư Mỹ tập trung nhiều vào diễn biến giá dầu hơn là các tin tức chính trị. Khi giá dầu giảm, họ cho rằng rủi ro lạm phát sẽ bớt nghiêm trọng và tiếp tục mua cổ phiếu khi giá giảm.

Sáng nay tại châu Á, tâm lý thận trọng quay trở lại. Giá dầu tăng trở lại trên 73 USD/thùng sau khi đã giảm gần 70 USD/thùng trước đó. Giá khí đốt tự nhiên Mỹ tiếp tục tăng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn ở mức cao, và lợi suất tại Úc, Nhật Bản cũng tăng. Hợp đồng tương lai chứng khoán chuyển sang giảm điểm. Điều này cho thấy thị trường đang đánh giá lại rủi ro.

Ở nhóm cổ phiếu cụ thể, Palantir tăng gần 6% do hoạt động liên quan đến lĩnh vực quân sự. Nvidia tăng 3% sau khi thông báo đầu tư vào các công ty sản xuất thiết bị quang học cho trung tâm dữ liệu là Lumentum và Coherent. Mục tiêu là đảm bảo hạ tầng kết nối tốc độ cao cho AI. Tuy nhiên, có rủi ro rằng các khách hàng tại Trung Đông có thể giảm doanh thu do gián đoạn sản xuất và thương mại, từ đó trì hoãn kế hoạch đầu tư AI và mua chip. Rủi ro này hiện chưa được thị trường phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu.

Đồng USD tăng giá cũng gây bất lợi cho lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ lớn vì làm giảm giá trị doanh thu từ nước ngoài khi quy đổi sang USD. Dù vậy, ETF Magnificent 7 của Roundhill vẫn tăng 0.42% và phục hồi từ dưới đường trung bình động 200 ngày. Cổ phiếu phần mềm cũng tăng. Điều này cho thấy nhà đầu tư Mỹ chưa quá lo ngại về căng thẳng địa chính trị trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao, chi phí sản xuất sẽ tăng và người tiêu dùng phải chi nhiều tiền hơn cho nhiên liệu. Khi đó, lợi nhuận doanh nghiệp và nhu cầu tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng, kể cả tại Mỹ.

Big Tech đang chi tiêu vốn lớn để phát triển AI và phần lớn nguồn vốn này đến từ phát hành nợ. Nếu tâm lý thị trường chuyển từ kỳ vọng tăng trưởng mạnh sang lo ngại về gánh nặng nợ, giá cổ phiếu có thể điều chỉnh. Giá năng lượng tăng sẽ làm rủi ro điều chỉnh lớn hơn vì làm tăng chi phí và áp lực lạm phát.

Một nhà phân tích tại Goldman Sachs cho rằng thị trường có thể cần điều chỉnh thêm trước khi có thể tăng trở lại. Quan điểm này dựa trên đánh giá rằng rủi ro hiện tại chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cổ phiếu, đặc biệt là trong bối cảnh các công ty công nghệ lớn tăng vay nợ để tài trợ đầu tư.

Trên thị trường ngoại hối, nếu xung đột kéo dài, USD có thể tiếp tục mạnh lên vì được coi là tài sản an toàn. Giá vàng không tăng mạnh thêm cho thấy nhà đầu tư chưa tăng mạnh vị thế phòng thủ. Bitcoin tăng hơn 4.5% dù môi trường rủi ro chưa ổn định. Một số nhà đầu tư coi Bitcoin như công cụ phòng ngừa rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, nếu căng thẳng làm tăng vai trò của Mỹ và củng cố vị thế của USD, thì USD có thể vẫn là tài sản được ưu tiên hơn.

Tóm lại, rủi ro địa chính trị đang tăng lên. Biến động thị trường gia tăng do bất ổn thương mại và xung đột. Nếu lạm phát quay trở lại vì giá năng lượng cao, điều kiện tài chính toàn cầu có thể bị thắt chặt hơn. Sáng nay, thị trường châu Á giảm điểm, trong đó Kospi của Hàn Quốc giảm khoảng 6.5%.

Nhà đầu tư không nên bán tháo vì hoảng loạn. Tuy nhiên, với mức độ rủi ro hiện tại và thông tin còn chưa rõ ràng, thị trường chưa đủ hấp dẫn để mua mạnh khi giá giảm.