Swissquote Bank: Xung đột Trung Đông leo thang, rủi ro suy thoái toàn cầu quay trở lại

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang trong cuối tuần khi khoảng 3,500 binh sĩ Mỹ được triển khai đến khu vực, làm gia tăng khả năng xảy ra một chiến dịch trên bộ có thể kéo dài nhiều tuần, đồng thời lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn cũng chính thức tham gia xung đột. Đây là yếu tố quan trọng vì sự tham gia của Houthi làm gia tăng bất định đối với hoạt động thương mại qua Biển Đỏ, trong bối cảnh gián đoạn tại Eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến dòng chảy năng lượng toàn cầu và các hàng hóa thiết yếu khác, bao gồm cả phân bón. Saudi Arabia trước đó đã chuyển hướng xuất khẩu dầu sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ với công suất khoảng 5 triệu thùng/ngày, thấp hơn mức khoảng 7 triệu thùng/ngày qua Eo biển Hormuz. Điều này cho thấy tuyến vận chuyển qua Biển Đỏ hiện cũng đang đối mặt với rủi ro gia tăng.

Sự leo thang và mở rộng xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu thô và nhôm tăng mạnh ngay khi thị trường mở cửa. Giá nhôm tăng hơn 5% tại châu Á sau khi Iran tấn công các cơ sở sản xuất nhôm tại Bahrain và UAE vào cuối tuần. Dầu thô Mỹ tiến sát mức 105 USD/thùng trước khi điều chỉnh xuống dưới 103 USD/thùng tại thời điểm viết bài, trong khi dầu Brent dao động quanh 110 USD/thùng. Một số nhận định cho rằng giá dầu có thể tăng lên 150 USD, thậm chí 200 USD/thùng nếu xung đột kéo dài. Tuy nhiên, nếu giá đạt các mức này, nhu cầu toàn cầu có khả năng suy giảm mạnh. Trên vùng 120–130 USD/thùng, rủi ro suy thoái toàn cầu sẽ gia tăng và có thể hạn chế đà tăng của giá dầu.

Điều rõ ràng là đà tăng kéo dài của giá dầu đang tiếp tục thúc đẩy lạm phát toàn cầu và làm gia tăng lo ngại về lạm phát đình trệ. Chính sách tiền tệ thắt chặt của các ngân hàng trung ương có thể làm chậm nhu cầu, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn cú sốc lạm phát từ phía cung, khiến nhiều nền kinh tế đối mặt với tình trạng lạm phát cao đi kèm thất nghiệp gia tăng. Đây chính là đặc điểm của lạm phát đình trệ.

Trong bối cảnh đó, xu hướng hawkish trong kỳ vọng chính sách tiền tệ có thể dần hạ nhiệt theo thời gian. Nếu tăng trưởng kinh tế suy yếu rõ rệt, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải giảm mức độ thắt chặt để tránh gây tổn hại sâu hơn cho nền kinh tế.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm mở đầu tuần gần mức đỉnh nhiều năm quanh 2.38% trước khi giảm nhẹ, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm cũng suy yếu trong phiên sáng. Sự phục hồi nhẹ của trái phiếu có thể giải thích cho việc hợp đồng tương lai S&P 500 chuyển sang tích cực nhẹ trong phiên sáng, tuy nhiên bối cảnh địa chính trị và kinh tế vĩ mô vẫn kém thuận lợi và tiếp tục gây áp lực lên tâm lý rủi ro.

S&P 500 đã giảm hơn 2% trong tuần trước, đánh dấu tuần giảm thứ năm liên tiếp, trong khi Nasdaq 100 giảm hơn 3%. Mức giảm từ đỉnh tháng 1 đã vượt 10%, đưa chỉ số này vào vùng điều chỉnh và làm gia tăng rủi ro điều chỉnh sâu hơn. Chỉ số VIX đóng cửa trên 30, trong khi biến động trên thị trường trái phiếu cũng tăng mạnh. Biến động cao đồng thời trên cả cổ phiếu và trái phiếu đã dẫn đến một trong những tháng giảm mạnh nhất của danh mục 60/40 kể từ năm 2022. Các phiên đấu giá trái phiếu Kho bạc yếu trong tuần trước cho thấy tâm lý thận trọng vẫn chi phối nhà đầu tư.

Trong lĩnh vực công nghệ, CrowdStrike trở thành một trong những cổ phiếu chịu áp lực khi giảm gần 6% vào thứ Sáu, trong bối cảnh lo ngại rằng các tiến bộ AI, như mô hình Mythos của Anthropic, có thể làm giảm nhu cầu đối với một số dịch vụ an ninh mạng. Meta cũng giảm 4%. Đợt bán tháo này diễn ra trong bối cảnh các vấn đề pháp lý liên quan đến tác động của nền tảng đối với người dùng trẻ, tuy nhiên đây nhiều khả năng chỉ là yếu tố kích hoạt. Nguyên nhân chính đến từ sự lo ngại ngày càng lớn của nhà đầu tư về mức chi tiêu rất lớn cho AI, phần lớn được tài trợ bằng nợ. Xu hướng giảm cũng xuất hiện ở nhiều cổ phiếu công nghệ lớn khác, bao gồm cả những công ty không gặp vấn đề pháp lý như Amazon.

Trong tuần này, nhà đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, biến động giá năng lượng và tác động của chúng lên lạm phát cũng như kỳ vọng chính sách tiền tệ.

Đồng USD đã vượt mốc 100, được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn và giá dầu tăng. Tuy nhiên, đà tăng bị hạn chế khi USD/JPY nhanh chóng điều chỉnh sau khi vượt ngắn hạn mốc 160, một mức nhạy cảm đối với nhà chức trách Nhật Bản và có thể kích hoạt can thiệp. Quan chức phụ trách ngoại hối của Nhật Bản đã cảnh báo sẵn sàng hành động mạnh nếu đồng yên tiếp tục suy yếu. Điều này cho thấy dư địa cho các vị thế đầu cơ trên USD/JPY không còn lớn do rủi ro can thiệp. Đồng JPY có thể vẫn chịu áp lực, nhưng các động thái hoặc cảnh báo can thiệp sẽ hạn chế đà bán khống.

Ở các thị trường khác, đồng rupee Ấn Độ cũng tăng giá đáng kể nhờ sự can thiệp của ngân hàng trung ương.

Các biện pháp can thiệp ngoại hối trong bối cảnh giá dầu tăng có thể làm chậm đà tăng của USD, nhưng để đảo chiều xu hướng, cần có hai yếu tố chính: giảm căng thẳng tại Trung Đông và sự phân kỳ chính sách hawkish giữa Fed và các ngân hàng trung ương lớn khác.

Cần lưu ý rằng Fed có nhiệm vụ kép là kiểm soát lạm phát và duy trì thị trường lao động ổn định. Vì vậy, nếu thị trường lao động suy yếu thêm, kỳ vọng hawkish đối với Fed có thể giảm bớt.

Trong tuần này, Mỹ sẽ công bố dữ liệu việc làm mới nhất. Dù thị trường phương Tây nghỉ lễ Thứ Sáu Tuần Thánh, báo cáo vẫn được công bố và dự kiến cho thấy khoảng 56,000 việc làm phi nông nghiệp mới. Nếu số liệu yếu hơn kỳ vọng hoặc có điều chỉnh giảm, áp lực hawkish có thể giảm, kéo theo lợi suất hạ nhiệt. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông vẫn là yếu tố chi phối chính đối với thị trường.