Swissquote Bank: Thị trường gần như không phản ứng trước tin tức từ Venezuela

Cuối tuần vừa qua, Mỹ đã can thiệp vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Maduro. Xét từ góc độ thị trường tài chính, những sự kiện như vậy thường làm gia tăng biến động giá dầu, khiến phần bù rủi ro quay trở lại trong giá tài sản và buộc thị trường phải phản ứng trước các cú sốc chính trị, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư vừa quay lại làm việc sau kỳ nghỉ. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy phản ứng của thị trường khá điềm tĩnh, trái với những lo ngại ban đầu.

Trên thị trường dầu mỏ, dầu Brent mở cửa đầu tuần trên mốc 61 USD/thùng, trong khi dầu thô Mỹ có thời điểm kiểm tra vùng 58 USD/thùng trước khi nhanh chóng quay đầu và xóa bỏ phần lớn mức tăng ban đầu. Dù Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, hơn 300 tỷ thùng, cao hơn cả Ả Rập Saudi với khoảng 267 tỷ thùng theo số liệu của Al Jazeera, nhưng vai trò của nước này trong nguồn cung toàn cầu hiện nay vẫn khá hạn chế.

Thực tế cho thấy kim ngạch xuất khẩu dầu của Venezuela thấp hơn rất nhiều so với các nhà xuất khẩu lớn. Trong khi Ả Rập Saudi xuất khẩu khoảng 181 tỷ USD dầu mỗi năm, Mỹ khoảng 125 tỷ USD và Nga khoảng 122 tỷ USD, thì năm 2023 Venezuela chỉ xuất khẩu khoảng 4.5 tỷ USD dầu thô. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hệ thống lọc dầu và hạ tầng khai thác xuống cấp, nhiều năm thiếu đầu tư, các khó khăn kỹ thuật kéo dài, cùng tác động của các lệnh trừng phạt.

Hiện tại, Venezuela chỉ sản xuất khoảng 800,000 thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng một phần ba so với 10 năm trước và chiếm chưa đến 1% tổng nguồn cung dầu toàn cầu. Với quy mô này, rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Venezuela gần như không tạo ra tác động đáng kể đối với thị trường dầu, nhất là trong bối cảnh nguồn cung đang dư thừa. IEA dự báo tình trạng dư thừa dầu đạt mức kỷ lục trong năm nay, trong khi Trafigura còn cảnh báo về khả năng xuất hiện “siêu dư thừa”, tức nguồn cung vượt xa nhu cầu.

Điều này lý giải vì sao ngay cả một cú sốc nguồn cung tiềm tàng tại Venezuela cũng khó có thể đảo ngược xu hướng giá dầu đang chịu áp lực giảm. Bên cạnh đó, trong các hoạt động cuối tuần qua, Mỹ không tấn công hay làm gián đoạn bất kỳ cơ sở hạ tầng dầu mỏ nào của Venezuela, và các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ nước này vẫn được duy trì.

Xét trong dài hạn, nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ và Venezuela từng bước khôi phục sản xuất, sản lượng có thể tăng thêm, nhưng theo ước tính của các chuyên gia Kypler, mức tăng này chỉ vào khoảng 150,000 thùng mỗi ngày. Quan trọng hơn, để đưa sản lượng dầu quay trở lại mức trước khủng hoảng, trên 2 triệu thùng mỗi ngày, Venezuela sẽ cần nhiều năm cùng một lượng vốn đầu tư rất lớn.

Tổng thống Trump từng tuyên bố Mỹ sẽ “xây dựng lại” Venezuela. Trong lịch sử, Iraq là một trường hợp có phần tương đồng. Trước cuộc xâm lược do Mỹ dẫn đầu vào đầu năm 2003, Iraq sản xuất khoảng 2.5 triệu thùng dầu mỗi ngày. Sau chiến tranh, sản lượng và xuất khẩu sụt giảm mạnh do xung đột và thiệt hại hạ tầng, nhưng đến những năm 2010 đã phục hồi về khoảng 2–2.5 triệu thùng mỗi ngày. Năm ngoái, Iraq thậm chí còn xuất khẩu nhiều hơn, trung bình khoảng 3.3–3.6 triệu thùng mỗi ngày, tùy theo hạn ngạch OPEC và tình trạng các tuyến đường ống.

