Tác động của quy định xuất khẩu bạc mới của Trung Quốc bị đánh giá quá mức

Tuần trước, các chuyên gia đã đề cập đến việc Trung Quốc siết chặt quy định xuất khẩu bạc, với lo ngại rằng động thái này có thể khiến tình trạng thiếu hụt bạc toàn cầu trở nên nghiêm trọng hơn. Trung Quốc từng áp dụng các biện pháp kiểm soát tương tự đối với kim loại đất hiếm, dẫn đến biến động lớn về nguồn cung. Tuy nhiên, các phân tích mới nhất cho thấy ảnh hưởng thực tế của các quy định mới đối với thị trường bạc có thể rất hạn chế.

Theo chính sách mới, chỉ những doanh nghiệp lớn, được nhà nước cấp phép và phê duyệt, có công suất sản xuất bạc hằng năm từ 80 tấn trở lên và hạn mức tín dụng trên 30 triệu USD mới được phép xuất khẩu bạc. Khi quy định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01, nhiều ý kiến cho rằng hàng trăm doanh nghiệp xuất khẩu nhỏ và vừa sẽ bị loại khỏi thị trường.

Cách diễn giải này chưa phản ánh đúng thực tế. Trên thực tế, chính phủ Trung Quốc đã kiểm soát hoạt động xuất khẩu bạc từ nhiều năm trước thông qua cơ chế cấp phép. Phần lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã không còn nằm trong hệ thống xuất khẩu chính thức từ trước khi quy định mới được ban hành. Do đó, các quy định lần này chủ yếu là điều chỉnh và chuẩn hóa khung pháp lý hiện có, chứ không phải là một biện pháp siết chặt xuất khẩu mới theo nghĩa thực chất.

Nói cách khác, đây là sự chuyển sang cơ chế quản lý cấp phép chặt chẽ và minh bạch hơn, chứ không phải là một lệnh hạn chế xuất khẩu bạc trên diện rộng.

Nhóm phân tích của Metals Focus tại Thượng Hải đã rà soát danh sách các doanh nghiệp được chính phủ Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu bạc khi quy định mới có hiệu lực và so sánh với danh sách của giai đoạn trước. Kết quả cho thấy số lượng doanh nghiệp gần như không thay đổi.

Cụ thể, có 44 doanh nghiệp được phê duyệt xuất khẩu bạc trong giai đoạn 2026–2027, tăng nhẹ so với 42 doanh nghiệp trong giai đoạn 2025–2026.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng Trung Quốc đã dỡ bỏ các hạn ngạch xuất khẩu bạc từ vài năm trước, vì vậy hiện không tồn tại rào cản về số lượng xuất khẩu theo hạn mức quốc gia.

Xét đến tiền lệ Trung Quốc kiểm soát mạnh tay đối với kim loại đất hiếm, việc thị trường suy đoán rằng Bắc Kinh có thể áp dụng chiến lược tương tự với bạc là điều có cơ sở. Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể trong lần điều chỉnh chính sách này không ủng hộ kịch bản đó.

Trên thực tế, các chuyên gia đã dựa vào cách diễn giải phổ biến từ nhiều nguồn tin khác nhau, coi đây là một cơ chế quản lý hoàn toàn mới, trong khi bản chất của chính sách chỉ là điều chỉnh trong khuôn khổ hiện có. Đây là sai sót trong đánh giá ban đầu.

Dù vậy, điều này không làm thay đổi các yếu tố cơ bản của thị trường bạc. Thị trường vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, bất kể Trung Quốc có điều chỉnh chính sách xuất khẩu ra sao.

Nhu cầu bạc đã vượt cung trong năm năm liên tiếp. Riêng trong năm ngoái, thâm hụt cấu trúc của thị trường đạt 148.9 triệu ounce, nâng tổng thâm hụt trong bốn năm lên 678 triệu ounce. Dù số liệu chính thức cho năm 2025 chưa được công bố, ước tính cho thấy mức thiếu hụt tích lũy có thể vượt 800 triệu ounce, tương đương toàn bộ sản lượng khai thác bạc toàn cầu trong một năm.

Do thiếu hụt kéo dài, người tiêu thụ bạc buộc phải rút nguồn cung từ các kho dự trữ hiện có trên mặt đất. Trong khi đó, những người đang nắm giữ bạc không sẵn sàng bán ra ở mức giá hiện tại. Sự kết hợp giữa nguồn cung hạn chế và tâm lý nắm giữ này là một trong những yếu tố đang hỗ trợ giá bạc đi lên.

Ngoài yếu tố Trung Quốc, các yếu tố chính trị từ những quốc gia khác cũng có thể tác động đến thị trường bạc. Gần đây, Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) đã xếp bạc vào danh sách “khoáng sản quan trọng.” Danh sách này được thiết lập từ năm 2017 và đóng vai trò định hướng cho các quyết định chiến lược liên bang, bao gồm đầu tư và cấp phép khai thác.

Việc theo dõi chính sách của các chính phủ là cần thiết để đánh giá triển vọng thị trường, nhưng cũng cần tránh việc phóng đại tác động của từng chính sách riêng lẻ khi chưa có đầy đủ thông tin và dữ liệu thực tế.