Swissquote Bank: Xung đột Trung Đông kéo dài, thị trường toàn cầu chịu áp lực từ giá năng lượng

Các tin tức liên quan đến Trung Đông tiếp tục tác động trực tiếp đến thị trường tài chính. Mỹ và Tổng thống Donald Trump đang cố gắng giảm căng thẳng. Đầu tuần này, ông đề xuất một lệnh ngừng bắn kéo dài 5 ngày với Iran và cho biết hai bên đã có các cuộc trao đổi mà ông đánh giá là tích cực, nhưng phía Iran đã phủ nhận thông tin này. Đến ngày hôm qua, ông tiếp tục nói rằng Iran đã có một động thái mang tính nhượng bộ tại Eo biển Hormuz, tuy nhiên chưa có bất kỳ xác nhận chính thức nào từ phía Iran. Có thể thấy rõ Mỹ muốn kết thúc xung đột, nhưng hiện chưa có bằng chứng chắc chắn cho thấy điều này sẽ xảy ra.

Ngoài ra, có thông tin cho biết khoảng 3,000 binh lính đang được điều động tới khu vực. Nếu lực lượng này được triển khai trực tiếp, điều đó có nghĩa là mức độ xung đột sẽ tăng lên và phạm vi chiến sự có thể mở rộng.

Các phát biểu từ phía Mỹ chưa thực sự đáng tin cậy, nhưng vẫn đủ để tạo ra kỳ vọng trên thị trường. Giá dầu giảm trong phiên sáng, với dầu Brent giảm 3.70% xuống khoảng 96 USD/thùng tại thời điểm viết, trong khi dầu WTI trước đó giảm nhưng sau đó tăng trở lại khoảng 1.50%. Thị trường chứng khoán châu Á tăng điểm, trong đó Nikkei tăng khoảng 1% sau phiên đi ngang trước đó, Kospi tăng khoảng 1.50%, và hợp đồng tương lai của Mỹ và châu Âu cho thấy thị trường có thể mở cửa tích cực.

Tuy nhiên, mức tăng này chưa chắc chắn vì đồng USD vẫn đang mạnh lên. Tỷ giá USD/JPY tăng sang phiên thứ hai liên tiếp và tiến gần mức 159. Cặp tiền này chưa tăng mạnh hơn do thị trường lo ngại chính quyền Nhật Bản có thể can thiệp để hỗ trợ đồng JPY, và khả năng can thiệp này đang khiến nhà đầu tư hạn chế các vị thế đầu cơ.

Tâm lý thị trường đang cải thiện do kỳ vọng căng thẳng có thể giảm, nhưng các yếu tố nền tảng của kinh tế toàn cầu đã bị ảnh hưởng sau gần một tháng xung đột và gián đoạn tại Eo biển Hormuz. Điều này được thể hiện qua dữ liệu PMI gần đây. PMI toàn phần của Úc giảm xuống dưới 50, cho thấy hoạt động kinh tế đang thu hẹp. Tại Eurozone, tăng trưởng khu vực tư nhân giảm xuống mức thấp nhất trong gần một năm và ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ thời điểm xảy ra xung đột Ukraine. Hoạt động sản xuất tại châu Âu tốt hơn dự báo, nhưng lĩnh vực này chiếm tỷ trọng nhỏ và chi phí đầu vào tăng mạnh, điều này gây áp lực lên doanh nghiệp. Tại Anh, chi phí sản xuất tăng mạnh nhất kể từ năm 1992 theo dữ liệu PMI.

Một khả năng tích cực là đợt tăng giá dầu gần đây chỉ là tạm thời nếu căng thẳng giảm và giá dầu ổn định trở lại. Trong quá khứ, Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990 là một ví dụ. Khi Iraq xâm lược Kuwait, giá dầu tăng từ khoảng 15 USD/thùng lên gần 40 USD chỉ trong hai tháng. Sau khi lực lượng liên minh can thiệp và chiến tranh kết thúc vào tháng 2/1991, giá dầu bắt đầu giảm. Sau khoảng một tháng, thị trường vẫn biến động mạnh, nhưng sau ba đến sáu tháng thì dần ổn định, và sau khoảng một năm, giá dầu quay lại xu hướng trước chiến tranh.

