TD Bank - Bình luận thị trường Bắc Mỹ: Thị trường lao động Mỹ và Canada suy yếu giữa bối cảnh bất ổn toàn cầu

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Canada
 

• Tỷ lệ thất nghiệp của Canada tăng mạnh lên 6.8% trong tháng 12 khi tốc độ mở rộng lực lượng lao động vượt xa mức tăng việc làm khá khiêm tốn.
• Cán cân thương mại hàng hóa của Canada quay trở lại trạng thái thâm hụt. Tuy nhiên, giao dịch vàng tiếp tục làm méo mó cả số liệu nhập khẩu lẫn xuất khẩu, khiến việc nhận diện xu hướng cơ bản trở nên khó khăn hơn.
• Thủ tướng Carney dự kiến thăm Trung Quốc vào tuần tới để thảo luận về đầu tư và thương mại, một chuyến thăm mang tính thời điểm trong bối cảnh căng thẳng gần đây giữa Mỹ và Venezuela.

Những điểm cần lưu ý tại thị trường Mỹ
 

• Báo cáo bảng lương tháng 12 cho kết quả yếu hơn kỳ vọng, khép lại một năm 2025 với thị trường lao động mang đặc trưng “tuyển dụng thấp, sa thải thấp”.
• Thị trường dầu mỏ toàn cầu điều chỉnh trước khả năng dầu thô Venezuela quay trở lại thị trường quốc tế sau các động thái của Mỹ tại quốc gia này.
• Nhà đầu tư tiếp tục theo dõi sát phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến việc áp dụng các mức thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Canada – Việc làm, thương mại và biến động toàn cầu

Các dữ liệu công bố trong tuần cho thấy kinh tế Canada bước vào giai đoạn cuối năm với một số tín hiệu cải thiện nhẹ. Tâm điểm là báo cáo thị trường lao động, trong đó số việc làm tạo mới đạt 8 nghìn trong tháng 12. Dù cao hơn kỳ vọng thị trường, con số này phản ánh sự suy yếu rõ rệt so với mức tăng trung bình 60 nghìn trong ba tháng trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp tăng thêm 0.3 điểm phần trăm lên 6.8%, xóa sạch mức giảm mạnh của tháng 11, trong bối cảnh lực lượng lao động mở rộng với tốc độ nhanh nhất trong hơn một năm.

Bất chấp những thách thức hiện hữu, thị trường lao động Canada nhìn chung vẫn thể hiện khả năng chống chịu khá tốt trong năm qua. Tỷ lệ thất nghiệp hiện chỉ cao hơn 0.1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước, một kết quả tích cực hơn đáng kể so với các dự báo được đưa ra hồi đầu năm 2025. Trong tương lai, TD Bank kỳ vọng tỷ lệ thất nghiệp sẽ đạt đỉnh trong quý này trước khi giảm dần, khi tốc độ tăng trưởng lực lượng lao động chậm lại. Báo cáo này nhiều khả năng không làm thay đổi lập trường chính sách của BoC, đặc biệt trong bối cảnh vẫn còn một loạt dữ liệu quan trọng sẽ được công bố trước cuộc họp ngày 28 tháng 1.

Những dấu hiệu cải thiện cũng xuất hiện trong dữ liệu thương mại tháng 10, dù cán cân thương mại quay trở lại vùng âm. Tổng xuất khẩu, bao gồm vàng, đã tăng 9% so với mức đáy ghi nhận vào tháng 4 năm 2025 và gần tiệm cận mức trung bình xuất khẩu của năm 2024, dù phần lớn mức tăng này được hỗ trợ bởi giá vàng cao. Nếu loại trừ vàng, xuất khẩu chỉ tăng khiêm tốn 2.5% kể từ tháng 4 năm 2025 và vẫn thấp hơn khoảng 6% so với mức trung bình năm 2024. Hiện tại, vàng chiếm gần 14% tổng kim ngạch xuất khẩu danh nghĩa của Canada, cao gấp hơn ba lần so với mức trung bình lịch sử.

Cũng có những bước tiến nhất định trong việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Khoảng một phần ba hàng xuất khẩu của Canada hiện được chuyển tới các thị trường ngoài Mỹ, mức chưa từng đạt được nếu không tính các biến dạng thương mại trong giai đoạn đầu của đại dịch. Tuy nhiên, vàng một lần nữa đóng vai trò chủ đạo trong xu hướng này. Xuất khẩu vàng chưa qua chế biến sang Anh tăng mạnh trong nhiều tháng liên tiếp đã đóng góp đáng kể vào kết quả chung. Đáng chú ý, Trung Quốc đã nhanh chóng trở thành khách hàng mua dầu thô Canada lớn nhất bên ngoài Mỹ, qua đó hỗ trợ quá trình tái định hướng thương mại theo trục Đông – Tây.

