TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Tác động của chiến tranh Trung Đông lên kinh tế Canada và Mỹ
Diệu Linh
Junior Editor
Quan điểm từ bộ phận phân tích của
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
Triển vọng kinh tế hiện bị phủ bóng bởi xung đột tại Iran, làm lu mờ các tín hiệu cho thấy lạm phát đang giảm. Doanh số bán lẻ phản ánh đà tăng khá tốt vào đầu năm, nhưng giá năng lượng cao hơn dự kiến sẽ làm giảm sức mua thực tế trong các tháng tới. Lạm phát lõi đang gần mức mục tiêu và nền kinh tế vẫn còn dư địa, điều này giúp BoC có thêm khoảng trống để ứng phó khi cú sốc năng lượng xảy ra.
Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
Thị trường năng lượng tiếp tục biến động mạnh khi có thiệt hại thực tế tại các cơ sở và thông tin thiếu rõ ràng, làm gia tăng bất ổn liên quan đến xung đột Trung Đông. Fed giữ nguyên lãi suất và nhấn mạnh sự thận trọng, vì giá dầu cao khiến triển vọng lạm phát trở nên khó dự đoán hơn. Dữ liệu thị trường nhà ở yếu đi cho thấy nền kinh tế ngày càng nhạy cảm với mức lợi suất cao và điều kiện tài chính thắt chặt.
Canada – Dữ liệu tuần trước mang lại tín hiệu tích cực
Các dữ liệu công bố trong tuần và thông điệp từ BoC cho thấy nếu không có yếu tố bên ngoài, nền kinh tế Canada đang đi theo hướng lạm phát giảm dần. Tuy nhiên, chiến tranh tại Iran đã làm thay đổi bối cảnh này. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng khiến giá dầu WTI duy trì quanh mức $94 tại thời điểm viết bài. Thị trường hiện tập trung vào mức độ và thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng, trong khi nguy cơ lạm phát ngừng giảm đang gia tăng.
Điều này gây bất lợi cho hộ gia đình và doanh nghiệp vì họ vừa bắt đầu thấy tín hiệu tích cực từ dữ liệu doanh số bán lẻ. Khối lượng bán lẻ thực tế tăng mạnh trong tháng 1, đưa mức tăng ba tháng lên 7.7% theo năm, và ước tính ban đầu cho tháng 2 cũng cho thấy kết quả tích cực. Sau một giai đoạn biến động kéo dài, tiêu dùng có dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, giá xăng và năng lượng dự kiến tăng trong tháng 3 sẽ làm giảm sức mua thực tế và có thể khiến chi tiêu suy yếu trở lại trong các tháng tới.
Về lạm phát, dữ liệu tuần trước mang lại tín hiệu tích cực. Lạm phát lõi trước cú sốc năng lượng đang ở trạng thái tương đối ổn định. Các chỉ số ngắn hạn cho thấy áp lực giá đang giảm. Trên cơ sở ba tháng tính theo năm, các thước đo chính đều gần mức mục tiêu 2%. Trong sáu tháng qua, mức tăng trung bình của các chỉ số như thước đo của BoC là 1.7%, CPIX là 2.5% và CPI loại trừ thực phẩm và năng lượng là 2.1%, đều phù hợp với mục tiêu. Điều này cho thấy tiến trình kiểm soát lạm phát đang đi đúng hướng trước khi xuất hiện cú sốc năng lượng. Việc giá cả tăng chậm lại dù có gián đoạn chuỗi cung ứng do thuế quan cho thấy nền kinh tế vẫn còn dư địa.

Một yếu tố quan trọng khác là dân số Canada dự kiến giảm nhẹ trong năm 2025. Điều này có thể giúp giảm áp lực lên thị trường nhà ở và làm chậm tăng giá thuê, qua đó góp phần giảm lạm phát nhà ở. Tuy nhiên, dân số giảm cũng khiến nguồn cung lao động bị thắt chặt hơn, làm giảm phần nào dư địa của nền kinh tế. Nhìn chung, nhu cầu lao động có thể không cải thiện nhiều trong thời gian tới, nhưng nguồn cung lao động giảm sẽ giúp hạn chế mức tăng của tỷ lệ thất nghiệp.