Nếu tình hình hiện tại diễn biến tương tự, giá dầu có thể ổn định trong khoảng 80–85 USD/thùng trong vài tháng tới. Khi đó, đồng USD có thể yếu đi và hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trong dài hạn khoảng một năm, giá dầu có thể quay lại vùng 60–70 USD/thùng. Tuy nhiên, kịch bản này phụ thuộc vào việc căng thẳng có thực sự giảm hay không, nên trong ngắn hạn xu hướng vẫn chưa rõ ràng.

Nhà đầu tư hiện đang kỳ vọng căng thẳng giảm để thị trường chứng khoán phục hồi. Khả năng xuất hiện một nhịp tăng là có, nhưng mức giảm gần đây của thị trường Mỹ chưa đủ lớn để tạo ra một đợt phục hồi mạnh. Năm ngoái, chỉ số S&P 500 từng giảm hơn 20% trước khi phục hồi, trong khi hiện tại chỉ giảm khoảng hơn 7% so với đỉnh tháng 1. Vì vậy, thị trường vẫn có thể giảm thêm trước khi dòng tiền quay trở lại rõ ràng hơn. Ngoài ra, tình hình Trung Đông hiện tại còn phức tạp hơn so với một tuần trước, khi có thông tin các quốc gia vùng Vịnh có thể tham gia và Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự.

Bối cảnh kinh tế vĩ mô đã xấu đi trong tháng qua. Giá năng lượng tăng làm chi phí sản xuất và vận hành tăng, từ đó làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp. Đồng thời, kỳ vọng về chính sách tiền tệ chuyển sang hướng hawkish hơn khi thị trường nghi ngờ khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Áp lực trong thị trường tín dụng tư nhân cũng đang tăng lên, trong khi sự phát triển của AI đang thay đổi ngành công nghệ. ETF iShares Expanded Tech-Software giảm hơn 4% sau khi có thông tin rằng bộ phận đám mây của Amazon đang phát triển các công cụ AI để tự động hóa nhiều hoạt động trong doanh nghiệp, điều này có thể dẫn đến việc cắt giảm lao động.

Việc sử dụng AI để tự động hóa có thể làm giảm nhu cầu lao động, và đây là vấn đề mà Fed có thể phải xem xét do nhiệm vụ của họ không chỉ kiểm soát lạm phát mà còn hỗ trợ việc làm, trong khi ECB chủ yếu tập trung vào ổn định giá cả.

Dữ liệu công bố cho thấy lạm phát tại Anh cao hơn dự báo. Lạm phát toàn phần duy trì gần 3% trong tháng 2, trong khi lạm phát lõi tăng lên 3.2%, cả hai đều cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Anh và có thể tiếp tục tăng do giá năng lượng gần đây tăng. Điều này làm thay đổi kỳ vọng của thị trường, từ việc dự đoán BoE sẽ cắt giảm lãi suất sang khả năng BoE sẽ giữ lập trường hawkish lâu hơn và thậm chí có thể tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục tăng.

Diễn biến này gây áp lực lên tài chính của chính phủ Anh. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã vượt 5%, mức cao nhất kể từ năm 2008. Khi chi phí vay tăng, chính phủ sẽ gặp khó khăn vì nếu giảm chi tiêu thì tăng trưởng kinh tế sẽ chậm lại, còn nếu tăng chi tiêu để hỗ trợ nền kinh tế thì nợ công sẽ tăng. Cả hai lựa chọn đều không có lợi cho đồng bảng Anh.

Tỷ giá GBP/USD đang gặp kháng cự tại đường trung bình động 200 ngày quanh mức 1.3430, trong khi EUR/GBP quanh 0.86 có thể đóng vai trò hỗ trợ. Dù mô hình death cross gần đây ủng hộ GBP, cả EUR và GBP đều chịu ảnh hưởng tiêu cực từ giá năng lượng tăng, trong đó GBP nhạy cảm hơn do nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào năng lượng và tình hình tài khóa yếu hơn sau Brexit.