Swissquote Bank: Sống chung với lũ - Thị trường thích nghi với biến động địa chính trị

Mới đầu năm nhưng các nhà đầu tư đã phải chóng mặt với các dòng tin tức liên tục xoay quanh dữ liệu kinh tế, chính trị và địa chính trị. Các thông tin này tạo ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng làm gia tăng rủi ro và mức độ bất ổn của thị trường.

Tuần trước, trọng tâm của thị trường là dầu mỏ, trong bối cảnh Mỹ tiến hành bắt giữ Maduro Sự kiện này làm dấy lên nhiều tranh luận liên quan đến luật pháp quốc tế và vấn đề chủ quyền quốc gia. Giá dầu và cổ phiếu dầu khí biến động mạnh trong cả tuần khi Mỹ bày tỏ mong muốn tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng đã xuống cấp của Venezuela nhằm khai thác và bán dầu. Exxon Mobil tuyên bố vào thứ Sáu rằng Venezuela có thể là một điểm đến đầu tư tiềm năng, nhưng ngay sau đó Trump phản đối và cho biết ông sẽ không cho phép Exxon tham gia, do không đồng tình với quan điểm của công ty này. Diễn biến trên cho thấy vai trò can thiệp của chính phủ Mỹ tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp đến việc ai hưởng lợi và ai chịu thiệt trên thị trường. Trong bối cảnh đó, các phát biểu trên mạng xã hội Social Truth của Trump đôi khi tác động đến giá cổ phiếu mạnh hơn cả dữ liệu kinh tế hay báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp.

ETF năng lượng của SPDR đã đạt mức cao nhất từ trước đến nay trong tuần trước, sau đó điều chỉnh và kết thúc tuần với tín hiệu tích cực. Giá dầu thô kiểm tra đường trung bình động 50 ngày và bước sang tuần mới ở phía trên ngưỡng này, tuy nhiên tâm lý thị trường vẫn khá thận trọng. Vị thế mua ròng đang ở mức thấp nhất trong 15 năm, phản ánh thực tế nguồn cung dầu vẫn rất dồi dào nhờ sản lượng kỷ lục của Mỹ và kế hoạch khôi phục nguồn cung của OPEC. Trong điều kiện này, xu hướng tăng giá dầu gặp khó khăn khi tiếp cận các vùng kháng cự quan trọng quanh 62.50 USD/thùng, tương ứng với DMA 200, và 64 USD/thùng, mức thoái lui Fibonacci 38.2% của nhịp tăng từ tháng 6 đến tháng 12. Vì vậy, các đợt hồi phục hiện nay chủ yếu được xem là cơ hội để gia tăng vị thế bán, với mục tiêu giá hướng về vùng 53–55 USD/thùng.

Tuần này, Jerome Powell trở thành tâm điểm chú ý khi Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra liên quan đến ông và Fed, xoay quanh lời khai trước Quốc hội về việc cải tạo trụ sở Fed. Thông tin được công bố vào thứ Sáu. Powell phản hồi rằng vấn đề không nằm ở việc cải tạo, mà xuất phát từ sự không hài lòng của Tổng thống Trump đối với chính sách lãi suất của Fed, đặc biệt là việc Fed không cắt giảm lãi suất mạnh như Tổng thống mong muốn. Ông Powell nhấn mạnh rằng vấn đề cốt lõi là liệu Fed có còn khả năng thiết lập chính sách tiền tệ dựa trên dữ liệu và các bằng chứng kinh tế, hay sẽ chịu tác động ngày càng lớn từ áp lực chính trị.

Lo ngại đang gia tăng rằng Fed có thể dần mất đi tính độc lập. Nếu Fed trở thành công cụ chính trị và chủ tịch Fed bị thay thế bởi một nhân vật chịu sự chi phối của chính phủ, điều này có thể làm suy yếu thêm niềm tin và nhu cầu đối với USD cũng như trái phiếu Mỹ.

