Swissquote Bank: Thị trường chờ dữ liệu NFP khi giá dầu tăng làm dấy lên lo ngại lạm phát

Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục giảm vào thứ Năm khi căng thẳng tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu dịu bớt. Giá dầu tiếp tục tăng. Ở mức cao nhất trong phiên, dầu thô Mỹ giao dịch quanh 83 USD/thùng, còn dầu Brent tiến gần 85 USD/thùng. Lợi suất trái phiếu chính phủ tại nhiều quốc gia cũng tăng. Nguyên nhân là nhà đầu tư lo ngại giá dầu tăng sẽ làm chi phí năng lượng cao hơn, từ đó làm lạm phát tăng. Nếu lạm phát tăng trở lại, các ngân hàng trung ương lớn có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn hoặc thậm chí thắt chặt thêm.

Một số thông tin về khả năng chính phủ Mỹ can thiệp để kiềm chế giá dầu đã giúp thị trường tạm thời giảm bớt đà tăng. Các biện pháp được thảo luận gồm có: giải phóng dầu từ kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ, nới lỏng quy định về pha trộn nhiên liệu, cấp giấy phép chung cho phép bán dầu Nga cho Ấn Độ, hoặc để Bộ Tài chính Mỹ tham gia giao dịch hợp đồng tương lai dầu. Trong đó, khả năng Bộ Tài chính Mỹ giao dịch hợp đồng tương lai dầu được xem là bước đi chưa từng xảy ra trước đây.

Việc chính phủ Mỹ tham gia thị trường hợp đồng tương lai có thể giúp giảm bớt hoạt động đầu cơ ngắn hạn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng biện pháp này khó có thể làm giảm giá dầu trong thời gian dài. Lý do là giá dầu cuối cùng vẫn phụ thuộc vào cung và cầu thực tế trên thị trường vật chất. Các chuẩn giá dầu như Brent và WTI phản ánh trực tiếp tình hình cung cầu toàn cầu. Nếu xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu trong thời gian dài, ví dụ vài tuần hoặc vài tháng, đặc biệt tại các tuyến vận chuyển quan trọng như Eo biển Hormuz, thì các nhà máy lọc dầu và người mua dầu vẫn phải trả giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung. Khi đó, các giao dịch tài chính trên thị trường hợp đồng tương lai khó có thể thay đổi xu hướng giá.

Ngoài ra, thị trường hợp đồng tương lai dầu có quy mô rất lớn và có thanh khoản cao. Các giao dịch chủ yếu diễn ra trên những sàn lớn như CME Group và Intercontinental Exchange. Vì quy mô thị trường lớn, nên nếu chính phủ can thiệp với khối lượng không đủ lớn thì thị trường có thể hấp thụ nhanh chóng. Khi đó, nhà đầu tư có thể xem những đợt bán hợp đồng tương lai của chính phủ chỉ là yếu tố tạm thời. Họ có thể mua vào khi giá giảm, khiến tác động của biện pháp này bị hạn chế. Tình huống này tương tự các đợt can thiệp của chính phủ Nhật Bản vào thị trường USD/JPY, khi tác động ban đầu có thể rõ rệt nhưng thường không kéo dài nếu các yếu tố cơ bản của thị trường không thay đổi.

Vì vậy, giá dầu tiếp tục tăng trong sáng nay và lợi suất trái phiếu chính phủ cũng tiếp tục đi lên. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán châu Á có sự phục hồi nhẹ. Hợp đồng tương lai chứng khoán tại Mỹ và châu Âu cũng giao dịch trong vùng tăng sau một tuần nhiều biến động. Từ đầu tuần, chỉ số MSCI World ex-US đã từng giảm hơn 5% ở thời điểm tệ nhất. Trong khi đó, các chỉ số chứng khoán Mỹ phản ứng ít tiêu cực hơn trước các tin tức về xung đột.

Mỹ có lợi thế vì là một trong những quốc gia sản xuất năng lượng lớn. Khi giá năng lượng tăng, dòng vốn thường chảy vào đồng USD. Trong những ngày gần đây, nhà đầu tư đã bán bớt tài sản tại châu Âu và châu Á và chuyển vốn trở lại Mỹ. Điều này đảo ngược xu hướng trước đó khi dòng tiền chuyển từ Mỹ sang các thị trường khác. Ngoài ra, phần lớn giao dịch năng lượng trên thế giới được định giá bằng USD. Khi giá năng lượng tăng, nhu cầu sử dụng USD trong các giao dịch cũng tăng, từ đó hỗ trợ giá trị của đồng USD.

Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng, điều này có thể dẫn đến một chuỗi tác động trên thị trường. Lạm phát có thể tăng, khiến các ngân hàng trung ương có xu hướng hawkish hơn. Lợi suất trái phiếu có thể tăng và nhà đầu tư có thể giảm mức độ chấp nhận rủi ro đối với các tài sản như cổ phiếu. Xu hướng này có thể kéo dài nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường dầu và khí đốt.