Việc củng cố các mối quan hệ này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh diễn biến gần đây giữa Mỹ và Venezuela. Các nhà phân tích từng cảnh báo các rủi ro ngắn hạn tiềm tàng đối với ngành dầu mỏ Canada và dù tác động thực tế được đánh giá là hạn chế, điều này càng nhấn mạnh nhu cầu đẩy nhanh việc xây dựng một tuyến đường ống mới nhằm mở rộng công suất xuất khẩu sang châu Á. Nhu cầu dầu thô Canada từ Trung Quốc được dự báo sẽ gia tăng khi Mỹ gây sức ép buộc Venezuela cắt giảm quan hệ với Trung Quốc. Bên cạnh đó, dầu Canada có lợi thế về thời gian vận chuyển ngắn hơn và tính linh hoạt cao hơn của đội tàu chở dầu, càng củng cố động lực nhập khẩu từ phía Trung Quốc. Nhiều khả năng những vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận trong chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Mark Carney vào tuần tới, trong khuôn khổ các cuộc đàm phán thúc đẩy thương mại và đầu tư.

Mỹ – Số , lo ngại về khả năng chi trả gia tăng

Thị trường toàn cầu đã theo dõi sát sao trong ngày khi chờ đợi phán quyết của Tòa án Tối cao về việc chính quyền sử dụng IEEEPA để áp đặt một số mức thuế trong năm 2025. Tuy nhiên, Tòa án vẫn chưa đưa ra phán quyết, khiến tâm điểm chuyển sang báo cáo việc làm tháng 12 với kết quả yếu hơn dự kiến. Số lượng vị trí tuyển dụng của khu vực tư nhân giảm sút, các số liệu của những tháng trước bị điều chỉnh giảm và số người tham gia tìm việc suy giảm, qua đó cho phép tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ ngay cả khi tăng trưởng việc làm suy yếu. Những dữ liệu này củng cố nhận định rằng năm 2025 là một năm “tuyển dụng thấp, sa thải thấp”, với đặc điểm rõ rệt là đà tăng trưởng việc làm suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ.

Các khảo sát công bố trong tuần mang lại bức tranh trái chiều. Chỉ số ISM sản xuất tiếp tục thu hẹp tháng thứ mười liên tiếp, với nhiều ý kiến đề cập đến “áp lực giá liên quan đến thuế quan” và kế hoạch chi tiêu vốn năm 2026 bị cắt giảm đáng kể. Ngược lại, ISM dịch vụ gây bất ngờ theo hướng tích cực, cho thấy nhu cầu tiêu dùng đối với du lịch, y tế và các dịch vụ chuyên nghiệp vẫn duy trì sức bền. Sự phân hóa giữa lĩnh vực sản xuất và dịch vụ đã kéo dài suốt cả năm, khi sản xuất chịu ảnh hưởng nặng nề hơn từ những bất ổn liên quan đến thuế quan. Cả hai khảo sát đều ghi nhận áp lực giá giảm bớt và nhu cầu lao động suy yếu, phù hợp với thông điệp từ báo cáo bảng lương mới nhất.

Những diễn biến tại Venezuela tiếp tục làm phức tạp thêm bức tranh thị trường dầu mỏ. Giới đầu tư đang đánh giá mức độ cam kết của chính quyền đối với “Học thuyết Donroe” và các hệ quả tiềm tàng đối với nguồn cung dầu toàn cầu. Dù Washington nỗ lực khôi phục sản lượng dầu của Venezuela, vẫn tồn tại nhiều rào cản lớn về mặt hậu cần và chính trị. Giá WTI đã giảm về quanh 57 USD sau thông tin cho thấy có thể lên tới 50 triệu thùng dầu thô Venezuela bị tịch thu sẽ được giải phóng nhằm xoa dịu các lo ngại về khả năng chi trả của hộ gia đình. Dữ liệu nhà ở cho thấy hoạt động xây dựng vẫn trầm lắng, qua đó chưa giúp giảm chi phí nhà ở. Chính quyền thể hiện mong muốn hành động, bao gồm cam kết cấm các nhà đầu tư tổ chức mua nhà và yêu cầu chính phủ mua chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp nhằm kéo giảm lãi suất thế chấp, dù các chi tiết chính sách cụ thể vẫn đang được chờ đợi.

Trước báo cáo việc làm công bố vào thứ Sáu, các quan chức Fed cho rằng rủi ro liên quan đến việc làm và lạm phát về cơ bản đang ở trạng thái cân bằng. Chủ tịch Fed Minneapolis, ông Kashkari, nhận định thị trường lao động có thể đang tiến gần trạng thái cân bằng, trong khi Chủ tịch Fed Richmond, ông Barkin, mô tả nền kinh tế là “được điều chỉnh tinh tế”, hàm ý rằng FOMC cần cân nhắc đồng đều giữa mục tiêu giá cả và việc làm. Những phát biểu này củng cố quan điểm của các nhà phân tích của TD Bank cũng như của thị trường rằng FOMC chưa vội cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn, dù họ vẫn kỳ vọng lãi suất sẽ giảm vào cuối năm nay. Trọng tâm sắp tới sẽ là dữ liệu lạm phát CPI công bố trong tuần tới, và sau sự thất vọng liên quan đến Tòa án Tối cao trong tuần này, thị trường sẽ đặc biệt chú ý đến bất kỳ tín hiệu nào về thời điểm các quyết định chính sách tiếp theo được đưa ra.