Tại sao đồng có thể vượt trội hơn cả vàng và bạc trong năm 2026

Biểu đồ khung ngày của đồng (XCU)

Trước đây, đồng thường được xem là kim loại mang tính chu kỳ, ít hấp dẫn và phụ thuộc nhiều vào tăng trưởng kinh tế truyền thống. Tuy nhiên, hành vi giá hiện tại đang thay đổi rõ rệt. Giá đồng đã tăng lên mức cao kỷ lục, lần đầu tiên vượt 14,500 USD mỗi tấn, trong đó có một phiên tăng hai chữ số đáng chú ý. Kể từ tháng 12, giá đồng đã tăng khoảng 24%, khiến ngay cả những nhà giao dịch nhiều kinh nghiệm cũng bất ngờ.

Đây không phải là một đợt tăng giá mang tính đầu cơ ngắn hạn, mà là một quá trình định giá lại dựa trên thay đổi cấu trúc cung – cầu.

Kim loại công nghiệp giữ vai trò trung tâm trong nền kinh tế mới

Đồng là vật liệu quan trọng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế hiện đại, bao gồm lưới điện, xe điện, năng lượng tái tạo, trung tâm dữ liệu, pin và cơ sở hạ tầng điện. Khi quá trình điện khí hóa toàn cầu tăng tốc, nhu cầu sử dụng đồng cũng tăng theo.

Theo Lars Hansen, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tại The Gold & Silver Club, thị trường hiện mới chỉ bắt đầu phản ánh đầy đủ tác động của xu hướng này.

Ông cho rằng đồng vẫn đang được nắm giữ ở mức thấp so với vai trò thực tế của nó trong hệ thống kinh tế toàn cầu. Nếu thị trường điều chỉnh định giá dựa trên nhu cầu dài hạn và nguồn cung hạn chế, mức giá hiện tại có thể bị xem là thấp trong tương lai.

Nhận định này dựa trên số liệu thực tế, không chỉ là quan điểm cảm tính.

Nhu cầu tăng dài hạn trong khi nguồn cung bị hạn chế

Nhu cầu đồng toàn cầu hiện vào khoảng 25 triệu tấn mỗi năm. Để đạt các mục tiêu khử carbon và điện khí hóa, con số này có thể gần như tăng gấp đôi trong vài thập kỷ tới.

Xe điện tiêu thụ lượng đồng lớn hơn nhiều so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Ngoài ra, sự phát triển của AI và trung tâm dữ liệu làm tăng nhu cầu đối với cơ sở hạ tầng điện, lưới điện và hệ thống truyền tải, qua đó làm gia tăng mức tiêu thụ đồng vượt xa các dự báo trước đây.

Trong khi nhu cầu tăng, nguồn cung lại không theo kịp. Nhiều năm thiếu đầu tư, chất lượng quặng suy giảm, các dự án khai thác bị trì hoãn và rủi ro chính trị gia tăng đã làm suy yếu năng lực sản xuất trong tương lai. Các mỏ đồng mới có chi phí cao, thời gian phát triển dài và ngày càng khó được cấp phép. Tồn kho ở mức thấp và năng lực dư thừa gần như không còn.

Đây không phải là tình trạng mất cân đối ngắn hạn, mà là sự chênh lệch dài hạn giữa nhu cầu tăng nhanh và nguồn cung hạn chế mang tính cấu trúc.

Khi chính phủ tích trữ, thị trường có xu hướng phản ứng mạnh hơn

Các yếu tố địa chính trị đang làm tăng thêm áp lực lên thị trường đồng. Hoa Kỳ đang chuẩn bị triển khai một chương trình khoáng sản chiến lược trị giá 12 tỷ USD nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và bảo vệ chuỗi cung ứng trong nước. Đồng được kỳ vọng là một trong những kim loại trọng tâm của chương trình này, cùng với các kim loại công nghiệp quan trọng khác.

Lịch sử cho thấy khi chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình bắt đầu tích trữ tài sản hữu hình, tình trạng khan hiếm thường trở nên nghiêm trọng hơn. Điều này có thể khiến giá tăng nhanh hơn, biến động lớn hơn và chu kỳ thị trường trở nên khó lường hơn. Hành vi tích trữ là phản ứng tự nhiên, và thị trường hàng hóa thường khuếch đại tác động này.

Trung Quốc cũng đã có những động thái đáng chú ý. Phần lớn đợt tăng mạnh gần đây của đồng diễn ra trong giờ giao dịch châu Á, khi dòng vốn từ Trung Quốc chiếm ưu thế trên thị trường kim loại toàn cầu. Nhà đầu tư tại đây đã tích cực mua vào các kim loại công nghiệp gắn với tăng trưởng dài hạn, khiến giá tăng mạnh trong thời gian ngắn.

Sự dịch chuyển dòng vốn mà nhiều người chưa chú ý

Hiện tại, phần lớn nhà giao dịch vẫn tập trung vào vàng và bạc. Tuy nhiên, phía sau thị trường, dòng vốn đang dần chuyển sang đồng và các kim loại công nghiệp liên quan. Nhiều tổ chức đang âm thầm xây dựng vị thế, do nhận thấy thanh khoản có thể suy giảm nhanh nếu quá nhiều người cùng tham gia sau này.

Đồng không phải là kim loại duy nhất hưởng lợi từ xu hướng thắt chặt cung – cầu. Nhôm, uranium và các kim loại công nghiệp khác cũng đã ghi nhận biến động mạnh. Tuy nhiên, đồng vẫn được xem là kim loại nền tảng của hệ thống công nghiệp hiện đại và có thể là kim loại đang bị định giá thấp nhất trong nhóm này.

Như Lars Hansen nhận định: “Nếu vàng và bạc là tín hiệu, thì đồng là sự xác nhận.”

Ông cũng cho rằng thế giới hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu năng lượng, thiếu kim loại và thiếu cơ sở hạ tầng. Theo quan điểm này, cơ hội đầu tư nằm ở những lĩnh vực gắn với nền kinh tế truyền thống, khi vai trò của các ngành công nghiệp cơ bản đang được khẳng định.

Thị trường thường mang lại lợi thế cho những người có tầm nhìn dài hạn, thay vì những người chỉ phản ứng với các biến động đã xảy ra. Đối với những nhà giao dịch đã bỏ lỡ đợt tăng của vàng và bạc, đồng có thể là cơ hội thứ hai. Tuy nhiên, cơ hội này có thể không kéo dài lâu khi ngày càng nhiều dòng vốn nhận ra và tham gia vào xu hướng này.