Việc lạm phát bắt đầu từ mức thấp hơn và nền kinh tế còn dư địa giúp BoC có thêm khả năng ứng phó với cú sốc năng lượng. Dự kiến lạm phát lõi chỉ tăng nhẹ trong ngắn hạn trước khi giảm trở lại vào năm 2027. Nếu kinh tế không suy yếu mạnh hơn, BoC có thể duy trì lãi suất ổn định trong thời gian dài.
Mỹ – Fed tạm dừng điều chỉnh lãi suất, lạm phát dai dẳng
Thị trường tài chính tiếp tục chịu áp lực khi xung đột Trung Đông leo thang và ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng, không chỉ dừng ở gián đoạn vận chuyển. Các báo cáo về thiệt hại tại các cơ sở dầu và LNG quan trọng ở khu vực Vùng Vịnh cho thấy thời gian khắc phục có thể kéo dài nhiều tháng. Điều này khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao và biến động mạnh theo từng ngày. Mặc dù phù hợp với kịch bản cơ sở, rủi ro giá còn tăng thêm đang gia tăng. Giá xăng cao làm giảm chi tiêu tiêu dùng và bất ổn kéo dài làm tăng rủi ro suy giảm đối với các khu vực phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, đặc biệt là các ngành vận tải, sản xuất và tiêu thụ năng lượng lớn.

Trong bối cảnh đó, Fed giữ nguyên lãi suất như dự kiến nhưng thể hiện sự thận trọng. Chủ tịch Powell cho biết bất ổn gia tăng do xung đột Trung Đông và các dự báo mới cho thấy lạm phát cao hơn so với trước. Fed vẫn chỉ dự kiến một lần cắt giảm lãi suất trong năm, phản ánh lo ngại rằng giá năng lượng cao có thể làm chậm quá trình giảm lạm phát, trong khi lạm phát lõi vẫn còn dai dẳng. Thị trường phản ứng bằng cách giảm kỳ vọng nới lỏng và thậm chí bắt đầu tính đến khả năng lãi suất không giảm trong thời gian tới. Điều này cho thấy Fed đang cố gắng giữ linh hoạt trong chính sách, đặc biệt khi có nguy cơ nền kinh tế rơi vào tình trạng tăng trưởng chậm nhưng lạm phát vẫn cao.

Thị trường tài chính trong tuần đã điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn. Chứng khoán gặp khó khăn trong việc duy trì đà tăng, trong khi lợi suất trái phiếu tăng trở lại do lo ngại lạm phát. Dữ liệu kinh tế cho thấy bức tranh không đồng nhất. Doanh số bán nhà mới giảm mạnh trong tháng 1, cho thấy các lĩnh vực nhạy cảm với lãi suất đang chịu áp lực từ chi phí vay cao, dù yếu tố thời tiết có thể góp phần làm giảm số liệu. Nhìn chung, dữ liệu cho thấy điều kiện tài chính đang đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nền kinh tế khi phải hấp thụ thêm cú sốc từ bên ngoài.
Trong tuần tới, thị trường vẫn sẽ tập trung vào diễn biến tại Trung Đông. Bên cạnh đó, phản ứng của các quan chức Fed và Khảo sát Tâm lý Người tiêu dùng của Đại học Michigan cũng sẽ được theo dõi sát sao. Đây là chỉ số quan trọng phản ánh niềm tin của người tiêu dùng và kỳ vọng lạm phát. Trong bối cảnh giá năng lượng cao và thị trường biến động mạnh, các dữ liệu này sẽ giúp đánh giá liệu cú sốc hiện tại có bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến tâm lý và kỳ vọng lạm phát hay không, yếu tố có thể làm phức tạp thêm định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới.
TD Bank