Swissquote Bank: Các ngân hàng trung ương sẽ phản ứng ra sao trước giá dầu tăng cao?

Tuần giao dịch mới bắt đầu với diễn biến quen thuộc trên thị trường dầu mỏ: giá dầu tăng mạnh ngay khi thị trường mở cửa, sau đó giảm bớt mức tăng khi nhà đầu tư tiếp tục cập nhật và đánh giá các thông tin mới từ Trung Đông. Những thông tin quan trọng bao gồm vụ tấn công vào trung tâm xuất khẩu dầu lớn của Iran vào tối thứ Sáu, tuyên bố từ phía Iran rằng Eo biển Hormuz có thể được sử dụng bởi các quốc gia không phải là Mỹ, Israel và các nước được coi là đồng minh của họ, mặc dù hiện vẫn chưa rõ Iran sẽ xác định thế nào là “đồng minh” và họ sẽ áp dụng quy định này ra sao. Đồng thời, IEA cũng cho biết khoảng 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược có thể được giải phóng ngay lập tức nếu cần thiết và có thể cung cấp cho thị trường châu Á, khu vực phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn dầu vận chuyển qua Eo biển Hormuz.

Nhìn chung, vụ tấn công vào Đảo Kharg, một trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, cùng với các cuộc tấn công qua lại giữa các bên trong khu vực cho thấy cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn và hiện chưa có dấu hiệu cho thấy tình hình sẽ sớm kết thúc.

Tuy nhiên, thị trường châu Á vào sáng nay có phần bớt căng thẳng khi xuất hiện thông tin rằng hai tàu chở khí hóa lỏng đang trên đường đến Ấn Độ đã có thể đi qua Eo biển Hormuz. Mỹ cũng đã kêu gọi các quốc gia trên thế giới điều tàu đến khu vực này để hỗ trợ bảo vệ các tuyến vận chuyển và giúp đảm bảo rằng các tàu thương mại vẫn có thể đi lại bình thường. Dù vậy, phản ứng của các quốc gia đối với lời kêu gọi này khá khác nhau vì quyết định tham gia có thể kéo theo những hệ quả chính trị và địa chính trị phức tạp.

Giá dầu thô Mỹ bắt đầu tuần mới ở mức trên 100 USD/thùng và sau đó giảm xuống, hiện ổn định quanh mức 98.50 USD/thùng. Giá dầu Brent mở cửa ở mức ngay dưới 100 USD/thùng và hiện đang giao dịch hơi trên mức này. Trong khi đó, dầu Dubai có mức giá cao hơn đáng kể, hiện giao dịch trên 123 USD/thùng.

Thông tin cho thấy dầu có thể tiếp tục được vận chuyển đến châu Á đã giúp cải thiện tâm lý trên một số thị trường chứng khoán trong khu vực. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng gần 1% tại thời điểm viết bài, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng hơn 1%, trong khi chỉ số CSI 300 của Trung Quốc ban đầu giảm khi mở cửa nhưng sau đó phục hồi phần lớn mức giảm. Sự phục hồi này được hỗ trợ bởi dữ liệu kinh tế cho thấy đầu tư, sản xuất công nghiệp và doanh số bán lẻ tại Trung Quốc đều cao hơn dự kiến, mặc dù tỷ lệ thất nghiệp tăng vẫn khiến nhà đầu tư lo ngại.

Về dữ liệu kinh tế của Mỹ, các số liệu được công bố vào thứ Sáu mang đến một số bất ngờ và phần lớn không phải là tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GDP của Mỹ trong quý 4 đã được điều chỉnh giảm xuống còn 0.7%, thấp hơn mức 1.4% được công bố trước đó một tháng và thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 4.4% của quý 3. Doanh số bán hàng chỉ tăng 0.4%, trong khi áp lực giá cả tăng lên 3.8%. Ngoài ra, dữ liệu gần đây cho thấy chỉ số PCE lõi, thước đo lạm phát mà Fed thường sử dụng để đánh giá xu hướng giá cả, đã tăng lên 3.1% trong tháng 1 từ mức 3.0% của tháng trước. Phần lớn thị trường đã dự đoán trước mức tăng này, nhưng việc xác nhận rằng lạm phát đã bắt đầu tăng trở lại trước khi giá năng lượng tăng mạnh do xung đột ở Trung Đông khiến những người ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng, thường được gọi là phe dovish trong Fed, gặp nhiều khó khăn hơn trong việc lập luận cho việc giảm lãi suất.

