Swissquote Bank: Dầu mỏ, cổ phiếu quốc phòng và kim loại đất hiếm hưởng lợi từ xung đột Venezuela

Dầu thô ban đầu không thu hút được lực mua tại thị trường châu Á sau các tin tức liên quan đến Venezuela. Tuy nhiên, khi thị trường châu Âu mở cửa, lực cầu tăng lên rõ rệt, giúp giá dầu đảo chiều đi lên. Sang phiên Mỹ, đà mua tiếp tục được củng cố, đẩy giá dầu thô Mỹ vượt mốc 58.50 USD mỗi thùng. Đến sáng nay, khi thị trường châu Á giao dịch trở lại, giá dầu chịu áp lực điều chỉnh nhẹ và dao động ngay trên ngưỡng 58 USD mỗi thùng.

Như đã phân tích trước đó, sự thận trọng của nhà đầu tư xuất phát từ tình trạng thực tế của ngành dầu mỏ Venezuela. Các mỏ dầu lớn tại quốc gia này đã bị suy giảm nghiêm trọng do nhiều năm thiếu vốn đầu tư và sử dụng công nghệ lạc hậu. Điều này khiến khả năng khai thác và xuất khẩu dầu với quy mô lớn bị hạn chế. Vì vậy, dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới, lượng dầu xuất khẩu hiện tại chỉ chiếm chưa đến 1% tổng nguồn cung toàn cầu.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump dường như đã đưa ra một định hướng cụ thể. Ông kêu gọi các tập đoàn dầu mỏ Mỹ đầu tư hàng tỷ USD để sửa chữa và nâng cấp cơ sở hạ tầng dầu khí tại Venezuela, từ đó khôi phục sản lượng và tạo lợi nhuận cho nền kinh tế Mỹ cũng như cho chính các doanh nghiệp tham gia. Quan điểm này đã được thị trường cổ phiếu dầu mỏ đón nhận tích cực. Trong phiên giao dịch hôm qua, nhóm năng lượng trong chỉ số S&P 500 tăng 2.72% và thiết lập mức đỉnh lịch sử mới. Diễn biến này củng cố thêm lập luận rằng môi trường lãi suất mềm của Fed, rủi ro lạm phát cao hơn và dòng vốn dịch chuyển khỏi các tài sản tài chính sang tài sản hữu hình có thể tiếp tục hỗ trợ cổ phiếu dầu mỏ.

Sự quan tâm của thị trường không chỉ giới hạn ở Venezuela. Tổng thống Trump cũng thể hiện sự chú ý tới Greenland, vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch. Khu vực này có vị trí địa chiến lược quan trọng và sở hữu tiềm năng lớn về các kim loại thiết yếu cho công nghệ và quốc phòng.

Nếu Mỹ thực sự mở rộng ảnh hưởng và kiểm soát Greenland, điều này sẽ tạo ra thay đổi lớn trong trật tự địa chính trị toàn cầu. Cụ thể, nó có thể làm suy yếu vai trò hiện tại của NATO và làm gia tăng căng thẳng giữa các cường quốc. Dù đây là kịch bản mang tính cực đoan, thị trường vẫn coi đó là một rủi ro không thể hoàn toàn bỏ qua.

Những lo ngại địa chính trị gia tăng này là nguyên nhân trực tiếp khiến cổ phiếu quốc phòng châu Âu tăng mạnh ngay từ đầu tuần. Quỹ ETF STOXX Hàng không và Quốc phòng tăng hơn 4% trong phiên hôm qua, bất chấp thực tế là cổ phiếu quốc phòng đã tăng gần 100% trong năm trước đó và từng được kỳ vọng sẽ chững lại. Nói cách khác, nhu cầu phòng thủ gia tăng đã khiến triển vọng lợi nhuận của ngành này trở nên tích cực hơn trong thời gian ngắn.

Kim loại đất hiếm là một nhóm tài sản khác hưởng lợi rõ rệt từ các diễn biến liên quan đến Venezuela. Trung Quốc tỏ ra đặc biệt lo ngại trước khả năng chính quyền Maduro mất quyền kiểm soát. Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã cung cấp các khoản vay lớn để nâng cấp hạ tầng dầu khí và nhà máy lọc dầu của Venezuela, đổi lại quyền tiếp cận nguồn dầu với giá ưu đãi. Nếu Mỹ kiểm soát ngành dầu mỏ Venezuela, Trung Quốc sẽ mất lợi ích này. Vì vậy, thị trường bắt đầu tính đến khả năng Trung Quốc sẽ đáp trả bằng cách hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ, giống như các biện pháp đã từng được áp dụng trong năm ngoái. Kỳ vọng này đã đẩy quỹ ETF VanEck Rare Earth Metals tăng 3.82%, lên mức cao nhất kể từ tháng Mười năm ngoái.

