Swissquote Bank: Giá dầu đã giảm bớt nhưng kịch bản tăng vọt trở lại vẫn hiện hữu

Một tuần có nhiều tin về chiến tranh và các quyết định của ngân hàng trung ương kết thúc với một nhận định rõ ràng là xung đột ở Trung Đông đang leo thang và hiện chưa có sự thống nhất về cách điều hành chính sách tiền tệ phù hợp.

Các ngân hàng trung ương lớn đều cho rằng việc giá dầu và năng lượng tăng sẽ làm lạm phát tăng trong ngắn hạn đến trung hạn, thời gian kéo dài bao lâu sẽ phụ thuộc vào diễn biến của xung đột, đồng thời điều này cũng gây áp lực làm chậm tăng trưởng kinh tế. Đây là quan điểm được lặp lại nhiều lần trong tuần.

RBA đã tăng lãi suất trong hai cuộc họp liên tiếp gần đây. Fed giữ lập trường thận trọng, biểu đồ dot plot vẫn cho thấy khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay nếu lạm phát tiến gần mục tiêu 2%, tuy nhiên khả năng này được đánh giá là khó xảy ra trong thực tế. Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) có nhiều dư địa hơn vì lạm phát tại Thụy Sĩ đang gần mức 0%. Trong khi đó, ECB và BoE lo ngại nhiều hơn về lạm phát so với Mỹ vì Châu Âu là khu vực nhập khẩu năng lượng ròng, đồng euro và bảng Anh đã giảm giá so với USD kể từ khi xung đột bắt đầu, khiến chi phí nhập khẩu năng lượng tăng và áp lực lạm phát lớn hơn.

Mức độ ảnh hưởng có thể lớn. Trong kịch bản xấu mà ECB đưa ra, lạm phát có thể đạt đỉnh 6.3% vào quý 1 năm tới, tuy nhiên đây là kịch bản tiêu cực và chưa phải dự báo chính.

Ở kịch bản cơ sở, ECB cho rằng tình hình ít nghiêm trọng hơn, dù các cập nhật gần nhất vẫn cho thấy lạm phát cao hơn và tăng trưởng thấp hơn trong ba năm tới. Christine Lagarde cho biết sau kinh nghiệm từ cuộc chiến Ukraine, ECB đã cải thiện mô hình dự báo và chú ý nhiều hơn đến các rủi ro trong tương lai.

Dù vậy, thực tế là ECB đang đối mặt với một cú sốc giá năng lượng mới và công cụ chính để kiểm soát lạm phát vẫn là tăng lãi suất. Thị trường hiện đã phản ánh khả năng có hai lần tăng lãi suất, mỗi lần 25 bps trong năm nay, và khoảng 50% khả năng có thêm một lần tăng nữa.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức và Pháp đã tăng, phản ánh kỳ vọng lạm phát cao hơn và khả năng thắt chặt chính sách, lên mức cao nhất kể từ năm 2011. Chỉ số STOXX Europe 600 giảm khoảng 2.4% trong phiên gần nhất, chủ yếu do giá năng lượng tăng. Giá dầu Brent có lúc gần 120 USD/thùng khi xung đột giữa Iran và Israel tiếp tục ảnh hưởng đến các cơ sở năng lượng.

Sáng nay, giá dầu ổn định hơn sau khi Mỹ kêu gọi không tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và có tín hiệu tích cực từ phía Israel, đồng thời có thông tin Mỹ đang xem xét nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu Iran.

Pháp, Đức, Ý và Anh tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ đảm bảo hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tuy nhiên khả năng thực hiện vẫn chưa chắc chắn nên thị trường vẫn đối mặt với rủi ro và biến động cao.

Trong bối cảnh đó, BoE cũng giữ nguyên lãi suất với quyết định nhất trí, điều này không thường xuyên xảy ra. Ngân hàng này đồng thời để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong tương lai để đối phó với lạm phát kéo dài. Dù Andrew Bailey tỏ ra thận trọng, nhưng nếu giá năng lượng tiếp tục cao thì khả năng tăng lãi suất là khó tránh.

Việc tăng lãi suất chỉ có tác dụng hạn chế đối với cú sốc nguồn cung từ bên ngoài. Chính sách tiền tệ không thể chấm dứt chiến tranh hay làm tăng nguồn cung năng lượng, mà chủ yếu làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế để giảm áp lực lạm phát.

Trong bối cảnh này, kỳ vọng lãi suất không hỗ trợ nhiều cho các đồng tiền Châu Âu. EUR/USD và GBP/USD tăng trong phiên trước do USD yếu đi tạm thời, nhưng đã giảm trở lại trong phiên sáng.

Triển vọng sắp tới vẫn khó dự đoán. Mỹ đang xem xét nới lỏng quy định đối với ngân hàng, bao gồm giảm yêu cầu vốn, nhằm hỗ trợ hệ thống tài chính trước áp lực tín dụng, nhưng điều này cũng làm tăng rủi ro trong dài hạn.

Thị trường bước vào cuối tuần với nhiều bất ổn liên quan đến Trung Đông. Nhà đầu tư có xu hướng hạn chế rủi ro, khiến giao dịch trở nên thận trọng, dù vẫn có kỳ vọng nhỏ về việc giảm căng thẳng tại Eo biển Hormuz.

Trong thực tế, giá dầu và khí đốt vẫn có xu hướng tăng, nhưng sẽ biến động mạnh theo cả hai chiều. Sự bất định sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý thị trường.

Một số ý kiến cho rằng Trung Quốc ít bị ảnh hưởng hơn nhờ dự trữ năng lượng và đầu tư vào năng lượng thay thế, đồng thời có thể sử dụng nhiều than hơn nếu cần, nhưng nước này vẫn đối mặt với các vấn đề như dân số già hóa và khủng hoảng bất động sản.

Trong khi công nghệ và AI trước đó hỗ trợ tâm lý thị trường, Alibaba Group lại gây thất vọng khi lợi nhuận quý giảm 67% và doanh thu tăng chậm, khiến cổ phiếu giảm 7% tại New York. Công ty kỳ vọng AI sẽ bù đắp cho tăng trưởng yếu của mảng thương mại điện tử, nhưng nhà đầu tư đang mất dần kiên nhẫn.