Đối với những người theo dõi chính sách tiền tệ, điều này có nghĩa là yếu tố lạm phát có thể trở lại là mối quan tâm chính trong thời gian tới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Fed. Trong thời gian gần đây, Fed đã tập trung nhiều hơn vào việc bảo vệ thị trường lao động, đồng thời chấp nhận lạm phát ở mức cao hơn mục tiêu 2% trong một thời gian. Lạm phát tại Mỹ trong thời gian gần đây tương đối ổn định quanh mức 3%. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng tăng khiến áp lực lạm phát mạnh hơn, Fed có thể phải thay đổi kế hoạch chính sách. Trong trường hợp đó, hai lần cắt giảm lãi suất mà thị trường từng kỳ vọng có thể sẽ không xảy ra.

Do đó, báo cáo việc làm Mỹ công bố hôm nay có vai trò quan trọng đối với tâm lý thị trường trước khi kết thúc tuần giao dịch. Nếu dữ liệu việc làm đủ mạnh, thị trường có thể duy trì tâm lý ổn định. Ngược lại, nếu dữ liệu yếu, kỳ vọng Fed trở nên dovish hơn cũng khó tăng mạnh, bởi rủi ro lạm phát đang tăng do giá năng lượng cao. Theo dự báo đồng thuận của Bloomberg, nền kinh tế Mỹ có thể tạo thêm khoảng 58,000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng vừa qua. Thu nhập trung bình theo giờ được dự kiến tăng khoảng 3.7% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này vẫn được xem là khá cao nếu mục tiêu là đưa lạm phát quay trở lại 2%. Tỷ lệ thất nghiệp được dự kiến duy trì khoảng 4.3%.

Nếu số liệu việc làm mạnh hơn dự báo, thị trường có thể phản ứng tích cực vì điều đó cho thấy nền kinh tế vẫn ổn định. Ngược lại, nếu số liệu yếu hơn dự báo, nhà đầu tư có thể lo ngại về nguy cơ lạm phát đình trệ. Đây là tình huống kinh tế tăng trưởng yếu hoặc thất nghiệp tăng trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. Kịch bản này thường gây áp lực lớn lên thị trường cổ phiếu.

Ngoài các tin tức liên quan đến Trung Đông, một thông tin khác cũng ảnh hưởng đến thị trường ngày hôm qua là kế hoạch của chính phủ Mỹ đối với việc xuất khẩu chip công nghệ cao. Chính phủ Mỹ dự kiến áp dụng quy định yêu cầu cấp phép đối với một số loại chip tiên tiến. Theo quy định này, các công ty nước ngoài muốn mua các loại chip đó sẽ phải xin phê duyệt từ chính phủ Mỹ. Mục tiêu của chính sách là hạn chế sự lan rộng của công nghệ AI tiên tiến và duy trì lợi thế công nghệ của Mỹ. Tuy nhiên, thông tin này không có lợi cho các công ty sản xuất chip như Nvidia và AMD. Cổ phiếu của hai công ty này đã giảm mạnh ban đầu trước khi phục hồi một phần.

Nhìn tổng thể, tuần này thị trường phải đối mặt với thêm một yếu tố bất ổn lớn từ địa chính trị. Điều này xảy ra trong bối cảnh thị trường vốn đã có nhiều lo ngại khác. Một trong những lo ngại là các công ty công nghệ lớn đang chi tiêu rất nhiều cho AI và một phần chi tiêu đó được tài trợ bằng nợ. Ngoài ra, nhiều người cũng lo rằng AI có thể làm thay đổi mạnh nhiều mô hình kinh doanh và ảnh hưởng đến thị trường lao động. Bên cạnh đó, áp lực trên thị trường tín dụng tư nhân cũng đang gia tăng.

Phản ứng ban đầu của thị trường là dòng tiền quay trở lại đồng USD. Nhà đầu tư bán tài sản tại châu Âu và châu Á và chuyển vốn sang Mỹ. Vàng, vốn thường được coi là tài sản trú ẩn an toàn và cũng là công cụ phòng ngừa lạm phát, lại không tăng mạnh như nhiều người kỳ vọng. Trong khi đó, cổ phiếu của các công ty năng lượng và quốc phòng tăng tốt hơn thị trường chung. Cổ phiếu khai khoáng giảm bớt một phần mức tăng trước đó, còn cổ phiếu của các hãng hàng không giảm mạnh do lo ngại chi phí nhiên liệu tăng.

Trong thời gian tới, các diễn biến tại Trung Đông nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện trong các tin tức và ảnh hưởng đến thị trường. Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu khi thông tin còn bất ngờ, phản ứng của thị trường có thể sẽ ổn định hơn. Dù vậy, giá dầu và giá năng lượng vẫn sẽ là yếu tố rất quan trọng vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lạm phát. Khi kỳ vọng lạm phát thay đổi, kỳ vọng về chính sách của các ngân hàng trung ương cũng thay đổi, từ đó tác động đến khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu.

Một số nhà phân tích cho rằng nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang, giá dầu có thể tăng lên khoảng 100 USD/thùng. Đây là khả năng có thể xảy ra. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng không chỉ là giá dầu có thể tăng cao đến đâu mà còn là giá có thể duy trì ở mức cao trong bao lâu. Nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, điều kiện tài chính toàn cầu có thể trở nên thắt chặt hơn. Khi đó, nhà đầu tư thường giảm đầu tư vào các tài sản rủi ro như cổ phiếu.