Về mặt dữ liệu kinh tế, báo cáo việc làm Mỹ công bố vào thứ Sáu tuần trước cho thấy bức tranh không đồng nhất. Nền kinh tế chỉ tạo thêm 50,000 việc làm trong tháng 12, thấp hơn kỳ vọng của thị trường, nhưng tỷ lệ thất nghiệp giảm và thu nhập bình quân tăng nhanh hơn. Nhìn chung, thị trường lao động đang suy yếu ở mức vừa phải. Trong bối cảnh vẫn tiềm ẩn rủi ro lạm phát, Fed có khả năng sẽ tiếp tục thận trọng và chưa vội cắt giảm lãi suất. Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng lên 3.54%, trong khi xác suất cắt giảm lãi suất vào tháng 3 giảm xuống khoảng 30%, từ mức gần 50% của tuần trước. Thị trường cổ phiếu phản ứng tích cực, với nhóm vốn hóa nhỏ tăng 0.78% và Nasdaq 100 tăng hơn 1%.

Thị trường cũng nhận được sự hỗ trợ từ việc Fed cung cấp thanh khoản thông qua các chương trình RMP, đồng thời chính phủ Mỹ đang đề xuất mua 200 tỷ USD trái phiếu thế chấp nhằm giảm chi phí nhà ở. Dù không phải là QE chính thức, cách thức này có nhiều điểm tương đồng với các chương trình QE trước đây, khi Fed mua trái phiếu và MBS để bơm tiền vào hệ thống tài chính. Dù nguồn tiền đến từ Fed hay chính phủ, tác động chung vẫn là thanh khoản dồi dào, yếu tố mà thị trường tài chính đang hưởng lợi rõ rệt. Trong bối cảnh này, cổ phiếu vẫn là kênh đầu tư được ưu tiên. Tuy nhiên, về dài hạn, việc bơm tiền có thể làm gia tăng áp lực lạm phát, và cổ phiếu cũng được xem là một công cụ giúp giảm thiểu rủi ro đó.

Lạm phát tiếp tục là tâm điểm trong tuần này, với báo cáo CPI của Mỹ được thị trường đặc biệt quan tâm. Báo cáo CPI trước đó gây nhiều tranh cãi khi lạm phát nhà ở được ghi nhận ở mức 0% do thiếu dữ liệu, khiến con số tổng thể thấp bất thường. Tuần này, dữ liệu mới được kỳ vọng sẽ đầy đủ hơn, với lạm phát toàn phần được dự báo quanh 2.7%. Nếu con số thực tế cao hơn dự kiến, kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed có thể tiếp tục bị thu hẹp, đồng thời các nhà phân tích sẽ đánh giá lại phương pháp tính để xác định mức độ phản ánh đúng thực trạng kinh tế.

Trong bối cảnh Fed có thể gặp khó khăn trong việc điều hành chính sách dựa trên dữ liệu, trong khi lạm phát có xu hướng gia tăng, việc nắm giữ các tài sản có khả năng phòng vệ lạm phát trở nên quan trọng hơn. Các tài sản này bao gồm vàng, hàng hóa, trái phiếu liên kết với lạm phát, cổ phiếu trả cổ tức và cổ phiếu công nghệ.

Tại châu Á, cổ phiếu công nghệ đang có khởi đầu năm mới tích cực hơn so với Mỹ. Doanh thu của TSMC công bố tuần trước vượt kỳ vọng, và công ty dự kiến sẽ công bố báo cáo tài chính trong tuần này, tiếp tục nhấn mạnh vai trò của AI trong tăng trưởng doanh thu. Sự chênh lệch về định giá giữa cổ phiếu công nghệ Mỹ và châu Á cho thấy dòng vốn có khả năng tiếp tục dịch chuyển sang khu vực này, nhờ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh. Theo Bloomberg, EPS dự kiến tăng 79% tại Hàn Quốc, 36% tại Đài Loan và 28% đối với Nasdaq. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc mở đầu tuần ở mức cao kỷ lục, trong khi chỉ số Hang Seng của Trung Quốc tăng 1.2% tại thời điểm viết bài.