Fed sẽ tổ chức cuộc họp chính sách trong tuần này và nhiều khả năng sẽ giữ nguyên mức lãi suất hiện tại. Áp lực chính trị từ Nhà Trắng khó có thể khiến Fed thay đổi quyết định, đặc biệt khi các chỉ trích nhằm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell gần đây được nhiều nhà phân tích đánh giá là không có cơ sở rõ ràng. Vì vậy, khả năng Fed cắt giảm lãi suất trong tuần này gần như không có, và thậm chí khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay cũng đang trở nên thấp hơn. Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục kéo dài và giữ giá năng lượng ở mức cao, Fed sẽ càng khó có thể nới lỏng chính sách tiền tệ.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm hiện đang ở mức cao nhất kể từ tháng 8 năm ngoái, trong khi chỉ số DXY đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11. Đồng USD sáng nay giảm nhẹ trong giao dịch tại châu Á, điều này phần nào hỗ trợ thị trường chứng khoán khu vực, nhưng xu hướng chung của USD vẫn có thể tiếp tục tăng trong những tuần tới nếu xung đột kéo dài, giá năng lượng tiếp tục tăng và kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất tiếp tục giảm.

Trong tuần, nhiều ngân hàng trung ương lớn khác cũng sẽ công bố quyết định lãi suất, bao gồm ECB, BoE, SNB, BoJ, RBA và PBoC. Những ngân hàng này đang phải đối mặt với một tình huống khó khăn.

Tất cả các ngân hàng trung ương nói trên đều phải cân nhắc giữa hai rủi ro chính. Một mặt, giá dầu và khí đốt tăng có thể khiến lạm phát tăng trở lại. Mặt khác, tăng trưởng kinh tế tại nhiều quốc gia đang chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp có dấu hiệu tăng, điều này tạo áp lực phải nới lỏng chính sách để hỗ trợ nền kinh tế.

Ví dụ, cách đây hai tuần thị trường dự đoán ECB sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng hiện một số nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu ECB có cần phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa để tránh lặp lại tình huống trong cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây sau khi Nga tấn công Ukraine, khi giá năng lượng tăng mạnh đã làm lạm phát tăng cao.

Trong khi đó, BoE trước đó được dự đoán có thể cắt giảm lãi suất vì lạm phát tại Anh đang tiến gần mục tiêu 2% và việc giảm lãi suất có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, dữ liệu mới cho thấy nền kinh tế Anh gần như không tăng trưởng trong tháng 1. Dù vậy, BoE có thể sẽ chưa vội giảm lãi suất ngay lập tức vì ngân hàng này cần theo dõi tác động của giá năng lượng tăng đối với lạm phát trước khi đưa ra quyết định hỗ trợ tăng trưởng.

SNB nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong thời gian tới. Đồng franc Thụy Sĩ đang ở mức mạnh, và điều này có thể giúp giảm bớt tác động của việc giá dầu tăng đối với lạm phát trong nước. Đối với BoJ, việc giá năng lượng tăng cùng với sự mất giá đáng kể của đồng JPY có thể khiến ngân hàng này tiếp tục tiến thêm các bước trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ. Trong khi đó, RBA được dự đoán sẽ tăng lãi suất thêm 25 bps vào thứ Ba nhằm đối phó với rủi ro lạm phát.

Tóm lại, xu hướng chung có thể là nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới sẽ phát tín hiệu hawkish, nghĩa là họ có xu hướng duy trì hoặc thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát. Nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài, lập trường này có thể ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường tài chính trong tuần này.

Ngoài các vấn đề địa chính trị và chính sách tiền tệ, thị trường công nghệ cũng có một sự kiện đáng chú ý trong tuần. Hội nghị NVIDIA GTC sẽ diễn ra từ hôm nay đến thứ Năm. Tại sự kiện này, Nvidia và Giám đốc điều hành Jensen Huang được kỳ vọng sẽ công bố kế hoạch phát triển các dòng chip mới. Những thông báo này thường có tác động lớn đến ngành công nghệ, đặc biệt là các công ty sản xuất chip bán dẫn, và có thể khiến giá cổ phiếu trong lĩnh vực này biến động mạnh. Tuy nhiên, vẫn còn phải chờ xem liệu các thông tin từ sự kiện công nghệ này có thu hút được sự chú ý của thị trường trong bối cảnh tin tức về chiến tranh đang chiếm phần lớn các tiêu đề trên truyền thông hay không.