Do đó, nếu chiến lược của Mỹ tại Venezuela đi theo hướng tương tự, tác động dài hạn có thể là nguồn cung dầu toàn cầu tăng lên và giá năng lượng thấp hơn, đúng với mục tiêu mà Trump theo đuổi. Đây cũng là lý do lực bán dầu xuất hiện khá sớm, nhanh chóng kìm hãm các nhịp tăng giá.

Ở nhóm tài sản trú ẩn an toàn, vàng ghi nhận diễn biến tích cực trong phiên đầu tuần. Kim loại quý này từng giao dịch ở mức kỷ lục trên 4,500 USD vào cuối tháng 12, nhưng sau đó giảm mạnh và khép năm dưới 4,400 USD. Sang thứ Hai, giá vàng đã quay trở lại trên mốc này. Bạc tăng hơn 3.6% tại thời điểm viết bài. Trong khi đó, USD/CHF mạnh do USD đang được mua vào trên diện rộng. Đáng chú ý, các tài sản rủi ro chưa cho thấy dấu hiệu hoảng loạn hay né tránh rủi ro rõ rệt.

Đối với trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, thị trường vẫn chưa có phản ứng rõ ràng. Chưa thể xác định liệu tin tức từ Venezuela sẽ làm gia tăng nhu cầu trú ẩn hay khiến nhà đầu tư lo ngại về khả năng Mỹ phải tăng chi tiêu quân sự, từ đó tạo thêm áp lực lên tài khóa. Tuy nhiên, phản ứng ban đầu cho thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm gần như đi ngang, phản ánh việc nhà đầu tư chưa coi Venezuela là một rủi ro nghiêm trọng.

Một điểm đáng chú ý khác liên quan đến Venezuela là Bitcoin. Giá Bitcoin đã tăng kể từ khi thông tin về sự can thiệp của Mỹ được công bố. Một số ước tính cho rằng Venezuela đang nắm giữ một “trữ lượng bí mật” rất lớn, lên tới hơn 600,000 BTC.

Theo một số báo cáo và phân tích từ các nguồn nghiên cứu tình báo, Venezuela có thể đã chuyển đổi vàng khai thác tại khu vực Orinoco sang Bitcoin khi giá còn thấp, khoảng 5,000 USD, nhằm xây dựng nguồn dự trữ thay thế và né tránh các lệnh trừng phạt. Các nguồn khác cho rằng nước này chấp nhận thanh toán dầu bằng USDT, sau đó chuyển đổi các stablecoin này sang Bitcoin để tránh nguy cơ bị phong tỏa tài sản. Theo các giả định này, Venezuela có thể đang nắm giữ khoảng 600,000 BTC, tương đương hơn 55 tỷ USD theo giá hiện tại. Lượng tài sản này có thể ảnh hưởng tới nguồn cung Bitcoin trong tương lai nếu bị Bộ Tư pháp Mỹ tịch thu do các cáo buộc liên quan đến ma túy hoặc được đưa vào các kho dự trữ chiến lược.

Dù thế nào, đây vẫn là một ngày thứ Hai mở đầu năm mới với rất nhiều thông tin đáng chú ý.

Trong ngày hôm nay, thị trường sẽ tập trung vào các bài phát biểu của CEO Nvidia và AMD tại hội nghị CES. Cuối tuần này, báo cáo việc làm của Mỹ sẽ trở thành tâm điểm, cung cấp thêm manh mối về định hướng chính sách của Fed và những tác động tiềm tàng đối với thị trường tài chính.

Tuần trước nhìn chung là tích cực đối với nhóm cổ phiếu công nghệ, dù S&P 500 và Nasdaq vẫn khởi đầu năm mới khá yếu. Thị trường đang chờ xem liệu các thông điệp từ Jensen Huang có đủ sức cải thiện tâm lý nhà đầu tư trong thời gian tới hay không.