Swissquote Bank: Mỹ tịch thu dầu của Venezuela và hiệu ứng lan tỏa trên thị trường quốc tế

Thị trường hôm qua thể hiện diễn biến đa chiều, giống như dữ liệu kinh tế Mỹ. Chỉ số S&P 500 mở cửa tích cực và đạt đỉnh kỷ lục mới, khi báo cáo ADP cho thấy số việc làm tư nhân tạo mới trong tháng 12 thấp hơn dự kiến. Cụ thể, kinh tế Mỹ tạo thêm khoảng 41.000 việc làm tư nhân, trong khi các nhà phân tích dự đoán 50.000. Con số này đủ để thúc đẩy kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất nhưng không đủ để làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế.

Báo cáo ISM sau đó cho thấy ngành dịch vụ Mỹ tiếp tục mở rộng mạnh từ tháng 11/2024. Tuy nhiên, số liệu tháng 12 thường được hỗ trợ bởi kỳ nghỉ Giáng sinh và cuối năm, nên cần lưu ý yếu tố mùa vụ.

Báo cáo JOLTS cảnh báo số lượng việc làm còn trống bất ngờ giảm trong tháng 11 xuống mức thấp nhất hơn một năm, trong khi tốc độ tuyển dụng chậm lại.

Nhìn chung, các dữ liệu này cho thấy kinh tế Mỹ đang chậm lại nhưng chưa có dấu hiệu sụp đổ. Các nhà giao dịch giảm nhẹ kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 3, lợi suất trái phiếu 2 năm dao động dưới 3,50%, và thị trường cổ phiếu trả lại một phần lợi nhuận. S&P 500 đóng cửa giảm 0,34%, trong khi Nasdaq — ít nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất hơn — tăng nhẹ, dù các cổ phiếu công nghệ nặng về tăng trưởng lý thuyết sẽ chịu ảnh hưởng từ lãi suất, nhưng dòng tiền mạnh và bảng cân đối vững chắc của Big Tech phần nào bù đắp.

ETF năng lượng của S&P 500 giảm phiên thứ hai liên tiếp, với biến động đáng kể giữa các cổ phiếu thành phần. Ví dụ, Exxon giảm 2% (sau khi mất 3% vào thứ Ba từ đỉnh lịch sử), khi Mỹ thông báo Venezuela sẽ chuyển tối đa 50 triệu thùng dầu cho Mỹ. Trong khi đó, Valero Energy, một nhà tinh chế dầu, tăng hơn 3%. Nhà Trắng cho biết: “Chúng tôi sẽ đưa dầu thô này lưu thông trở lại và bán đi.”

Giá dầu thô Mỹ giảm do dự báo nguồn cung tăng từ lượng dầu Venezuela bổ sung, dù sản lượng của Venezuela cần nhiều năm mới trở lại mức cách đây một thập kỷ. Cơ sở hạ tầng của Venezuela lỗi thời và xuất khẩu chưa đến 1% cung dầu toàn cầu. Exxon Mobil cảnh báo giá dầu thấp làm giảm kết quả quý 4 từ 800 triệu đến 1,2 tỷ USD. Mùa báo cáo lợi nhuận sắp tới có thể thử thách các tập đoàn dầu lớn, và diễn biến này có thể đánh dấu điểm đảo chiều của đợt tăng cổ phiếu năng lượng gần đây.

Các diễn biến ở Venezuela hiện rất bất thường. Mỹ can thiệp trực tiếp, thay đổi lãnh đạo và kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của một quốc gia, đánh dấu sự leo thang lớn. Điều này đặt ra câu hỏi về các quốc gia tiếp theo có thể chịu tác động — Colombia, Greenland, Canada — những nơi Trump từng nhắm tới vì tài nguyên, vị trí chiến lược, hoặc cả hai.

Cổ phiếu quốc phòng châu Âu tiếp tục tăng mạnh, ngành này tăng hơn 10% từ đầu năm. Ngược lại, tại Mỹ, các công ty quốc phòng lớn như Lockheed Martin và RTX chịu áp lực sau khi Trump tuyên bố sẽ không cho phép chi trả cổ tức hay mua lại cổ phiếu, mà nên tái đầu tư vốn.

Chính phủ Mỹ đã can thiệp vào các hoạt động doanh nghiệp trước đây, sở hữu cổ phần trong ngành quan trọng (khoáng sản hiếm, Intel), thu phần doanh thu liên quan Trung Quốc của Nvidia và giới hạn trả vốn cho các công ty quốc phòng. Điều này làm tăng hoài nghi của nhà đầu tư về ảnh hưởng chính phủ trong quyết định doanh nghiệp, đặc biệt khi mục tiêu chính trị khác với giá trị cổ đông, và có thể thúc đẩy dòng vốn rút khỏi tài sản Mỹ.

Trớ trêu, RTX tăng 4% trong giao dịch sau giờ làm việc sau khi Trump nhắc đến đơn vị Raytheon trên mạng xã hội Truth Social.

Căng thẳng leo thang giữa Trung Quốc và Nhật Bản liên quan thương mại và công nghệ. Bắc Kinh áp hạn chế xuất khẩu hàng hóa hai mục đích sang Nhật, bao gồm nguyên liệu bán dẫn và khoáng sản hiếm, đồng thời điều tra chống bán phá giá dichlorosilane — hóa chất quan trọng sản xuất chip nhập từ Nhật — sau khi nhà sản xuất trong nước phản ánh. Tokyo phản đối hạn chế xuất khẩu và cảnh báo gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Tranh chấp diễn ra trong bối cảnh Nhật kiểm soát xuất khẩu công nghệ chip tiên tiến và căng thẳng về Đài Loan.

Chỉ số Topix nặng về công nghệ của Nhật giảm từ đỉnh lịch sử đầu tuần. Hợp đồng tương lai châu Âu và Mỹ dự báo mở cửa giảm do căng thẳng thương mại và địa chính trị.

Xuất khẩu Australia giảm mạnh trong tháng 11, giảm hơn 10% sang Mỹ, phản ánh tác động từ thuế quan mới, kéo AUD/USD giảm.

CHF yếu hơn một chút so với USD, dù căng thẳng địa chính trị, trước khi công bố dữ liệu lạm phát tháng 1/2026, dự kiến ổn định nhờ CHF mạnh.

Vàng đang gặp kháng cự gần đỉnh kỷ lục, nhưng bất kỳ nhịp giảm nào cũng có thể thu hút cầu mới, vì vàng ngày càng đóng vai trò là nơi lưu trữ giá trị chiến lược khi nhu cầu USD giảm.

Ví dụ, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ triển khai Hệ thống Theo dõi Kim loại quý (KMTS) từ tháng 4/2026, yêu cầu tất cả sản phẩm vàng — từ thỏi 1 gram đến kilogram — có nhãn chính thức và số sê-ri riêng, truy xuất nguồn gốc và lịch sử giao dịch. Giao dịch vàng bằng tiền mặt sẽ được thay bằng chuyển khoản ngân hàng và thẻ, với hóa đơn ghi nhận kỹ thuật số. Động thái này nhằm giảm phụ thuộc vào USD gián tiếp và tăng kiểm soát vàng trong nước — tài sản ngày càng quan trọng trong bối cảnh địa chính trị phân mảnh hiện nay.