Swissquote Bank: Chứng khoán Nhật Bản tăng nhờ động thái kêu gọi bầu cử sớm của Thủ tướng Takaichi

Tuần giao dịch thứ hai của năm mới mở đầu với nhiều lo ngại khi Donald Trump gia tăng sức ép lên Fed, thông qua việc Bộ Tư pháp Mỹ (DoJ) gửi trát liên quan đến Chủ tịch Fed Jerome Powell xoay quanh việc cải tạo trụ sở Fed. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng Powell đã lên tiếng bảo vệ lập trường của mình và cho rằng các cáo buộc này chủ yếu xuất phát từ sự không hài lòng của Trump khi Fed không cắt giảm lãi suất nhanh như ông mong muốn, một tốc độ phù hợp hơn với mục tiêu chính trị của ông.

Vấn đề nằm ở chỗ, Fed không thể đơn giản hạ lãi suất mạnh tay mà không phải trả giá. Việc nới lỏng quá mức sẽ làm lạm phát quay trở lại, khiến chi phí sinh hoạt tăng cao hơn và làm trầm trọng thêm các vấn đề hiện tại. Điều này không giúp người dân giảm gánh nặng sinh hoạt, không kiểm soát được lạm phát và cũng không khiến nhà ở trở nên dễ tiếp cận hơn, mà ngược lại còn làm mọi thứ xấu đi.

Đó là lý do thị trường trái phiếu Mỹ phản ứng rõ rệt, với lợi suất dốc lên. Lợi suất dài hạn tăng nhanh hơn lợi suất ngắn hạn phản ánh lo ngại rằng các đợt cắt giảm lãi suất mạnh trong ngắn hạn có thể kích thích lạm phát, buộc Fed phải quay lại thắt chặt chính sách trong tương lai.

Đồng USD cũng chịu áp lực từ những bất ổn xoay quanh Fed. Khi niềm tin vào tính độc lập của Fed suy yếu, thị trường lo ngại rằng Fed sẽ bị buộc phải nới lỏng chính sách tiền tệ, dẫn đến tăng trưởng kém bền vững và lạm phát cao hơn. Các cựu lãnh đạo Fed như Janet Yellen, Ben Bernanke và Alan Greenspan đã lên tiếng cảnh báo rằng đây là cách điều hành chính sách thường thấy ở các thị trường mới nổi có thể chế yếu, và hệ quả thường là lạm phát cao cùng suy giảm kinh tế nghiêm trọng.

Thổ Nhĩ Kỳ là ví dụ điển hình cho việc làm suy yếu ngân hàng trung ương. Khi chính sách tiền tệ bị chi phối bởi quan điểm chính trị, lạm phát bùng phát, đồng nội tệ mất giá mạnh và nền kinh tế suy yếu kéo dài. So sánh này cho thấy, nếu một nền kinh tế lớn cũng đi theo con đường đó, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Liệu kịch bản tương tự có xảy ra với Mỹ hay không vẫn là câu hỏi mở. Lịch sử cho thấy, ngay cả những hệ thống tưởng như vững chắc nhất cũng có thể gặp rủi ro nếu các nền tảng cốt lõi bị xói mòn.

Xu hướng “bán Mỹ”, hay nói cách khác là giao dịch đặt cược vào sự suy yếu của USD, đang thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản hữu hình. Giá vàng và bạc đã lập đỉnh mới, với bạc đang dao động quanh vùng 85 USD mỗi ounce. Trong bối cảnh bất ổn gia tăng, khả năng bạc hướng tới mốc 100 USD không phải là điều khó xảy ra.

Vương quốc Anh cũng là một ví dụ khác cho thấy niềm tin vào một đồng tiền có thể suy giảm như thế nào. Sau Brexit, dù thể chế vẫn ổn định, sức hấp dẫn của đồng bảng Anh đã giảm đáng kể và việc khôi phục niềm tin này là một quá trình rất khó khăn. Với việc USD chiếm khoảng 90% giao dịch ngoại hối toàn cầu, bất kỳ cú sốc nào đối với đồng tiền này cũng có thể tạo ra tác động lan tỏa mạnh trên phạm vi toàn cầu.

Quay lại với chứng khoán Mỹ, thị trường mở cửa giảm trong phiên gần đây khi kỳ vọng cắt giảm lãi suất chỉ mang lại tác động tích cực một phần. Tuy nhiên, lực mua nhanh chóng quay trở lại, đặc biệt ở nhóm cổ phiếu công nghệ hưởng lợi từ đồng USD yếu hơn, giúp S&P 500 đóng cửa ở mức cao kỷ lục mới.

Cần lưu ý rằng, một phần đà tăng này đến từ việc USD suy yếu. Khi quy đổi lợi nhuận sang các đồng tiền khác, bức tranh trở nên kém tích cực hơn. Ví dụ, chỉ số chứng khoán Thụy Sĩ mang lại mức tăng hơn 15% trong năm ngoái, trong khi S&P 500 lại giảm giá trị khi tính theo CHF. Điều này cho thấy việc phòng ngừa rủi ro với USD ngày càng trở nên quan trọng, bởi USD không còn là nơi trú ẩn an toàn mặc định như trước đây. Trong các giai đoạn biến động, vàng và bạc có xu hướng thu hút dòng tiền trú ẩn nhiều hơn.

Hôm nay, thị trường chờ đợi dữ liệu CPI mới nhất của Mỹ, đồng thời mùa báo cáo lợi nhuận khởi động với kết quả quý 4 của JPMorgan. Các nhà đầu tư sẽ tập trung vào triển vọng kinh tế, mức trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, cũng như quan điểm của ngân hàng về AI, chất lượng tín dụng, biên lợi nhuận và chiến lược phân bổ vốn. Những nhận định này có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý thị trường trong mùa báo cáo lợi nhuận sắp tới.

S&P 500 được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận 8.3% trong quý này, đánh dấu quý thứ mười liên tiếp có tăng trưởng EPS dương. Nếu loại trừ nhóm Magnificent Seven, mức tăng chỉ còn 4.6%. Dù vậy, triển vọng các quý tới vẫn tương đối tích cực, giúp thị trường tránh được một đợt bán tháo mạnh bất chấp các tin tức bất lợi và trong bối cảnh Fed vẫn duy trì hỗ trợ thanh khoản.

Tại Nhật Bản, thị trường chứng khoán diễn biến rất tích cực trước thông tin Thủ tướng Takaichi có thể giải tán Hạ viện và kêu gọi bầu cử sớm. Kỳ vọng về việc bà Takaichi sẽ thắng lớn làm gia tăng khả năng chính phủ triển khai các gói kích thích tài khóa quy mô lớn, qua đó hỗ trợ chứng khoán. Nhóm cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà tăng, với chỉ số Topix tăng hơn 2.5%. Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng mạnh lên 2.16%, trong khi USD/JPY tiến sát mốc 159, một mức có thể sớm khiến giới chức Nhật Bản phải lên tiếng. Điều này cho thấy rủi ro đối với các vị thế bán khống đồng yên đang gia tăng.

Cuối cùng, lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng thường làm dấy lên lo ngại về áp lực bán trên thị trường toàn cầu, do các nhà đầu tư Nhật Bản có xu hướng đưa vốn về nước khi lợi suất nội địa trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, thanh khoản toàn cầu vẫn dồi dào, khiến tác động lan tỏa từ kênh này tạm thời chưa quá đáng kể.