Một yếu tố tích cực đối với Mỹ là Venezuela cũng sở hữu tài nguyên đất hiếm, có thể được khai thác để giảm dần sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, Mỹ chưa thể tách rời hoàn toàn khỏi nguồn cung Trung Quốc, do quốc gia này hiện vẫn chiếm hơn hai phần ba lượng đất hiếm xuất khẩu toàn cầu.

Đất hiếm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Mỹ vì đây là nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho các ngành công nghệ cao, quốc phòng và năng lượng mới. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc gián đoạn nguồn cung đất hiếm được coi là rủi ro chiến lược lớn.

Tổng hợp các yếu tố trên, cổ phiếu dầu mỏ, cổ phiếu quốc phòng và kim loại đất hiếm là ba nhóm tài sản tăng mạnh nhất sau các tin tức liên quan đến Venezuela. Tại Anh, chỉ số FTSE 100 — vốn có tỷ trọng lớn ở các doanh nghiệp năng lượng và khai khoáng — đã vượt mốc 10,000 điểm trong phiên thứ hai liên tiếp và lần đầu tiên đóng cửa trên ngưỡng này.

Riêng đối với thị trường dầu thô, nếu các công ty dầu mỏ Mỹ thực sự tham gia vào Venezuela và thành công trong việc nâng sản lượng, triển vọng trung hạn của giá dầu có thể trở nên kém tích cực hơn do nguồn cung gia tăng.

Ngoài Venezuela, nhà đầu tư cũng theo dõi sát các dữ liệu kinh tế Mỹ. Hoạt động sản xuất của Mỹ trong tháng 12 đã suy giảm tháng thứ mười liên tiếp. Đồng thời, tốc độ giảm tồn kho nhanh cho thấy doanh nghiệp đang sử dụng hàng tồn kho hiện có để đáp ứng nhu cầu, thay vì mở rộng sản xuất mới. Điều này đặt ra câu hỏi về lạm phát trong tương lai, khi doanh nghiệp buộc phải tái tích trữ hàng hóa với chi phí cao hơn do tác động của thuế quan. Hiện tại, thị trường vẫn tin rằng lạm phát sẽ được kiểm soát, thể hiện qua việc lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn hai năm tiếp tục giảm.

Trong bối cảnh đó, đồng USD đã đảo chiều giảm sau khi tăng trong phiên châu Á ngày thứ Hai và tiếp tục chịu áp lực bán trong phiên sáng nay. EURUSD tăng nhẹ sau khi hồi phục từ đường trung bình động 100 ngày (100-DMA). Ngưỡng kháng cự quan trọng tiếp theo là mốc 1.18, từng được kiểm tra nhưng chưa bị phá vỡ trong dịp Giáng Sinh. Nhà đầu tư sẽ theo dõi dữ liệu lạm phát và PMI của châu Âu trong ngày hôm nay để đánh giá triển vọng chính sách của ECB. Hiện tại, ECB không được kỳ vọng sẽ thay đổi lãi suất trong năm nay, khi các nhà hoạch định chính sách cho rằng mức lãi suất hiện tại là phù hợp để cân bằng giữa rủi ro lạm phát và tăng trưởng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị.

Ở chiều tích cực hơn, nhóm cổ phiếu công nghệ khởi đầu năm mới với tâm lý rất tích cực. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc đã lập ba mức đỉnh mới kể từ đầu năm, trong khi Hang Seng đang thu hẹp khoảng cách so với mức đỉnh thiết lập vào tháng Mười năm ngoái. Tại châu Âu, cổ phiếu ASML tăng gần 15% chỉ trong hai phiên giao dịch đầu năm, nhờ nhu cầu liên quan đến AI tiếp tục duy trì ở mức cao.

Trong bài phát biểu tại CES, CEO Nvidia Jensen Huang nhấn mạnh hai điểm chính. Thứ nhất, chip Rubin — bộ xử lý thế hệ tiếp theo của Nvidia — có hiệu suất cao hơn đáng kể so với Blackwell, với khả năng xử lý trong huấn luyện tăng 3.5 lần và trong suy luận tăng 5 lần, đồng thời giúp giảm chi phí vận hành nhờ thiết kế sử dụng ít linh kiện hơn. Ông cho biết nhu cầu đối với chip này đang rất mạnh và các khách hàng lớn, bao gồm Microsoft, có thể bắt đầu triển khai trong nửa cuối năm nay. Thứ hai, Nvidia giới thiệu nền tảng Alpamayo dành cho xe tự hành, nhằm nâng cao khả năng xử lý và ra quyết định cho các hệ thống lái xe tự động, nằm trong chiến lược mở rộng AI sang các ứng dụng vật lý.

Cổ phiếu Nvidia hiện đang kiểm tra đường trung bình động 50 ngày (50-DMA) theo chiều giảm. Vấn đề đặt ra là liệu những thông tin tích cực này có đủ để thu hút dòng tiền quay trở lại cổ phiếu Nvidia và nhóm AI nói chung, bất chấp những lo ngại liên quan đến định giá cao, giao dịch tập trung và mức độ sử dụng đòn bẩy trong đầu tư AI.